Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Δωρεάν βιβλίο από το Documento: Η μεγάλη ληστεία και ο έλεγχος των λαών https://www.documentonews.gr/article/dorean-vivlio-apo-to-documento-i-megali-listeia-kai-o-elegchos-ton-laon/?fbclid=IwY2xjawTEeD1leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFyT1RhUFRjaFEzMUZsQ2NZc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHn8BWH4lm68HfHRWeGd4F2VWKb--mZY3AcRRDr6AhxIPJ-zpwwuS-GOC1rQa_aem_vmABnyQcVpxp-mcP-fvt0A Το Documento προσφέρει στους αναγνώστες του ένα νέο βιβλίο, σε ηλεκτρονική μορφή, που προσεγγίζει το πολιτικό φαινόμενο της αποικιοκρατίας τότε και σήμερα.

Ο συγγραφέας Βασίλης Λιόσης επεξεργάζεται νεότερα δεδομένα και τα εντάσσει σε ένα πλαίσιο συζήτησης που έχει ανοίξει εδώ και πάνω από έναν αιώνα.

Ακολουθούν αποσπάσματα από τον πρόλογο του συγγραφέα Β. Λιόση και τον επίλογο του βιβλίου χαρακτηριστικά για το ύφος και τη σκέψη των κειμένων που φιλοξενεί.

Στις 2-3 Οκτωβρίου του 2025 πραγματοποιήθηκε στο Καράκας, την πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, ένα διεθνές φόρουμ με θέμα «Αποικιοκρατία, νεοαποικιοκρατία και οι συνέπειές τους». Η διεθνής αυτή συνδιάσκεψη συγκλήθηκε υπό την ομπρέλα του Iνστιτούτου Σιμόν Μπολίβαρ και είχα την τιμή να συμμετάσχω ως εκπρόσωπος από την Ελλάδα και να καταθέσω την άποψή μου.

Στο πλαίσιο της θεματικής που είχε δοθεί από πριν επέλεξα να θίξω το θέμα της ιστορικής εξέλιξης της αποικιοκρατίας και να αναφερθώ ειδικά στο ζήτημα των δανείων στη σύγχρονη εποχή.

Με βάση αυτή την παρέμβασή μου γράφτηκε και το ανά χείρας κείμενο, το οποίο προφανώς είναι πολύ πιο αναλυτικό και εκτεταμένο σε σχέση με το αρχικό.

Στόχος δεν είναι απλώς και μόνο η ιστορική αποτίμηση του φαινομένου της αποικιοκρατίας αλλά μια, όσο το δυνατόν, ολιστική και διαλεκτική προσέγγιση του φαινομένου.

Με άλλα λόγια, επιχειρείται η ανάδειξη των πολιτικών, ιδεολογικών, οικονομικών και κοινωνικών πλευρών της αποικιοκρατίας.

Στο πρώτο μέρος του κειμένου κατατίθεται μια εννοιολογική προσέγγιση της έννοιας «αποικιοκρατία» και μια στοιχειώδη περιοδολόγηση της αποικιοκρατίας καθώς και επιμέρους πλευρές του φαινομένου, όπως οι φρικαλεότητες των αποικιοκρατών, τα ιδεολογήματα που χρησιμοποιήθηκαν κ.ά. Στόχος δεν είναι η καταγραφή –έστω και σε συντομευμένη μορφή της ιστορίας της αποικιοκρατίας– διότι κάτι τέτοιο, πρώτον, θα απαιτούσε μια τεράστια έκταση κειμένου, δεύτερον, υπάρχουν ήδη στη βιβλιογραφία τέτοιου είδους εγχειρήματα και τρίτον, ο υπογράφων το συγκεκριμένο κείμενο δεν φέρει την ιδιότητα του ιστορικού.

Ιδιαίτερη έκταση στο κείμενο καταλαμβάνει το κεφάλαιο για την ιμπεριαλιστική – αποικιοκρατική πολιτική του ναζισμού.

Αυτό δεν έγινε τυχαία ούτε απλώς και μόνο για λόγους πληρότητας του κειμένου.

Αποτέλεσε συνειδητή επιλογή με δεδομένη την ενδυνάμωση των ακροδεξιών/νεοναζιστικών/νεοφασιστικών ρευμάτων σε όλο τον κόσμο.

Στη συνέχεια υποστηρίζεται ότι υπάρχουν εντονότατα σημάδια, τα οποία μας δίνουν το δικαίωμα να προβληματιστούμε για το αν επιστρέφουμε σε κλασικές μορφές αποικιοκρατίας.

Στο δεύτερο μέρος καταγράφεται ως σημαντική παράμετρος των σύγχρονων μορφών νεοαποικιοκρατίας η χορήγηση δανείων σε χώρες που δεν ανήκουν στον ιμπεριαλιστικό πυρήνα.

Στη μεταπολεμική Ευρώπη τα δάνεια επιλέχτηκαν από τις ιμπεριαλιστικές χώρες ως μια σημαντική πολιτική συνέχισης και έντασης της οικονομικής και πολιτικής εξάρτησης χωρών με καθυστέρηση στην καπιταλιστική ανάπτυξη.

Το δοκίμιο που ακολουθεί δεν φιλοδοξεί να αποτελέσει μια πλήρη πραγμάτευση του φαινομένου της αποικιοκρατίας και των σύγχρονων μορφών του.

Επιδιώκει να θέσει τη σχετική προβληματική και να αναδείξει, όσο αυτό είναι εφικτό, τα αίτια τού υπό εξέταση θέματος.

Επιπλέον, αφορά άμεσα και την Ελλάδα, αφού από τις απαρχές δημιουργίας του ελληνικού κράτους τα φαινόμενα αποικιοκρατίας ήταν παρόντα ως αποτέλεσμα της οικονομικής και πολιτικής εξάρτησης του ελληνικού καπιταλισμού.

Σε οικονομικό επίπεδο η εξάρτηση αποτυπώθηκε ευθύς αμέσως μετά την Επανάσταση του 1821 με τα περιβόητα δάνεια της ανεξαρτησίας και φτάνει μέχρι σήμερα με τη διείσδυση του ΔΝΤ και μάλιστα με όρους Λατινικής Αμερικής.

Σε πολιτικό επίπεδο με τον άμεσο ή έμμεσο επηρεασμό της εκάστοτε ελληνικής κυβέρνησης από έξωθεν παράγοντες και για την εξυπηρέτηση των ιμπεριαλιστικών αναγκών Ευρώπης και ΗΠΑ.

Αφορά, ακόμη, και τις παγκόσμιες εξελίξεις που σημαδεύονται από το νέο δόγμα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής που εκφράζει την πιο επιθετική πλευρά του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και προσεγγίζει επικίνδυνα το ναζιστικό δόγμα του ζωτικού χώρου.

Εντέλει η εποχή μας είναι μια πολυσύνθετη εποχή όπου συμπλέκονται ο ιμπεριαλισμός, ο νεοφιλελευθερισμός, νέες μορφές αποικιοκρατίας, η άνοδος της ακροδεξιάς και του νεοφασισμού, ενώ επίκειται και μια πιθανή παγκόσμια πολεμική σύρραξη.

Μάλλον δεν θα ειπωθεί κάτι ιδιαίτερα πρωτότυπο αν κάποιος διαπιστώσει ότι ζούμε σε εποχή μεγάλων ανακατατάξεων, πολιτικών, ιδεολογικών, οικονομικών, κοινωνικών.

Η διαμορφούμενη συμμαχία των BRICS, η αμφισβήτηση της ηγεμονίας των ΗΠΑ, οι σε όξυνση αντιθέσεις μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, η οσμή μιας γενικευμένης παγκόσμιας σύρραξης που απορρέει από τις σκληρές περιφερειακές συγκρούσεις, τα οικονομικά αδιέξοδα, τα προγράμματα επανεξοπλισμού, και η πρώτη γενοκτονία του 21ου αιώνα που συντελείται στη Γάζα δεν αφήνουν περιθώρια αυταπατών και εφησυχασμού: κάθε δημοκράτης, κάθε ριζοσπάστης, κάθε άνθρωπος που ανησυχεί για το μέλλον της ανθρωπότητας οφείλει να βρίσκεται σε εγρήγορση.

Να διαβάζει, να κατανοεί, να δρα, να αντιστέκεται.

Το ανά χείρας κείμενο έχει ακριβώς αυτήν τη στόχευση.

Να αποτυπώσει αδρομερώς πλευρές της σύγχρονης πραγματικότητας και να αποτελέσει έναυσμα σκέψης και δράσης. Το Ιράν αποτελεί την πιο πρόσφατη περίπτωση αμερικανικής ιμπεριαλιστικής επέμβασης.

Προσφέρεται όμως και για ένα σοβαρό πολιτικό συμπέρασμα.

Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός δεν είναι ανίκητος.

Με τον ένα ή άλλο τρόπο μετράει τις ήττες του στο Βιετνάμ, το Ιράκ, το Αφγανιστάν, στην Κούβα και τώρα και στο Ιράν.

Το μνημόνιο συνεννόησης που υπογράφηκε ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ είναι μια απόδειξη αυτής της ήττας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους