Σαν σήμερα - 17 προς 18 Ιουλίου 1924: Η αιματηρή επίθεση των Δημοκρατικών Ταγμάτων στις αντιβενιζελικές εφημερίδες της Θεσσαλονίκης που έριξε την κυβέρνηση Παπαναστασίου Το βράδυ της 17ης προς 18η...

Πλήρες Κείμενο:

Σαν σήμερα - 17 προς 18 Ιουλίου 1924: Η αιματηρή επίθεση των Δημοκρατικών Ταγμάτων στις αντιβενιζελικές εφημερίδες της Θεσσαλονίκης που έριξε την κυβέρνηση Παπαναστασίου Το βράδυ της 17ης προς 18η Ιουλίου 1924, στρατιώτες του Γ΄ Δημοκρατικού Τάγματος εισέβαλαν στα γραφεία δύο αντιβενιζελικών εφημερίδων της Θεσσαλονίκης, κατέστρεψαν τα τυπογραφεία τους και επιτέθηκαν με ρόπαλα εναντίον δημοσιογράφων και εργαζομένων.

Οκτώ άνθρωποι, για να γλιτώσουν από τους μαινόμενους στρατιώτες, αναγκάστηκαν να πηδήξουν από τα μπαλκόνια ενός κτιρίου της οδού Τσιμισκή, από ύψος επτά μέτρων.

Η αφορμή για την πρωτοφανή αυτή επίθεση υπήρξε ένα φαινομενικά ασήμαντο δημοσίευμα.

Ο διοικητής του Γ΄ Δημοκρατικού Τάγματος, αντισυνταγματάρχης Βελισσάριος Καρακούφας, είχε λάβει φύλλο πορείας για την Αθήνα, προκειμένου να αναλάβει τη διοίκηση του Α΄ Δημοκρατικού Τάγματος της Λέσβου.

Δύο αντιβενιζελικές εφημερίδες της Θεσσαλονίκης, ο Ταχυδρόμος και η Ημερησία, αναδημοσίευσαν την πληροφορία ότι οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες του τάγματος δεν τον επιθυμούσαν ως διοικητή τους, επειδή θεωρούσαν ότι «η ηθική του ως στρατιώτου είναι άκρως επιλήψιμος». Η απάντηση δεν άργησε να έρθει.

Έπειτα από διαταγή του ταγματάρχη Περιστέρη, ομάδα στρατιωτών του Γ΄ Δημοκρατικού Τάγματος εμφανίστηκε αιφνιδιαστικά στα γραφεία των δύο εφημερίδων το βράδυ της 17ης προς τη 18η Ιουλίου.

Οι στρατιώτες κρατούσαν ρόπαλα και είχαν προηγουμένως αφαιρέσει από τα πηλήκια και τις στολές τους τα διακριτικά της μονάδας τους.

Αρχικά εισέβαλαν στα γραφεία του Ταχυδρόμου.

Κατέστρεψαν το τυπογραφείο, έσπασαν ό,τι βρήκαν μπροστά τους και τραυμάτισαν σοβαρά στο κεφάλι δύο δημοσιογράφους.

Στη συνέχεια αποχώρησαν πυροβολώντας επανειλημμένα στον αέρα. Στην Ημερησία, όμως, δεν περιορίστηκαν στις καταστροφές.

Επιτέθηκαν στους τυπογράφους που εργάζονταν εκείνη την ώρα.

Επτά εργαζόμενοι και ένας συντάκτης, πανικόβλητοι και φοβούμενοι για τη ζωή τους, πήδηξαν από τα μπαλκόνια του κτιρίου στο οδόστρωμα της Τσιμισκή.

Τραυματίστηκαν όλοι σοβαρά, με κατάγματα στα πόδια και στο κεφάλι.

Μεταφέρθηκαν εσπευσμένα στο νοσοκομείο και, μολονότι αρχικά εκφράστηκαν φόβοι ότι ορισμένοι ίσως έχαναν τη ζωή τους, τελικά επέζησαν.

Οι δράστες επέστρεψαν στη μονάδα τους πανηγυρίζοντας. «Τους τσακίσαμε στο ξύλο», φώναζαν σύμφωνα με τον Τύπο της εποχής.

Συνελήφθησαν αυθημερόν από τη στρατονομία και παραπέμφθηκαν σε τακτικό στρατοδικείο.

Η πολιτική ζημιά, όμως, είχε ήδη συντελεστεί.

Η επίθεση εναντίον των δύο εφημερίδων προκάλεσε οργή και κατακραυγή σε ολόκληρη τη χώρα.

Το περιστατικό γνωστοποιήθηκε στη Βουλή την ώρα που διεξαγόταν η κρίσιμη συζήτηση για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση του Αλέξανδρου Παπαναστασίου.

Η κυβέρνηση κατηγορήθηκε ότι είχε επιτρέψει στα Δημοκρατικά Τάγματα να μετατραπούν από στρατιωτικές μονάδες προστασίας του νέου πολιτεύματος σε ανεξέλεγκτους ένοπλους πολιτικούς μηχανισμούς.

Τα αιματηρά επεισόδια της Θεσσαλονίκης λειτούργησαν ως καταλύτης: η κυβέρνηση έχασε τη δεδηλωμένη και οδηγήθηκε στην πτώση.

Το επεισόδιο δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη πράξη βίας εναντίον του Τύπου.

Αποκαλύπτει πόσο εύθραυστη παρέμενε η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία λίγους μόλις μήνες μετά την ανακήρυξή της και πόσο γρήγορα οι ένοπλοι μηχανισμοί που δημιουργούνται για να «προστατεύσουν» ένα πολίτευμα μπορούν να καταλήξουν να το υπονομεύσουν. Το περιστατικό αναλύεται διεξοδικά στο βιβλίο μου «Δημοκρατικά Τάγματα: Οι “πραιτωριανοί” της Β΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, 1923–1926».

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους