Original Post

Πλήρες Κείμενο:

🇬🇷Τὸ παιγνίδι αὐτὸ μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων διανοητῶν τὸ ἀντιλήφθηκε καλύτερα ὁ Παπαδιαμάντης ὅταν, ἐγκαταλείποντας τὰ ξένα πρότυπα ποὺ τοῦ ἐπέτρεψαν τὴν συγγραφὴ τῆς Φόνισσας, μᾶς χαρίζει στὰ τέλη του διηγήματα, σχεδὸν δίχως περιεχόμενο, ἀρχὴ καὶ τέλος, ἐκφράσεις τοῦ ὀντολογικοῦ του εἶναι περισπούδαστες.

Τὸν τελευταῖο καιρὸ δὲν χορταίνω νὰ διαβάζω τὸ διήγημά του «Φλώρα ἢ Λαύρα». Θέμα του ὁ περίπατος «παρὰ θῖν’ ἁλός». Θέμα ποὺ ἀπ’ τὸν Ὅμηρο ἴσαμε τὸν Τζόυς δὲν ἔπαψε ἡ ἀνθρώπινη ψυχὴ νὰ τὸ ἐπεξεργάζεται.

Κατὰ τοῦτο μ’ ἀρέσει τὸ ἐπίτευγμα τῆς σκέψης τοῦ μεγάλου Σκιαθίτη, ποὺ ἀφ’ ἕνὸς μᾶς φέρνει στὴν πιὸ μακρινή μας παράδοση, τὸν Ὅμηρο, καὶ ἀφ’ ἑτέρου προπορεύεται τῶν σύγχρονων Εὐρωπαίων ποὺ ζηλοφθονοῦμε.

Πιστεύω ὅτι, ἂν προσπαθήσουμε νὰ λάβουμε συνείδηση τῆς πνοῆς μας, ὅπως τό ’καμε ὁ Παπαδιαμάντης, ὄχι μόνο θὰ συνδεθοῦμε μὲ τὴν νεοελληνική μας πνευματικὴ παράδοση, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ Βυζάντιο καὶ διὰ μέσου αὐτοῦ ὀρθῶς πρὸς τῆν ἀρχαιότητα.

Κι’ ὅταν, διὰ τῆς παραδόσεώς μας καὶ τοῦ Βυζαντίου, μάθουμε ὀρθὰ νὰ διαβάζουμε τὸν Ὅμηρο, τότε ἀδίσταχτα θὰ μποροῦμε νὰ διδάσκουμε καὶ κείνους ποὺ λάβαμε ὡς πρότυπα. Νίκος Γαβριὴλ Πεντζίκης, Ἄλλοτε καὶ Νῦν✨ 🏛️Εδώ ακριβώς βρίσκεται το μέγα μυστήριο του Παπαδιαμάντη, όπως το διαισθάνθηκε ο αείμνηστος επίσης αγαπημένος μου Πεντζίκης η αληθινή δημιουργία δεν είναι θόρυβος, αλλά προσευχητική σιωπή,δεν είναι η επιβολή του ανθρώπου πάνω στον κόσμο, αλλά η ευλαβική ακρόαση της κτίσεως που φανερώνει το κρυφό της πρόσωπο μέσα από το κύμα, το δέντρο, το ξωκκλήσι, το δάκρυ μιας λησμονημένης ψυχής. Ο Σκιαθίτης κατέγραψε με μοναδικό τρόπο την αθέατη λειτουργία της υπάρξεως.

Έγινε ο γραμματέας της σιωπής, ο ποιητής των ταπεινών, ο χρονικογράφος της αιωνιότητας. Ο Παπαδιαμάντης υπήρξε αναμφίβολα ο μεγάλος περιπατητής της ελληνικής ψυχής.

Περπατώντας «παρά θίν’ αλός», όπως οι αρχαίοι ήρωες που αναζητούσαν μέσα στη θάλασσα το σημάδι της μοίρας τους, δεν αναζητούσε ξένους ορίζοντες ούτε εφήμερες δόξες αλλά το χαμένο κάλλος του ανθρώπου, το πρόσωπο εκείνο που παραμένει κρυμμένο κάτω από τον πόνο, την αμαρτία και τη φθορά.

Στο θρόισμα του ανέμου, στον ήχο της καμπάνας, στο πέταγμα ενός πουλιού και στο βλέμμα μιας ταπεινής μορφής άκουγε την αδιάκοπη συνομιλία της δημιουργίας με τον Δημιουργό.

Στο έργο του η Ελλάδα δεν είναι ανάμνηση αλλά ζωντανή παρουσία. Ο Όμηρος και το Ευαγγέλιο, η αρχαία τραγωδία και η ορθόδοξη Ανάσταση, η μνήμη των αιώνων και ο καθημερινός αγώνας του ανθρώπου ενώνονται σε μια ενιαία πνευματική πορεία.

Η θάλασσα του Ομήρου συναντά το πέλαγος της χριστιανικής ελπίδας,η τραγική μοίρα του ανθρώπου φωτίζεται από το έλεος,η πτώση δεν γίνεται τέλος, αλλά δρόμος προς τη μετάνοια και τη λύτρωση.Αυτό ακριβώς αποκάλυψε ο Πεντζίκης με τον επίσης δικό του μοναδικό τρόπο,ότι ένας πολιτισμός δεν ανανεώνεται όταν μιμείται ξένα πρότυπα, αλλά όταν επιστρέφει στη βαθύτερη πηγή της υπάρξεώς του. Ο Παπαδιαμάντης δεν χρειάστηκε να διακηρύξει την ελληνικότητά του, απλά την έφερε μέσα του όπως το Αιγαίο φέρει το φως, όπως η εκκλησία φέρει την προσευχή, όπως η γη φέρει τη μνήμη των νεκρών και την υπόσχεση της αναστάσεως.

Η μεγάλη προσφορά του είναι ότι απέδειξε πως η παράδοση δεν είναι νεκρό κειμήλιο, αλλά ζωντανή αναπνοή.

Η αρχαιότητα δεν είναι μακρινό παρελθόν, αλλά βαθιά ρίζα, το Βυζάντιο δεν είναι σβησμένη αυτοκρατορική εικόνα, αλλά τρόπος θεάσεως του κόσμου, η νεότερη Ελλάδα δεν είναι ένας φτωχός απόγονος, αλλά κληρονόμος μιας αδιάσπαστης πνευματικής πορείας. Ο Παπαδιαμάντης στάθηκε ως φαροφύλακας στο ακρωτήρι της ιστορίας.

Κράτησε αναμμένη τη φλόγα της ελληνικής συνειδήσεως μέσα στους ανέμους της λήθης και της αποξενώσεως και ο Πεντζίκης, αναγνωρίζοντας αυτή τη φλόγα, μας έδειξε ότι η επιστροφή στην παράδοση δεν είναι επιστροφή προς τα πίσω, αλλά άνοδος προς το ύψος από όπου ο άνθρωπος ξαναβρίσκει το αληθινό του μέτρο.

Γιατί η Ελλάδα που θυμάται την πνοή της δεν χάνεται.

Η πνοή αυτή περνά μέσα από τους αιώνες από τον Όμηρο στους Πατέρες, από το Βυζάντιο στον Παπαδιαμάντη, από τον Παπαδιαμάντη στον Κόντογλου και στον Πεντζίκη και από εκεί σε κάθε ψυχή που μπορεί ακόμη να ακούσει, μέσα στη σιωπή του κόσμου, τον μυστικό παλμό της αιωνιότητας.🇬🇷✨ ✍ Στυλ. Καβάζης

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους