Κριτική για την παράσταση «Γη της Επαγγελίας» από τις Φραντζέσκα Παπανίκα, Ελένη Χριστοδουλάκη: Είδαμε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου την παράσταση «Η Γη της Επαγγελίας», τη νέα μεγάλη...
Κριτική για την παράσταση «Γη της Επαγγελίας» από τις Φραντζέσκα Παπανίκα, Ελένη Χριστοδουλάκη: Είδαμε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου την παράσταση «Η Γη της Επαγγελίας», τη νέα μεγάλη παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης που ετοιμάζεται για την καλοκαιρινή της περιοδεία.
Η σκηνοθέτις Γεωργία Μαυραγάνη καταπιάνεται με ένα θέμα τεράστιας ιστορικής και κοινωνικής δυναμικής: το τέλος της λιγνιτικής εποχής στη Δυτική Μακεδονία και την αβέβαιη μετάβαση της περιοχής στη νέα εποχή.
Ο δραματουργικός πυρήνας του έργου βασίζεται στις αρχές του θεάτρου ντοκουμέντου και αυτό είναι αναμφίβολα το μεγαλύτερο προτέρημά του.
Η ενδελεχής έρευνα, οι πραγματικές συνεντεύξεις και τα βίντεο-ντοκουμέντα με τις μαρτυρίες των ανθρώπων που συνέδεσαν τη ζωή τους με τα ορυχεία και τα εργοστάσια της ΔΕΗ, μιλούν από μόνα τους.
Κουβαλούν ένα ειδικό βάρος που συγκινεί αβίαστα, αναδεικνύοντας τις αθέατες όψεις του μόχθου και τον αντίκτυπο στην υγεία και την καθημερινότητα των ντόπιων.
Σκηνοθετικά, απέναντι σε ένα τόσο βαρύ υλικό, επιλέγεται συνειδητά μια χαμηλόφωνη, σχεδόν εσωτερική προσέγγιση.
Αντί να εκμεταλλευτεί την ένταση του θέματος για να δημιουργήσει ηχηρές δραματικές κορυφώσεις, η παράσταση κάνει ένα βήμα πίσω, αφήνοντας τον πρώτο λόγο στο ίδιο το αρχείο.
Μέσα σε ένα άκρως λειτουργικό και εξαιρετικά δουλεμένο σκηνικό περιβάλλον, οι ερμηνευτές λειτουργούν περισσότερο ως δίαυλοι της μνήμης.
Το πιο συγκινητικό, ωστόσο, στοιχείο της βραδιάς είναι η φυσική παρουσία των ίδιων των ανθρώπων που δούλεψαν στους λιγνίτες πάνω στη σκηνή.
Η επιλογή να μην εμπλακούν σε εκτενείς διαλόγους ή έντονη δράση, αλλά να κινούνται λιτά, αναπαριστώντας σχεδόν τελετουργικά τη ρουτίνα της δουλειάς τους στο ορυχείο, λειτουργεί ως ένα ζωντανό, σιωπηλό μνημείο.
Ανάμεσά τους, ξεχωρίζουν δύο ερμηνευτές-μάρτυρες που αποτυπώνουν απόλυτα το μέγεθος αυτής της βιομηχανικής πραγματικότητας: ο πρώτος μέσα από τις φωτογραφίες που τράβηξε ο ίδιος, αποκαλύπτοντας μια αχανή, επίπεδη και σιωπηλή έκταση όπου κινούνται μόνο τεράστια βαρέα μηχανήματα· και ο δεύτερος, πρώην χειριστής ενός τέτοιου μηχανήματος, ο οποίος το περιγράφει γλαφυρά ως «καράβι» λόγω του ασύλληπτου μεγέθους του, μεταφέροντάς μας την πραγματική κλίμακα της ανθρώπινης αναμέτρησης με τη γη. Η σκηνική τους συστολή αποπνέει έναν βαθύ σεβασμό, υπενθυμίζοντας πως μπροστά στο βίωμα, η όποια θεατρική υπερβολή περιττεύει.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και το μουσικό και ηχητικό τοπίο.
Διακριτικό και υποστηρικτικό, αγκαλιάζει τον λόγο χωρίς ποτέ να ενοχλεί ή να επιβάλλεται, συμβάλλοντας στην κατανυκτική ατμόσφαιρα του έργου.
Η «Γη της Επαγγελίας» δεν είναι μια παράσταση που στοχεύει στον εύκολο εντυπωσιασμό.
Είναι ένα έργο-τεκμήριο που κρατά ηθελημένα χαμηλούς τους τόνους του, ζητώντας από τον θεατή να σκύψει, να ακούσει με προσοχή και να αναστοχαστεί πάνω στις ανθρώπινες ιστορίες που κρύβονται πίσω από το φως κάθε διακόπτη της χώρας.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους