Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΜΠΙΛΜΠΑΟ, ΔΙΑΣΧΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ & ΝΟΤΙΑ ΕΥΡΩΠΗ. 4η ΜΕΡΑ. ΛΟΥΚΕΡΝΗ, ΕΛΒΕΤΙΑ Αφήνοντας πίσω μου το Βαντούζ, πρωτεύουσα του Λιχνεστάιν, αυτού του μικροσκοπικού κυριολεκτικά κράτους, στο μέγεθος ενός μεσαίου ελληνικού δήμου, σκέφτομαι πώς η Ευρώπη είναι γεμάτη αντιθέσεις.

Χώρες τεράστιες και χώρες μικροσκοπικές.

Αυτοκρατορίες που χάθηκαν και πριγκιπάτα που επιβίωσαν.

Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο κέρδος ενός τέτοιου ταξιδιού: να ανακαλύπτεις ότι πίσω από κάθε σημείο στον χάρτη υπάρχει μια ιστορία πολύ μεγαλύτερη από το μέγεθός του.

Και οι εικόνες, τα ερεθίσματα, οι παραστάσεις, οι αφηγήσεις αλλάζουν τόσο γρήγορα που δεν προλαβαίνω να τις αφομοιώσω.

Από το Βαντούζ κυριολεκτικά από ένα παράδρομο, σαν από την περιφερειακή της Θεσσαλονίκης να μπαίνω στην εθνική προς Κατερίνη, εισερχόμαστε στον κεντρικό αυτοκινητόδρομο… Είμαστε στην Ελβετία.

Το καταλαβαίνω γιατί οι πινακίδες των περισσότερων αυτοκινήτων έχουν το σταυρό σε κόκκινο φόντο.

Ούτε συνοριακός σταθμός, ούτε βέβαια και έλεγχοι.

Κι ας μην είναι η Ελβετία μέλος της ΕΕ. Σημεία των καιρών.

Το πρώτο που διαπιστώνω είναι ότι δεν κυκλοφορούν φορτηγά.

Και δεν κυκλοφορούν γιατί η ελβετική νομοθεσία το απαγορεύει εκτός κι αν τα προϊόντα που μεταφέρουν έχουν προορισμό την Ελβετία.

Αυτό ήταν η πρώτη έκπληξη σε μια χώρα που οικοδόμησε την εικόνα της πάνω στην ουδετερότητα.

Όμως η ουδετερότητα δεν ήταν ποτέ συνώνυμη της απομόνωσης.

Αντίθετα, η χώρα, κατάφερε να συνδυάσει την πολιτική σταθερότητα με μια εξαιρετικά ανταγωνιστική οικονομία, εξελίχθηκε σε διεθνές οικονομικό και διπλωματικό κέντρο, προσελκύοντας διεθνείς οργανισμούς, επιχειρήσεις και κεφάλαια από ολόκληρο τον κόσμο.

Έτσι έγινε η καρδιά του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού και της διεθνούς διπλωματίας.

Αυτή η επιτυχία συνοδεύτηκε και από δύσκολα ερωτήματα για τον ρόλο των τραπεζών της και το τραπεζικό απόρρητο, για τη φορολογία και τον ρόλο της στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους που για δεκαετίες αποτέλεσε αντικείμενο έντονης κριτικής.

Ίσως αυτός ο συνδυασμός επιτυχίας και αντιφάσεων να εξηγεί γιατί η Ελβετία εξακολουθεί να προκαλεί τόσο μεγάλο ενδιαφέρον.

Είναι παράξενο πώς μια χώρα μπορεί να έχει αποκτήσει τόσο ισχυρή παρουσία στη συλλογική φαντασία χωρίς να διαθέτει ούτε στρατό, ούτε μεγάλες πόλεις, ούτε θάλασσα. «Τελικά η Ελβετία είναι κάτι περισσότερο από φορολογικός παράδεισος, τραπεζικό απόρρητο, Άλπεις, ρολόγια και σοκολάτες», ρωτώ τον φίλο μου Σωκράτη (Sokratis Karavidas), που τον συναντάμε στη Λουκέρνη. Ο Σωκράτης ήρθε μετανάστης στην Ελβετία το 2011.

Επέστρεψε στην Ελλάδα για λίγο και έφυγε ξανά αρχές του ΄20. Ζει και εργάζεται στη Biel/Bienne, μια πολυεθνική πόλη και εκτιμώ πολύ τις απόψεις του.

Είναι αυτό που λέμε «ψαγμένος». Μελετά τα πράγματα, την πολιτική και κοινωνική ζωή.

Σ΄ ένα μπιστρό μπροστά στη λίμνη της Λουκέρνης, πίνοντας παγωμένη μπύρα και τρώγοντας φοντύ και τοπικά αλλαντικά, μας είπε διάφορα που στη συνέχεια τα διασταύρωσα.

Παραθέτω μερικά γιατί αξίζει τον κόπο. Οι Ελβετοί μιλούν τέσσερις διαφορετικές γλώσσες, αλλά έχουν έντονη εθνική συνείδηση όσο κι αν αυτό το τελευταίο δεν γίνεται αμέσως αντιληπτό στους επισκέπτες. Η Ελβετία είναι μια χώρα γεμάτη βουνά.

Η στρατιωτική της στρατηγική βασίστηκε επί αιώνες στην ιδέα «δεν θα νικήσουμε έναν εισβολέα σε ανοιχτό πεδίο.

Θα τον εξαντλήσουμε στα βουνά». Για τον λόγο αυτό κατασκευάστηκαν υπόγεια οχυρά, κρυμμένες αποθήκες πυρομαχικών, καταφύγια, σήραγγες, γέφυρες με προεγκατεστημένα εκρηκτικά ώστε να ανατιναχθούν σε περίπτωση εισβολής.

Κατά τον Ψυχρό Πόλεμο η χώρα είχε προετοιμαστεί να μετατραπεί σε ένα τεράστιο ορεινό φρούριο.

Στο παρελθόν οι Ελβετοί θεωρούνταν από τους καλύτερους πεζικάριους της Ευρώπης.

Οι σχηματισμοί τους με λόγχες νικούσαν πολλές φορές τα βαριά θωρακισμένα ιππικά των ευγενών.

Ήταν τόσο περιζήτητοι ώστε υπηρετούσαν ως μισθοφόροι στα στρατεύματα της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Νάπολης και πολλών άλλων κρατών.

Από εκείνη την εποχή προέρχεται και η περίφημη Ελβετική Φρουρά του Βατικανού, που εξακολουθεί μέχρι σήμερα να προστατεύει τον Πάπα.

Σήμερα η Ελβετία δεν διατηρεί τεράστιο μόνιμο στρατό.

Οι περισσότεροι στρατιώτες είναι έφεδροι.

Ένας νέος υπηρετεί τη βασική εκπαίδευση, αλλά καλείται τακτικά για επανεκπαίδευση μέχρι περίπου τα 30–34 έτη, ή και περισσότερο, ανάλογα με τον βαθμό και την ειδικότητα.

Έτσι, σε περίπτωση κρίσης μπορούν να κινητοποιηθούν εκατοντάδες χιλιάδες εκπαιδευμένοι πολίτες μέσα σε λίγες ημέρες. Στην Ελβετία η άμυνα θεωρείται ευθύνη όλων των πολιτών.

Δεν υπάρχει επιθετική στρατιωτική κουλτούρα.

Αντίθετα, υπάρχει η αντίληψη «η χώρα μας πρέπει να είναι τόσο δύσκολος στόχος ώστε κανείς να μη θελήσει να την καταλάβει». Ενδεικτικό είναι ότι μέχρι πρόσφατα ο έφεδρος διατηρούσε στο σπίτι του το υπηρεσιακό τυφέκιο, μαζί με σφραγισμένα πυρομαχικά.

Αυτό συνδέεται και με τη μακρόχρονη πολιτική ουδετερότητας της χώρας.

Και κάτι ακόμη. Οι Ελβετοί ψηφίζουν πολύ συχνότερα από οποιονδήποτε άλλο ευρωπαϊκό λαό.

Η άμεση δημοκρατία αποτελεί βασικό στοιχείο του πολιτεύματος.

Κάθε χρόνο πραγματοποιούνται αρκετές ομοσπονδιακές ψηφοφορίες για θέματα που κυμαίνονται από τη φορολογία μέχρι την ενέργεια και την κοινωνική πολιτική.

Έτσι, οι πολίτες συμμετέχουν άμεσα στη λήψη αποφάσεων και όχι μόνο μέσω των εκλογών. «Και με το μεταναστευτικό-προσφυγικό τι γίνεται», ρωτώ τον Σωκράτη.

Σε μια χώρα, μου λέει, όπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού είναι αλλοδαποί, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη, και η οικονομία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εργαζομένους του εξωτερικού, η συμπεριφορά και η ένταξη συχνά μετρούν περισσότερο από την εθνικότητα.

Ένας αλλοδαπός που μαθαίνει τη γλώσσα του καντονιού, εργάζεται, πληρώνει φόρους και σέβεται τους νόμους και τα τοπικά ήθη, έχει γενικά πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνει αποδεκτός, ανεξάρτητα από την καταγωγή του.

Αυτό επιβεβαιώνεται και από έρευνες κοινής γνώμης, σύμφωνα με τις οποίες οι περισσότεροι Ελβετοί θεωρούν ότι η επιτυχημένη ένταξη είναι βασική προϋπόθεση για την αποδοχή και την απόκτηση περισσότερων δικαιωμάτων.

Έρευνες επίσης δείχνουν ότι η πλειονότητα των πολιτών αξιολογεί συνολικά θετικά την ένταξη των μεταναστών, ενώ ταυτόχρονα υποστηρίζει αυστηρό έλεγχο της μετανάστευσης και του άσυλο.

Το πιο παράδοξο, όμως, είναι ότι αρκετοί Ελβετοί θεωρούν ως τους πιο αντιπαθητικούς μετανάστες όχι τους Αφρικανούς ή τους Ασιάτες, αλλά τους Γερμανούς, γιατί είναι «υπερβολικά αλαζόνες». Η Λουκέρνη είναι πανέμορφη, ίσως η πιο ωραία πόλη της Ελβετίας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους