Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΜΙΑ ΑΙΡΕΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΟΥΛΙΑΝΑ Για τα Ιουλιανά του 1965, που προκάλεσαν έναν λυσσαλέο διχασμό στην ελληνική κοινή γνώμη με μακροπρόθεσμες συνέπειες, είμαι ίσως ο μόνος που έχω διατυπώσει την αιρετική άποψη ότι είχαν δίκιο και ο βασιλιάς και ο Γεώργιος Παπανδρέου.

Γιά τους νεώτερους, η ρήξη επήλθε στις 15 Ιουλίου 1965, όταν ο νεαρός βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄ αρνήθηκε να υπογράψει βασιλικό διάταγμα με το οποίο ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου απέλυε (όπως είχε κάθε δικαίωμα) τον υπουργό Αμύνης Γαρουφαλιά και ανελάμβανε ο ίδιος το υπουργείο.

Ο βασιλιάς αρνήθηκε να υπογράψει διότι ο υιός του πρωθυπουργού βουλευτής Ανδρέας Παπανδρέου ανακρινόταν από την στρατιωτική δικαιοσύνη για υποτιθέμενη συμμετοχή του σε στρατιωτική συνωμοσία, την γνωστή υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ.

Οπότε ο βασιλιάς θεωρούσε ότι ήταν άτοπο ο πατέρας να ελέγχει ως πολιτικός προϊστάμενος του υπουργείου την ανάκριση του υιού.

Αντιπρότεινε στον Παπανδρέου να ορίσει όποιον ήθελε στην θέση του υπουργού Αμύνης εκτός από τον εαυτό του.

Η στάση του είχε κάποια λογική. Ο Γεώργιος Παπανδρέου αρνήθηκε για λόγους αρχής, θεωρώντας ότι είχε ως πρωθυπουργός το δικαίωμα να απολύσει τον υπουργό Αμύνης και να αναλάβει ο ίδιος το υπουργείο.

Οπότε παραιτήθηκε πάραυτα και ο βασιλιάς άρχισε να διορίζει κυβερνήσεις οι οποίες καταψηφίζονταν στην βουλή, εν μέσω διαδηλώσεων και χάους.

Το σημείο το οποίο παρακάμπτουν άπαντες είναι ότι το τότε ισχύον Σύνταγμα περιελάμβανε μία διάταξη μεσαιωνικού τύπου, που προέβλεπε ότι: "Ο Βασιλεύς ορίζει και παύει τους υπουργούς αυτού." Δηλαδή συνταγματικά ο βασιλιάς είχε συνταγματικό δικαίωμα να διορίζει και να απολύει τον πρωθυπουργό και τα μέλη της κυβέρνησης κατά βούληση.

Άλλωστε σε αυτήν την διάταξη βασίστηκε ο απροσδόκητος και αμφιλεγόμενος διορισμός του Καραμανλή το 1955, όπως και του Γεωργίου Παπανδρέου ως πρωθυπουργού μειοψηφίας το 1963.

Αυτά δεν τα γράφουν οι συνταγματολόγοι μας βέβαια, ούτε οι ιστοριογράφοι της περιόδου.

Δηλαδή ότι το πολίτευμα ουσιαστικά εμπεριείχε διατάξεις απόλυτης μοναρχίας.

Σε κάθε περίπτωση, ο χειρισμός του βασιλιά ήταν ατυχής και ο ίδιος ο Κωνσταντίνος, στην μακρά συνέντευξη που μου έδωσε το 2014, μου εξομολογήθηκε ότι το θεωρούσε ως σφάλμα που του στοίχισε τον θρόνο.

Και πράγματι δύο χρόνια αργότερα επεβλήθη δικτατορία, ο βασιλιάς αντέδρασε με αντικίνημα, απέτυχε και έχασε τον θρόνο του.

Ίσως ο βασιλιάς Παύλος, που είχε πεθάνει πρόωρα το 1964, να είχε χειριστεί διαφορετικά το ζήτημα και η εξέλιξη να ήταν διαφορετική.

Και καλύτερη για όλους μας.

Αλλά "αν" δεν υπάρχουν στην Ιστορία.

Να σημειώσω ότι ο μέγας Maurice Duverger, δάσκαλός μου στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, όταν τον ρώτησα γιατί έγιναν τα Ιουλιανά στην Ελλάδα, μου απάντησε κοφτά: "Γιατί στην Ελλάδα δεν είχατε δημοκρατία." Δεν ξέρω τι θα έλεγε σήμερα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους