🟥Κριτίας: Ο Φιλόσοφος που έγινε ο πιο Αιματοβαμμένος Τύραννος της Αθήνας Ο Κριτίας του Καλλαίσχρου (περ. 460–403 π.Χ.) αποτελεί μία από τις πιο αμφιλεγόμενες και σκοτεινές προσωπικότητες της αρχαίας...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Θείος του Πλάτωνα, μαθητής του Σωκράτη και χαρισματικός ποιητής και σοφιστής, έμεινε στην ιστορία όχι για την πνευματική του καλλιέργεια, αλλά για τον απόλυτο πολιτικό κυνισμό του.

Ως ηγέτης των «Τριάκοντα Τυράννων», μετέτρεψε την Αθήνα σε ένα πεδίο κρατικής τρομοκρατίας. 1. Τι Εξέφραζε: Ο Απόλυτος Πολιτικός Κυνισμός Ο Κριτίας εξέφραζε την ακραία πτέρυγα του κινήματος των Σοφιστών.

Πίστευε ότι το δίκαιο δεν είναι μια αντικειμενική ή θεϊκή αξία, αλλά το δίκαιο του ισχυρότερου (νόμος της φύσης). Για τον Κριτία, οι ηθικοί κανόνες, οι νόμοι και τα πολιτεύματα δεν ήταν ιερά, αλλά απλά εργαλεία που κατασκευάζουν οι δυνατοί για να ελέγχουν τις μάζες.

Η φιλοσοφία του ήταν πλήρως απογυμνωμένη από μεταφυσικές ανησυχίες, εστιάζοντας αποκλειστικά στην απόκτηση και τη διατήρηση της εξουσίας. 2. Η Αθεΐα του: Η Θρησκεία ως «Πολιτικό Τέχνασμα» Η αθεΐα του Κριτία ήταν πρωτοποριακή και ριζοσπαστική για την εποχή του.

Στο χαμένο σατυρικό του δράμα «Σίσυφος», διατύπωσε μια θεωρία που σήμερα θα ονομάζαμε κοινωνιολογική ερμηνεία της θρησκείας: Η επινόηση του Θείου: Υποστήριξε ότι στην αρχή οι άνθρωποι ζούσαν σαν ζώα, χωρίς νόμους.

Όταν θεσπίστηκαν οι νόμοι, οι άνθρωποι συνέχισαν να παρανομούν στα κρυφά.

Ο φόβος των Θεών: Τότε, ένας «έξυπνος και σοφός άνδρας» επινόησε τους θεούς.

Είπε στον λαό ότι υπάρχουν αθάνατα όντα που βλέπουν και ακούν τα πάντα, ακόμα και τις κρυφές σκέψεις. Σκοπός: Ο στόχος αυτής της απάτης ήταν ο εκφοβισμός των πολιτών, ώστε να τηρούν την τάξη ακόμα και όταν δεν τους έβλεπε κανείς.

Για τον Κριτία, ο Θεός ήταν ένας «χρήσιμος μύθος» για την αστυνόμευση της κοινωνίας. 3. Εχθρός της Δημοκρατίας και της Ισότητας Ο Κριτίας έτρεφε βαθύ μίσος για την αθηναϊκή δημοκρατία.

Θεωρούσε ότι η εξουσία του «δήμου» (του απλού λαού) ήταν το πολίτευμα του όχλου και των αμαθών.

Θαυμασμός για τη Σπάρτη: Ήταν φανατικός λακωνίζων.

Θεωρούσε το ολιγαρχικό, πειθαρχημένο και στρατοκρατικό μοντέλο της Σπάρτης ως το μόνο ιδανικό πολίτευμα. Αριστοκρατική Ανωτερότητα: Πίστευε ότι η διακυβέρνηση ανήκει αποκλειστικά στην πνευματική και οικονομική ελίτ (στους «καλούς κἀγαθούς»), ενώ ο λαός έπρεπε απλώς να υπακούει. 4.Το Ολοκληρωτικό Καθεστώς των Τριάκοντα Μετά την ήττα της Αθήνας στον Πελοποννησιακό Πόλεμο το 404 π.Χ., ο Κριτίας επέστρεψε από την εξορία και, με την υποστήριξη του Σπαρτιάτη στρατηγού Λυσάνδρου, ανέλαβε την ηγεσία των Τριάκοντα Τυράννων.

Το καθεστώς του εμφάνισε στοιχεία που θυμίζουν σύγχρονες δικτατορίες: Κατάργηση Θεσμών: Διαλύθηκαν τα δημοκρατικά δικαστήρια και η Εκκλησία του Δήμου.

Η εξουσία συγκεντρώθηκε σε μια κλειστή ομάδα. Kρατική Τρομοκρατία: Επιστρατεύτηκαν 300 «μαστιγοφόροι» ως προσωπική φρουρά για την τρομοκράτηση των πολιτών, ενώ σπαρτιατική φρουρά εγκαταστάθηκε στην Ακρόπολη.

Προγραφές και Δήμευση Περιουσιών: Μέσα σε μόλις οκτώ μήνες, το καθεστώς εκτέλεσε περίπου 1.500 Αθηναίους πολίτες και πλούσιους μετοίκους.

Πολλές εκτελέσεις έγιναν χωρίς δίκη, με μοναδικό σκοπό την αρπαγή των περιουσιών τους για να πληρωθούν οι Σπαρτιάτες στρατιώτες. 5. Οι Εχθροί του και η Εσωτερική Σύγκρουση με τον Θηραμένη Οι εχθροί του Κριτία χωρίζονταν σε δύο μέτωπα: Οι Δημοκρατικοί (Εξωτερικό Μέτωπο): Με αρχηγό τον Θρασύβουλο, οι δημοκρατικοί κατέφυγαν στις γειτονικές πόλεις (όπως η Θήβα) και άρχισαν να οργανώνουν ένοπλη αντίσταση για την ανατροπή της τυραννίας. Οι Μετριοπαθείς Ολιγαρχικοί (Εσωτερικό Μέτωπο): Ο κυριότερος εσωτερικός εχθρός του ήταν ο Θηραμένης, μέλος των Τριάκοντα.

Η σύγκρουση Κριτία και Θηραμένη αποτελεί μία από τις πιο δραματικές στιγμές της αθηναϊκής ιστορίας. Ο Θηραμένης, αν και ολιγαρχικός, διαφωνούσε με τις ακραίες μεθόδους, τις μαζικές εκτελέσεις και τις δημεύσεις περιουσιών.

Φοβόταν ότι η υπερβολική βία θα οδηγούσε σε εξέγερση και ζητούσε τη διεύρυνση της κυβέρνησης (να δοθούν πολιτικά δικαιώματα σε 3.000 πολίτες). Ο Κριτίας, θεωρώντας κάθε μετριοπάθεια ως αδυναμία και προδοσία, αποφάσισε να τον εξοντώσει.

Κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης της Βουλής, ο Κριτίας περικύκλωσε τον χώρο με ένοπλους φρουρούς.

Όταν είδε ότι οι βουλευτές συμπαθούσαν τις απόψεις του Θηραμένη, ο Κριτίας χρησιμοποίησε ένα νομικό τέχνασμα: τον διέγραψε επιτόπου από τη λίστα των "Τρισχιλίων" που είχαν δικαίωμα δίκης.

Παρά τις δραματικές εκκλήσεις του Θηραμένη, ο οποίος είχε καταφύγει στον βωμό της Εστίας, οι φρουροί τον έσυραν έξω από τη Βουλή και τον ανάγκασαν να πιει το θανατηφόρο κώνειο. 6. Η Σχέση με τον Σωκράτη και η Σκιά στη Δίκη του Φιλοσόφου Στα νεανικά του χρόνια, ο Κριτίας υπήρξε ένας από τους πιο στενούς μαθητές και συνομιλητές του Σωκράτη.

Ωστόσο, ο Κριτίας δεν ενδιαφερόταν για την ηθική αναζήτηση της αλήθειας, αλλά για τη διαλεκτική μέθοδο του δασκάλου του, την οποία ήθελε να χρησιμοποιήσει ως εργαλείο πολιτικής ρητορείας.Όταν ο Κριτίας κατέλαβε την εξουσία, η σχέση τους διαρράγηκε πλήρως. Ο Σωκράτης άσκησε δημόσια κριτική στους Τριάκοντα, παρομοιάζοντάς τους με κακούς βοσκούς που αντί να μεγαλώνουν το κοπάδι, το λιγοστεύουν.

Ενοχλημένος ο Κριτίας, εξέδωσε διάταγμα που απαγόρευε τη "διδασκαλία της τέχνης των λόγων" και κάλεσε τον Σωκράτη, διατάζοντάς τον (μαζί με άλλους τέσσερις) να συλλάβει έναν αθώο δημοκρατικό πολίτη, τον Λέοντα τον Σαλαμίνιο, με σκοπό να τον εκτελέσουν. Ο Σωκράτης αρνήθηκε να υπακούσει, επιδεικνύοντας περιφρόνηση για το τυραννικό καθεστώς.Παρά τη ρήξη τους, η παλιά τους σχέση απέβη μοιραία για τον Σωκράτη.

Όταν η δημοκρατία αποκαταστάθηκε το 399 π.Χ., οι Αθηναίοι δεν μπορούσαν να τιμωρήσουν νόμιμα τον Κριτία, καθώς είχε ήδη πεθάνει και είχε δοθεί γενική αμνηστία.

Έτσι, έστρεψαν την οργή τους στον δάσκαλό του.

Η κατηγορία ότι ο Σωκράτης «διαφθείρει τους νέους» βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι ανάμεσα στους μαθητές του συγκαταλέγονταν ο προδότης Αλκιβιάδης και ο αιμοσταγής τύραννος Κριτίας. 7. Ο Κριτίας μέσα από τα Μάτια του Πλάτωνα Ο Πλάτωνας ήταν ανιψιός του Κριτία (ο Κριτίας ήταν αδελφός της μητέρας του, Περικτιόνης). Αυτή η συγγένεια έφερε τον νεαρό τότε Πλάτωνα πολύ κοντά στους κύκλους της εξουσίας, και ο ίδιος ο Κριτίας τον είχε προσκαλέσει να συμμετάσχει στη διακυβέρνηση των Τριάκοντα. Ο Πλάτωνας αρνήθηκε, σοκαρισμένος από τη βία του καθεστώτος.Στα μετέπειτα φιλοσοφικά του έργα, ο Πλάτωνας παρουσιάζει μια πολύπλοκη εικόνα του θείου του.

Στους διαλόγους «Τίμαιος» και «Κριτίας», ο Κριτίας εμφανίζεται ως ένας ευγενής, εξαιρετικά καλλιεργημένος αριστοκράτης με βαθιές ιστορικές και κοσμολογικές γνώσεις.

Είναι αυτός που αφηγείται τον διάσημο μύθο της Χαμένης Ατλαντίδας, τον οποίο υποτίθεται ότι έμαθε μέσω της οικογενειακής του σχέσης με τον Σόλωνα.Ο Πλάτωνας επιλέγει συνειδητά να παρουσιάσει τον Κριτία στην προ-τυραννική του φάση: έναν άνθρωπο με τεράστιες πνευματικές δυνατότητες και λαμπρό μυαλό.

Με αυτόν τον τρόπο, ο Πλάτωνας κάνει ένα έμμεσο αλλά βαθύ φιλοσοφικό σχόλιο: δείχνει πώς η έλλειψη ηθικής φιλοσοφίας μπορεί να διαφθείρει ακόμα και το πιο προικισμένο μυαλό, μετατρέποντας έναν λαμπρό διανοούμενο σε έναν στυγνό εγκληματία. 7. Το Τέλος: Πώς Πέθανε Το βίαιό του καθεστώς προκάλεσε τη νομοτελειακή του κατάρρευση.

Τον χειμώνα του 404–403 π.Χ., ο Θρασύβουλος και μια μικρή ομάδα δημοκρατικών κατέλαβαν το οχυρό της Φυλής και στη συνέχεια προήλασαν προς τον Πειραιά, καταλαμβάνοντας τον λόφο της Μουνιχίας (σημερινή Καστέλλα).Ο Κριτίας οδήγησε προσωπικά τον στρατό των Τριάκοντα και των Σπαρτιατών συμμάχων τους για να καταστείλει την εξέγερση.

Στη μάχη της Μουνιχίας (403 π.Χ.), οι δημοκρατικοί, αν και λιγότεροι, είχαν το πλεονέκτημα του ύψους.

Κατά τη διάρκεια της σφοδρής σύγκρουσης, ο Κριτίας σκοτώθηκε στην πρώτη γραμμή της μάχης.Ο θάνατός του σήμανε την άμεση κατάρρευση του καθεστώτος των Τριάκοντα.

Λίγο αργότερα, η δημοκρατία αποκαταστάθηκε στην Αθήνα, αφήνοντας τη μνήμη του Κριτία ως το απόλυτο παράδειγμα προς αποφυγήν για τη διαχείριση της πολιτικής εξουσίας. Αυτό το τέρας οι #Έλληνες #άθεοι #ειδωλολάτρες το έχουν κάνει σημαία.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους