Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Quo vadis; Ο Αλέξης Τσίπρας είναι ο πολιτικός που οδήγησε τον ΣΥΡΙΖΑ στην εκλογική νίκη του 2015.

Αναμφίβολα, η νίκη αυτή ευνοήθηκε από την ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική συγκυρία που βίωνε τότε η χώρα και από τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια μεγάλου μέρους της κοινωνίας, κυρίως ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ ήταν το κόμμα που πλήρωσε το μεγαλύτερο πολιτικό κόστος της περιόδου των μνημονίων, δυσανάλογα σε σχέση με όλες σχεδόν τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις.

Προσπάθησε, σωστά ή λανθασμένα, να διαχειριστεί μια πρωτοφανή εθνική κρίση.

Οι επιλογές του κρίθηκαν αυστηρά από τους πολίτες και, στο τέλος της ημέρας, ήταν ουσιαστικά το μοναδικό κόμμα που υπέστη τόσο δραματική εκλογική συρρίκνωση.

Το αν αυτή η τιμωρία ήταν δίκαιη ή δυσανάλογη αποτελεί αντικείμενο πολιτικής κρίσης.

Το γεγονός όμως της εκλογικής του κατάρρευσης δεν αμφισβητείται.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αναδείχθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ.

Η εκλογική του επικράτηση δεν ήταν μόνο αποτέλεσμα της πολιτικής του πρότασης, αλλά και της ανάγκης της κοινωνίας να εκφράσει την οργή και την απογοήτευσή της απέναντι στο πολιτικό σύστημα.

Στην επιτυχία αυτή συνέβαλαν και προεκλογικές δεσμεύσεις που, όπως αποδείχθηκε, είτε δεν μπορούσαν είτε δεν επρόκειτο να υλοποιηθούν.

Η κατάργηση των μνημονίων μετατράπηκε τελικά στην υπογραφή ενός τρίτου μνημονίου.

Η περίοδος της λεγόμενης «σκληρής διαπραγμάτευσης» συνοδεύτηκε από κλείσιμο των τραπεζών, επιβολή capital controls και μια πρωτοφανή αβεβαιότητα για την ελληνική οικονομία.

Η επιλογή του Γιάνη Βαρουφάκη ως υπουργού Οικονομικών ήταν προσωπική επιλογή του Αλέξη Τσίπρα και, επομένως, η πολιτική ευθύνη των χειρισμών εκείνης της περιόδου δεν μπορεί παρά να βαραίνει και τον ίδιο.

Δεν μπορεί επίσης να λησμονηθεί το δημοψήφισμα του 2015.

Ανεξάρτητα από τις διαφορετικές πολιτικές ερμηνείες, για πολλούς πολίτες το αποτέλεσμα του «Όχι» δεν αποτυπώθηκε στην πολιτική που τελικά ακολουθήθηκε.

Το γεγονός αυτό άφησε ένα έντονο αποτύπωμα στην αξιοπιστία της κυβέρνησης.

Παράλληλα, η κυβερνητική πολιτική της περιόδου 2015-2019 χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερα υψηλή φορολογική επιβάρυνση της μεσαίας τάξης και των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας.

Κάτι που αναγνώρισαν εκ των υστέρων και κορυφαία στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και πολίτες που είχαν στηρίξει τον ΣΥΡΙΖΑ ένιωσαν πως τελικά κλήθηκαν να επωμιστούν ένα δυσανάλογο βάρος.

Όλα αυτά αποτυπώθηκαν στην κάλπη. Ο Αλέξης Τσίπρας ηττήθηκε το 2019 και στη συνέχεια υπέστη δύο ακόμη διαδοχικές ήττες το 2023.

Δεν ηττήθηκε επειδή δεν είχε δοκιμαστεί.

Ηττήθηκε αφού είχε κυβερνήσει τη χώρα επί τεσσεράμισι χρόνια και οι πολίτες είχαν πλέον πλήρη εικόνα του έργου του.

Αυτό όμως που μου δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό είναι όσα ακολούθησαν.

Μετά την αποχώρησή του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις αλλά και μέσα από το βιβλίο Ιθάκη, άσκησε έντονη κριτική σε επιλογές, πρόσωπα και συνεργάτες που επί χρόνια αποτελούσαν τον στενό πυρήνα της πολιτικής του διαδρομής.

Πολλοί από αυτούς βρέθηκαν, πολιτικά τουλάχιστον, στο περιθώριο και στον «εξώστη». Παράλληλα, αρκετοί εκτιμούν ότι η στάση του στις εσωκομματικές εξελίξεις συνέβαλε στη βαθιά κρίση και στην εκλογική κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ.

Και σήμερα εμφανίζεται να επιχειρεί ένα νέο πολιτικό εγχείρημα.

Εδώ γεννώνται εύλογα ερωτήματα.

Πώς είναι δυνατόν να καλούνται να συμπορευθούν μαζί του άνθρωποι τους οποίους ο ίδιος, άμεσα ή έμμεσα, έχει απαξιώσει πολιτικά; Άνθρωποι που τους έθεσε στο περιθώριο και στον εξώστη της πολιτικής σκηνής.

Με ποια πολιτική λογική ο μέχρι πρόσφατα πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, εισηγήθηκε και η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος ενέκρινε τη συμπόρευση με το νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, ενός φορέα που θα διεκδικούσε τον ίδιο πολιτικό χώρο και τους ίδιους ψηφοφόρους; Πόσες φορές στην πολιτική ιστορία έχει συμβεί ο πρόεδρος ενός κόμματος να εισηγείται τη στήριξη ενός άλλου πολιτικού φορέα; Αν αυτή η επιλογή δεν συνιστά έμμεση παραδοχή ότι το κόμμα του οποίου ηγείται δεν μπορεί πλέον να αποτελέσει την κύρια έκφραση του συγκεκριμένου πολιτικού χώρου, τότε τι ακριβώς σημαίνει; Και, από την άλλη πλευρά, με ποια πολιτική λογική ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας καλεί, ουσιαστικά, τους πολίτες που τον εμπιστεύθηκαν μέσα από τον ΣΥΡΙΖΑ να εγκαταλείψουν το κόμμα που ίδρυσε και οδήγησε στην εξουσία, προκειμένου να στηρίξουν ένα νέο πολιτικό εγχείρημα; Πρόκειται για μια πράξη πολιτικής ανιδιοτέλειας ή για την παραδοχή ότι ο πολιτικός φορέας που ο ίδιος δημιούργησε και υπηρέτησε επί χρόνια δεν μπορεί πλέον να εκφράσει την πολιτική του πρόταση;Και ακόμη περισσότερο: πώς είναι δυνατόν τόσα κορυφαία στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ να εγκαταλείπουν σήμερα το κόμμα τους για να τον ακολουθήσουν; Διότι, αντικειμενικά, όταν κορυφαία στελέχη εγκαταλείπουν ένα κόμμα για να ακολουθήσουν τον πρώην πρόεδρό του, στην πράξη απαξιώνουν το ίδιο το κόμμα που μέχρι χθες υπηρετούσαν.

Εκτός, βέβαια, αν πιστεύουν ότι οι αρχές, οι αξίες και οι πολιτικές που υπερασπίζονταν τότε δεν είναι οι ίδιες με αυτές που πρεσβεύουν σήμερα.

Και αυτό οδηγεί σε έναν ακόμη βαθύτερο προβληματισμό.

Ήταν τελικά ο ΣΥΡΙΖΑ μια πραγματική πολιτική συλλογικότητα με κοινές ιδεολογικές αναφορές ή ένα κόμμα που περιστρεφόταν υπερβολικά γύρω από το πρόσωπο του αρχηγού του; Για ένα κόμμα που αυτοπροσδιορίζεται ως αριστερό και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συλλογικότητα, η σημερινή εικόνα μοιάζει, κατά τη γνώμη μου, εξαιρετικά προσωποκεντρική.

Η εντύπωση που δημιουργείται είναι ότι για ορισμένα στελέχη το πολιτικό τους σημείο αναφοράς δεν είναι πλέον το κόμμα, οι ιδέες ή οι συλλογικές διαδικασίες, αλλά αποκλειστικά ο Αλέξης Τσίπρας.

Και ίσως αυτό είναι το πιο ουσιαστικό ερώτημα από όλα.

Αν ένας πολιτικός ηγέτης επέλεξε να αποδομήσει δημόσια πολλούς από τους στενότερους συνεργάτες του και σήμερα τους καλεί ξανά να συμπορευθούν μαζί του, τι ακριβώς έχει αλλάξει; Οι άνθρωποι ή οι πολιτικές ανάγκες της στιγμής; Και, τελικά, γιατί όσοι τον ακολουθήσουν σήμερα να αισθάνονται βέβαιοι ότι αύριο δεν θα βρεθούν στην ίδια θέση; Η πολιτική αξιοπιστία δεν κρίνεται μόνο από τις εκλογικές νίκες.

Κρίνεται κυρίως από τη συνέπεια, την ανάληψη ευθύνης, τον σεβασμό στους συνεργάτες και τη σταθερότητα απέναντι στις ίδιες τις αρχές που επικαλείται ένας πολιτικός.

Quo vadis; Το ερώτημα δεν αφορά μόνο τον Αλέξη Τσίπρα.

Αφορά τα στελέχη που τον ακολουθούν, τους πολίτες που σκέφτονται να τον εμπιστευθούν ξανά και, τελικά, την ίδια την πορεία της ελληνικής Κεντροαριστεράς.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους