Αυτή η βαθιά, ανθρώπινη δίψα μας να νιώθουμε πως είμαστε σημαντικοί για τους γύρω μας, δεν πρόκειται να ξεδιψάσει ποτέ μέσα από φανταχτερούς, μα τελικά άδειους επαγγελματικούς τίτλους, παρότι τις...

Πλήρες Κείμενο:

Αυτή η βαθιά, ανθρώπινη δίψα μας να νιώθουμε πως είμαστε σημαντικοί για τους γύρω μας, δεν πρόκειται να ξεδιψάσει ποτέ μέσα από φανταχτερούς, μα τελικά άδειους επαγγελματικούς τίτλους, παρότι τις τελευταίες δεκαετίες έχει στηθεί μια ολόκληρη βιομηχανία, από σεμινάρια μέχρι Reels, που πασχίζει διαρκώς να μας πείσει πως η απλή τόνωση της αυτοεκτίμησης αρκεί για να λύσει αυτόματα όλα μας τα προβλήματα.

Όταν, ωστόσο, ο Baumeister με την ερευνητική του ομάδα, πίσω στο 2003, έβαλαν αυτή ακριβώς τη θεωρία κάτω από το μικροσκόπιο, τα ευρήματα υπήρξαν αποκαλυπτικά: η ανεβασμένη αυτοεκτίμηση από μόνη της δεν μεταφράζεται σε ανώτερες επαγγελματικές αποδόσεις ούτε σε πιο ποιοτικές σχέσεις, καταδεικνύοντας παράλληλα, σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη, πως μάλλον δεν πρόκειται καν για κάποιο έμφυτο εσωτερικό χάρισμα, αλλά κυρίως για έναν άτυπο κοινωνικό μετρητή που καθρεφτίζει την αξία που πιστεύουμε εμείς οι ίδιοι πως έχουμε στα μάτια των γύρω μας.

Στον αντίποδα, αυτό που πραγματικά αποζητά ο πυρήνας μας είναι η γνήσια αίσθηση σημαντικότητας (mattering), εκείνη η αδιαπραγμάτευτη, βιωματική σιγουριά πως η παρουσία μας δημιουργεί ουσιαστική διαφορά για κάποιον άλλον, μια συνθήκη που, όπως επικυρώθηκε από μια τεράστια μετα-ανάλυση δεκαοκτώ χιλιάδων συμμετεχόντων, αποτελεί τον πιο σταθερό συνοδοιπόρο της ανθρώπινης ευημερίας, ιδίως όταν βρισκόμαστε στο διαρκές κυνήγι του νοήματος στη ζωή μας.

Πριν συνεχίσουμε, όμως, είναι ζωτικής σημασίας να ορθώσουμε ένα ανθεκτικό τοίχος απέναντι σε μια τοξική διαστρέβλωση αυτής της έννοιας, η οποία αποτελεί πλέον καραμέλα στα χείλη των περισσότερων τμημάτων ανθρώπινου δυναμικού που, στερούμενα του απαιτούμενου budget για ουσιαστικές μισθολογικές αυξήσεις, προσπαθούν μέσα από μεγάλα και εντυπωσιακά λόγια να σε πείσουν για την «ανεκτίμητη αξία της συνεισφοράς σου». Η επιστημονική έρευνα, ευτυχώς, καταρρίπτει άμεσα αυτή την παγίδα, καθιστώντας απολύτως σαφές πως η αίσθηση της αξίας δεν φυτρώνει ποτέ μέσα από κατασκευασμένα, εταιρικά παραμύθια, αλλά μέσα από την έμπρακτη, δίκαιη μεταχείριση, λειτουργώντας εν τέλει ως η γέφυρα ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την ευημερία και όχι ως ένα φθηνό υποκατάστατό της, διότι εκείνος που σου προσφέρει γενικόλογο «νόημα» αντί για την δίκαιη αμοιβή σου, στην πραγματικότητα δεν σου δίνει κανένα νόημα αλλά απλώς μετακυλίει τον λογαριασμό... στις δικές σου πλάτες!!! Η γνήσια αίσθηση σημαντικότητας στηρίζεται διαχρονικά σε δύο θεμελιώδεις πυλώνες: αφενός στη βαθιά μας ανάγκη να μας βλέπουν και να αναγνωρίζουν τον κόπο μας έμπρακτα και αφετέρου στην ξεκάθαρη επίγνωση του προσώπου που τελικά ευεργετείται από αυτό που κάνουμε, με το πρώτο να εξαρτάται από την κρίση των άλλων και το δεύτερο από το χειροπιαστό αποτέλεσμα που εσύ ο ίδιος μπορείς να αντικρίσεις, ακόμη κι αν η ζωή τα φέρει έτσι που δεν βρεθεί ποτέ κανείς να σου πει ένα απλό... ευχαριστώ!!! Αυτή την αλήθεια ανέδειξε αφοπλιστικά ο Adam Grant μέσα από μια μελέτη σε ένα πανεπιστημιακό τηλεφωνικό κέντρο, εκεί όπου οι εργαζόμενοι ζητούσαν καθημερινά δωρεές από αποφοίτους για την ενίσχυση υποτροφιών χωρίς οι απόφοιτοι να έχουν δει ποτέ κάποιον φοιτητή με υποτροφία, μέχρι τη στιγμή που μια σύντομη, πεντάλεπτη συνάντηση με έναν υπότροφο που σπούδαζε χάρη στη δική τους προσπάθεια, στάθηκε ικανή να εκτοξεύσει θεαματικά τα έσοδά τους.

Το πιο κομβικό εύρημα, ωστόσο, που αξίζει να κρατήσουμε από αυτή την ιστορία, είναι πως η άλλη ομάδα, η οποία ενημερώθηκε αποκλειστικά για τα προσωπικά της οφέλη σε νέες δεξιότητες και μελλοντικές προοπτικές, δεν σημείωσε καμία απολύτως βελτίωση στην απόδοσή της, επιβεβαιώνοντας πανηγυρικά πως η εσωτερική φλόγα άναψε ουσιαστικά μόνο σε όσους μπόρεσαν να κοιτάξουν στα μάτια τον άνθρωπο του οποίου τη ζωή έκαναν καλύτερη.

Ίσως κάποιοι βιαστούν να βγάλουν το συμπέρασμα πως όλα αυτά εφαρμόζονται μόνο σε επαγγέλματα με προφανές κοινωνικό πρόσημο, παραβλέποντας βολικά πως οι συγκεκριμένοι τηλεφωνητές έκαναν ίσως την πιο σκληρή και άχαρη δουλειά ολόκληρου του κτηρίου, ακριβώς όπως συμβαίνει και στο αυστηρό περιβάλλον ενός λογιστικού γραφείου, όπου ο άμεσος αποδέκτης της δικής σου αξίας είναι ο πελάτης που κάθεται απέναντί σου, εκείνος που μόλις γλίτωσε ένα καταστροφικό πρόστιμο απλώς και μόνο επειδή εσύ εντόπισες κάτι που η εμπειρία σου δεν σου επέτρεπε να... προσπεράσεις!!! Υπάρχουν, βέβαια, και εκείνες οι θέσεις εργασίας όπου ο άνθρωπος που λαμβάνει την αξία του κόπου σου παραμένει εντελώς σιωπηλός και αόρατος, οπότε, αν η καθημερινότητά σου αναλώνεται στο να τοποθετείς βίδες σε χαρτόκουτα επί οκτώ ολόκληρες ώρες ασταμάτητα, το να έρθει κάποιος και να σε προτρέψει να οραματιστείς σε ποια τεράστια γέφυρα ενδέχεται να καταλήξουν, αποτελεί έναν φθηνό εμπαιγμό και δεν σου προσφέρει σε καμία περίπτωση την παραμικρή ικανοποίηση.

Εδώ ακριβώς, η ίδια η έρευνα τραβάει μια ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή, δείχνοντας πως αυτή η βαθιά επίδραση λειτούργησε ισχυρότερα μόνο σε ανθρώπους που κουβαλούσαν ήδη μέσα τους συγκεκριμένες, στέρεες αξίες, υποδεικνύοντάς μας πως η λύση δεν είναι να ψάχνεις απεγνωσμένα να εφεύρεις έναν κατασκευασμένο σκοπό εκεί που δεν υπάρχει, αλλά να βρεις το θάρρος να πάψεις να ζητάς από την εργασία σου πράγματα που εκ των πραγμάτων αδυνατεί να σου προσφέρει.

Θα πρέπει αντίθετα να επιλέξεις να χτίσεις αυτό το νόημα εκεί όπου ο αποδέκτης έχει όνομα, πρόσωπο και ψυχή: σε ένα παιδί, σε έναν γείτονα, στον τοπικό σύλλογο της περιοχής σου ή σε εκείνον τον φίλο που τον θυμήθηκες και τον πήρες τηλέφωνο τη μοναδική μέρα που πραγματικά σε είχε ανάγκη.

Και κάπως έτσι, φτάνοντας στο τέλος αυτής της εσωτερικής διαδρομής, ανακαλύπτουμε ίσως το πιο παράδοξο αλλά ταυτόχρονα και το πιο λυτρωτικό κομμάτι: ο πιο σύντομος και ο πιο ουσιαστικός τρόπος για να νιώσεις στα αλήθεια πως η παρουσία σου μετράει, είναι να πασχίσεις να κάνεις έναν άλλον άνθρωπο να νιώσει πως η δική του ύπαρξη μετράει εξίσου, μια πράξη που δεν απαιτεί καμία επαγγελματική ταμπέλα και καμία άδεια από ανώτερο, διότι, όταν πέσουν οι μάσκες, το να ανέχεσαι να σε χρειάζονται χωρίς καν να μπαίνουν στον κόπο να σε βλέπουν δεν αποτελεί απόδειξη της δικής σου σπουδαιότητας, αλλά είναι απλώς μια καλά συγκαλυμμένη εκμετάλλευση, πασπαλισμένη με λίγο... πιο εκλεπτυσμένο λεξιλόγιο!!!

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους