Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η ΤΟΛΜΗ ΤΟΥ «ΑΝΤΙ»: ΟΤΑΝ Η ΔΙΑΦΩΝΙΑ ΥΠΗΡΕΤΕΙ ΤΟΝ ΘΕΣΜΟ Στη δημόσια ζωή η λέξη «αντί» χρησιμοποιείται συχνά με αρνητική χροιά.

Ταυτίζεται με την άρνηση, τη σύγκρουση ή την αντιπολίτευση.

Μετά από μια ολόκληρη επαγγελματική διαδρομή στις Ένοπλες Δυνάμεις, κατέληξα όμως στο ακριβώς αντίθετο συμπέρασμα.

Όταν το «αντί» εκφράζεται με ευθύνη, τεκμηρίωση και πίστη στις θεμελιώδεις αρχές ενός οργανισμού, δεν αποτελεί απειλή για το σύστημα.

Αντίθετα, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς αυτοπροστασίας και εξέλιξής του.

Σε όλη τη στρατιωτική μου πορεία δεν δίστασα να εκφράζω τη διαφωνία μου όταν διαπίστωνα καταχρήσεις εξουσίας, παραβιάσεις της νομιμότητας, αυταρχικές συμπεριφορές ή αντιεπαγγελματικές πρακτικές που έβλαπταν το προσωπικό και τελικά υπονόμευαν την αποστολή των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η στάση αυτή δεν ήταν πάντοτε εύκολη.

Με έφερε αρκετές φορές σε σύγκρουση με ανωτέρους μου και είχε προσωπικό κόστος.

Ποτέ όμως δεν ένιωσα ότι συγκρουόμουν με το σύστημα.

Αντίθετα, πίστευα ότι υπερασπιζόμουν τον ίδιο τον θεσμό απέναντι στις παρεκκλίσεις του.

Με τα χρόνια αντιλήφθηκα ότι υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση, την οποία συχνά συγχέουμε.

Άλλο είναι να υπηρετεί κανείς τον θεσμό και άλλο να υπηρετεί όσους προσωρινά κατέχουν την εξουσία μέσα στον θεσμό.

Η δημοκρατία, η δημόσια διοίκηση, οι Ένοπλες Δυνάμεις ή οποιοσδήποτε οργανισμός. υπάρχουν για να διασφαλίζουν έναν σκοπό, μια αποστολή και ένα σύνολο αξιών.

Η εξουσία που ασκείται σε αυτά δεν είναι προσωπικό προνόμιο αλλα είναι εκχωρημένη ευθύνη.

Και κάθε εκχώρηση εξουσίας συνοδεύεται από όρια, λογοδοσία και υποχρέωση πίστης στο δημόσιο συμφέρον.

Η θεωρία των συστημάτων επιβεβαιώνει αυτή την πραγματικότητα.

Κανένα σύνθετο σύστημα δεν επιβιώνει χωρίς μηχανισμούς ανάδρασης.

Όταν οι αποκλίσεις δεν επισημαίνονται και δεν διορθώνονται, συσσωρεύονται μέχρι να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα του οργανισμού.

Η σιωπή, επομένως, δεν αποτελεί πάντοτε ένδειξη πειθαρχίας.

Συχνά, πέραν της αβουλίας, αποτελεί και συνενοχή.

Και η άκριτη συναίνεση σε παρεκτροπές καταχρήσεις και παρανομίες δεν προστατεύει τον θεσμό, αντίθετα επιταχύνει την φθορά του.

Το ίδιο διδάσκει και η σύγχρονη διοικητική επιστήμη.

Οι πιο αποτελεσματικοί οργανισμοί δεν είναι εκείνοι στους οποίους όλοι συμφωνούν με τους ανωτέρους τους, αλλά εκείνοι που ενθαρρύνουν την τεκμηριωμένη διαφωνία, την εσωτερική δημιουργική κριτική και τη διαρκή βελτίωση.

Οι μεγαλύτερες οργανωσιακές αποτυχίες στην ιστορία δεν προήλθαν επειδή κάποιοι μίλησαν.

Προήλθαν επειδή όλοι σώπασαν.

Γι' αυτό θεωρώ ότι ο πραγματικά συστημικός άνθρωπος δεν είναι εκείνος που συμμορφώνεται άκριτα με κάθε αυθαίρετη απαίτηση και καταχρηστική πρακτική της εξουσίας.

Είναι εκείνος που παραμένει πιστός στον σκοπό, στην αποστολή, στους κανόνες και στις αξίες του οργανισμού, ακόμη και όταν αυτό συνεπάγεται προσωπικό κόστος.

Αντίθετα, εκείνος που ανέχεται την αυθαιρεσία, συγκαλύπτει την παρανομία ή αποδέχεται την κατάχρηση εξουσίας στο όνομα της «ηρεμίας» ή της προσωπικής του εξέλιξης, μπορεί να εμφανίζεται ως συστημικός, στην πραγματικότητα όμως διαβρώνει καταστροφικά τον οργανισμό εκ των έσω. ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ Με την εμπειρία των χρόνων πιστεύω ότι η μεγαλύτερη απειλή για έναν θεσμό δεν είναι η έντιμη διαφωνία.

Είναι η κουλτούρα της σιωπής.

Η ιστορία δείχνει ότι οι δημοκρατίες, οι στρατοί και οι οργανισμοί δεν καταρρέουν επειδή κάποιοι τόλμησαν να αντιδράσουν σε μια παρεκτροπή.

Καταρρέουν όταν οι περισσότεροι επιλέγουν να μη μιλήσουν.

Η επιλογή του «αντί», όταν στρέφεται όχι κατά του θεσμού αλλά κατά των παθογενειών του, αποτελεί πράξη θεσμικής πίστης.

Δεν είναι αντισυστημική στάση.

Είναι η πιο γνήσια έκφραση συστημικής ευθύνης.

Γιατί πραγματικός σεβασμός προς έναν θεσμό δεν σημαίνει να προστατεύεις τα πρόσωπα που τον διοικούν.

Σημαίνει να προστατεύεις τις αρχές που του δίνουν λόγο ύπαρξης.

Αυτό υπήρξε το προσωπικό μου βίωμα και παραμένει βαθιά μου πεποίθηση.

Ο όρκος που δίνει κάθε λειτουργός δεν τον δεσμεύει απέναντι στα πρόσωπα της εξουσίας, αλλά απέναντι στις αξίες που νομιμοποιούν την ίδια την εξουσία.

Και όταν οι δύο αυτές πραγματικότητες συγκρούονται, η πίστη στις αξίες δεν είναι πράξη ανυπακοής. Είναι η υψηλότερη μορφή θεσμικής συνέπειας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους