Η τέχνη απέναντι στον δογματισμό: Το μάθημα της Οδύσσειας του Νόλαν Ζούμε σε μια εποχή στην οποία η ταχύτητα της αντίδρασης έχει υποκαταστήσει το βάθος της σκέψης. Η κυκλοφορία της «Οδύσσειας» του...
Η τέχνη απέναντι στον δογματισμό: Το μάθημα της Οδύσσειας του Νόλαν Ζούμε σε μια εποχή στην οποία η ταχύτητα της αντίδρασης έχει υποκαταστήσει το βάθος της σκέψης.
Η κυκλοφορία της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν και η θύελλα που προκάλεσε γύρω από το όνομά της, έφεραν στο φως την πιο χαρακτηριστική ίσως παθογένεια του σύγχρονου δημόσιου λόγου: την αδυναμία μας να συνυπάρξουμε με το διαφορετικό.
Οφείλουμε να υπενθυμίζουμε διαρκώς κάτι θεμελιώδες: Κάθε άποψη είναι απολύτως σεβαστή.
Είτε κάποιος υπερασπίζεται με ευλάβεια την ιστορική και φιλολογική ακεραιότητα του ομηρικού κειμένου, είτε αφήνεται να παρασυρθεί από τον καταιγιστικό, μοντέρνο εντυπωσιασμό της κινηματογραφικής αίθουσας, η οπτική του έχει αυταπόδεικτη αξία.
Αυτή η ετερόκλητη πολυφωνία δεν αποτελεί αδυναμία της κοινωνίας μας.
Αντιθέτως, είναι το πιο όμορφο, το πιο ζωντανό αποτέλεσμα του προβληματισμού που γεννά η τέχνη.
Όταν ένα έργο καταφέρνει να διασπάσει την παθητικότητά μας και να μας ωθήσει να διατυπώσουμε τις σκέψεις και τις ευαισθησίες μας, έχει ήδη εκπληρώσει τον ύψιστο σκοπό του.
Το πρόβλημα, συνεπώς, δεν ήταν ποτέ η διαφωνία.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η διαφωνία εκφυλίζεται σε φανατισμό και δογματισμό.
Ο δογματισμός δεν αντέχει τις αποχρώσεις.
Απαιτεί την απόλυτη επικράτηση μιας και μόνο «αλήθειας» και μετατρέπει κάθε συνομιλητή σε εχθρό που πρέπει να ηττηθεί.
Στο ψηφιακό Κολοσσαίο όπου εκτυλίσσονται αυτές οι διαμάχες, ο φανατισμός στραγγαλίζει την ίδια την ουσία της δημιουργίας.
Όταν κρίνουμε μια ταινία μέσα από τα άκαμπτα φίλτρα των δικών μας ιδεολογικών βεβαιοτήτων, την απογυμνώνουμε από τη δύναμή της και τη μετατρέπουμε από πεδίο ελευθερίας σε αρένα επιβεβαίωσης του εγώ μας.
Η τέχνη δεν υπάρχει για να μοιράζει πιστοποιητικά ορθότητας ούτε για να μας προσφέρει την ψευδαίσθηση μιας βολικής ομοφωνίας.
Είναι ένας ανοιχτός χώρος διαλόγου.
Είναι επιτακτική ανάγκη, επομένως, να διαφυλάξουμε αυτόν τον χώρο, προστατεύοντάς τον από την τοξικότητα των απόλυτων πεποιθήσεων.
Έχουμε χρέος να δείξουμε —ιδίως στους νεότερους που παρατηρούν τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε— πως η κριτική σκέψη ανθίζει μόνο εκεί που τελειώνει η έπαρση της αυθεντίας.
Το αν η Ιθάκη του Νόλαν ανταποκρίνεται στις δικές μας προσδοκίες έχει, τελικά, δευτερεύουσα σημασία.
Το ουσιαστικό κέρδος είναι αν, μέσα από τον διάλογο που προκάλεσε, καταφέραμε να ακούσουμε τον απέναντι, να αμφισβητήσουμε τα δικά μας στεγανά και να αναγνωρίσουμε πως η ομορφιά του ανθρώπινου νου κρύβεται ακριβώς στην ικανότητά του να βλέπει τον ίδιο μύθο μέσα από χιλιάδες διαφορετικά μάτια. Αποστόλης Ζυμβραγάκης
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους