Original Post

Πλήρες Κείμενο:

«Χώμα». Ομαδική κεραμική έκθεση στη Δημοτική Πινακοθήκη Αίγινας. Μια έκθεση που μας προσκαλεί να σταθούμε απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό.

Το χώμα είναι μεν μια πρώτη ύλη, αλλά ταυτόχρονα και η πρώτη μνήμη του ανθρώπου.

Είναι εκείνο που κρατά τα ίχνη των βημάτων μας, που γεννά, που θρέφει, που θεραπεύει, αλλά και που, αργά ή γρήγορα, μας υποδέχεται ξανά.

Δεν είναι τυχαίο ότι η φράση της Γενέσεως «χοῦς εἶ καὶ εἰς χοῦν ἀπελεύσει» εξακολουθεί να συγκλονίζει, όχι τόσο ως υπενθύμιση του τέλους, αλλά ως υπενθύμιση της κοινής μας αρχής.

Από το ίδιο χώμα γεννιέται ο σπόρος, το δέντρο, ο άνθρωπος και, στην προκειμένη περίπτωση, ένα έργο τέχνης.

Στην έκθεση «Χώμα», της οποίας την επιμέλεια έχει για άλλη μια φορά η καταξιωμένη curator κ.Ίριδα Κρητικού, ο πηλός παύει να είναι υλικό.

Γίνεται γλώσσα.

Μια γλώσσα χωρίς κραυγές, χωρίς περιττές επιδείξεις, που μιλά μέσα από τις ατέλειες, τις χαράξεις, τις σιωπές και τις θερμοκρασίες της φωτιάς.

Κάθε έργο μοιάζει να κουβαλά έναν χρόνο πολύ παλαιότερο από το δημιουργό του.

Σαν να έρχεται από την εποχή που ο άνθρωπος πρωτόπλασε ένα αγγείο όχι για να το θαυμάσει, αλλά για να επιβιώσει.

Και όμως, μέσα σε αυτή την πρωταρχική ανάγκη γεννήθηκε η αισθητική.

Η κεραμική είναι η πιο ανθρώπινη από όλες τις τέχνες.

Αντί να επιβάλλεται στην ύλη, συνεργάζεται μαζί της.

Ο δημιουργός το χώμα το ακούει.

Το αφήνει να του αντισταθεί, να σπάσει, να υποχωρήσει, να ξαναγεννηθεί μέσα στη φωτιά.

Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται η ουσία της δημιουργίας, όχι στην τελειότητα, μα στη μεταμόρφωση. Ο Σεκούνδος ο Σιωπηλός χαρακτήριζε το χώμα «καρπών μήτηρ, άδου καλυπτήρ, αιώνιον φύλαγμα». Τρεις μόνο φράσεις αρκούν για να περιγράψουν ολόκληρη την πορεία της ύπαρξης.

Το χώμα γεννά, προστατεύει και διατηρεί.

Είναι η μήτρα της ζωής και συγχρόνως το τελευταίο της καταφύγιο.

Ανάμεσα σε αυτές τις δύο στιγμές παρεμβάλλεται η τέχνη, ως η μοναδική ανθρώπινη απόπειρα να αφήσουμε κάτι που θα συνεχίσει να μιλά όταν εμείς θα έχουμε σωπάσει.

Οι δημιουργοί της έκθεσης, προερχόμενοι από κάθε γωνιά της Ελλάδας, εκθέτουν διαφορετικές φιλοσοφίες απέναντι στην ίδια ύλη.

Άλλοτε ο πηλός θυμίζει αρχέγονα σκεύη, άλλοτε αποκτά γλυπτική αυθυπαρξία, άλλοτε συνομιλεί με τη σύγχρονη εικαστική γλώσσα.

Όμως, όσο διαφορετικές κι αν είναι οι μορφές, όλες επιστρέφουν στην ίδια αλήθεια: πως το χώμα δεν γνωρίζει σύνορα, σχολές ή εποχές.

Είναι η κοινή καταγωγή κάθε πολιτισμού.

Γι' αυτό και η έκθεση δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει με χρώματα ή θεαματικές χειρονομίες.

Επιλέγει τη λιτότητα της γης.

Τους τόνους της ώχρας, του καφέ, της στάχτης, του ανεπαίσθητου κόκκινου που αφήνει η φωτιά.

Χρώματα που ζητούν να μαγνητίσουν το βλέμμα.

Να το κάνουν να παρατηρήσει τις μικρές μεταβολές της ύλης, εκεί όπου κρύβεται η αληθινή ποίηση. Ο Νίκος Τσιφόρος έγραψε κάποτε: «Κανένας άνθρωπος δεν έχει γη. Η γης έχει εμάς και σπάει κέφι μαζί μας...». Μια φράση που μοιάζει σχεδόν να συνοψίζει το πνεύμα της έκθεσης, αν και ο συγγραφέας αναφερόταν προφανώς στην ιδιοκτησία.

Όμως αν το δούμε πιο ελέυθερα, ο άνθρωπος πιστεύει ότι διαμορφώνει το χώμα.

Στην πραγματικότητα, είναι το χώμα που διαμορφώνει τον άνθρωπο.

Του διδάσκει την υπομονή, τη φθορά, την αντοχή, τη συνέχεια.

Και η λαϊκή σοφία συμπληρώνει διαχρονικά: «Όποιος γελάει τη γη, κι η γη τόνε γελάει.» Μια υπενθύμιση πως η γη δεν συγχωρά την αλαζονεία.

Αντίθετα, ανταμείβει εκείνον που τη σέβεται, που σκύβει πάνω της με ταπεινότητα.

Ακριβώς όπως ο κεραμίστας.

Γιατί κάθε έργο κεραμικής είναι πρωτίστως μια πράξη σεβασμού απέναντι στην ύλη. Η Αίγινα, ένας τόπος που γνωρίζει όσο λίγοι τη δύναμη της γης και της δημιουργίας, αποτελεί ίσως το φυσικότερο περιβάλλον για μια τέτοια συνάντηση.

Εδώ, το χώμα δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι δεδομένο.

Είναι μνήμη, παράδοση, ιστορία, εργασία και πολιτισμός.

Είναι το ίδιο το αποτύπωμα του νησιού μέσα στον χρόνο.

Η έκθεση «Χώμα» προτείνει στον επισκέπτη να αγγίξει, έστω νοερά, την πρώτη ύλη της ύπαρξής του.

Να θυμηθεί πως, πριν από κάθε μορφή, πριν από κάθε πολιτισμό, πριν από κάθε λέξη, υπήρχε το χώμα.

Και αυτή είναι η μεγαλύτερη δύναμη της τέχνης: να παίρνει κάτι τόσο ταπεινό όσο μια χούφτα γη και να το μεταμορφώνει σε μνήμη, σε συναίσθημα, σε σκέψη, σε αιωνιότητα. Φωτό: Ειρήνη Κουνάδη Κείμενο: Ανέστης Κορνέζος Συμμετέχουν με έργα τους οι καλλιτέχνες: Βασίλης Αναστασόπουλος, Αντώνης Ατσόνιος, Άννα Αχιλλέως, Γιώργος Βαβάτσης, Μίκα Βογιατζή, Γιώργος Γεωργιάδης, Λεώνη Γιαγδζόγλου, Κατερίνα Γιάννακα, Νίκος Γκίκας, Ειρήνη Γκόνου, Ιάσoνας Δαμιανός, Μίρκα Δραπανιώτου, Μαργαρίτα Εκκλησιάρχου, Στράτος Ζαργκλής, Βασίλης Ζωγράφος, Γιάννης Ζώης, Ανδρέας Θεοδώρου, Μάρω Θεοδώρου, Ζωζώ Θεοδώρου, Καρμέλα Ιατροπούλου, Μάγγυ Ιωάννου, Νατάσσα Καλογεροπούλου, Τίνα Καραγεώργη, Κώστας Καρακίτσος, Νίκος Καραλής, Μάρω Κερασιώτη, Μαρίνα Κοριολάνο-Λυκουρέζου, Χαρά Κοροπούλη, Ιωσηφίνα Κοσμά, Ελπίδα Κουρτζή, Έφη Κουταβά, Μαρία Λιναρδάκη, Χρυσάνθη Λυμπεραίου, Βαρβάρα Μαυρακάκη, Κυριακή Μαυρογεώργη, Μαριλένα Μιχοπούλου, Χριστίνα Μόραλη, Δώρα Μόρφη, Μάνος Μπατζόλης, Χαρίτων Μπεκιάρης, Θωμάς Μπερτόλης, Παναγιώτης Μπρέντας, Κώστας Νικάκης, Βασίλης Νικολάου, Μελίνα Ξενάκη, Διονυσία Παπαδάκη, Χρίστος Παπαδάκης, Μένανδρος Παπαδόπουλος, Μυρτώ Παπαδοπούλου, Λιάνα Παπαλέξη, Μαρία Παπανικολάου, Διονύσης Παππάς, Μαρία Πετράτου, Αγγελίνα Πίνη, Αγγελική Πολίτη, Γιώργος Ποντίκης, Φοίβος- Λάμπρος Πουλτσιάκης, Μαριλένα Ρούσσου, Βέρα Σιατερλή, Παναγιώτης Σκλάβαινας, Νίκος Σκλαβενίτης, Άγγελος Σκούρτης, Ανθή Σουλτάνη, Hans Stäubli, Δήμητρα Σταύρου, Πραξιτέλης Τζανουλίνος, Βάσω Τρίγκα, Κατερίνα Τσιμιχοδήμου, Θεοδώρα Τσιράκογλου, Έφη Τόλια (mojo ceramics), Ιφιγένεια Τσίρου, Σταμάτης Φιλιππαίος, Μαίρη Χατζηνικολή Σαραφιανού, Ηλίας Χριστόπουλος, Θεοδώρα Χωραφά Δημοτική Πινακοθήκη Αίγινας Municipal Gallery of Aegina / Παλαιάς Χώρας 6, Αίγινα Διάρκεια έκθεσης: 30.6 – 23.8.2026 Διοργάνωση: Δήμος Αίγινας - Municipality of Aegina Island Υπό την Αιγίδα: Aegina Fistiki Fest Σχεδιασμός / Επιμέλεια: Ίρις Κρητικού Συντονισμός για τη Δημοτική Πινακοθήκη Αίγινας: Νίκος Πτερούδης, Μαριλένα Γιαννούλη, Ίρις Κρητικού Γραφιστικός σχεδιασμός: Φωτεινή Κάτσα / Yellowfish design Aegina Μεταφορές & ανάρτηση έργων: Νίκος Παπαγιάννης Υποδοχή έκθεσης - Εκπαιδευτικά Προγράμματα: Μαρία Λιώλη Catering: Φώτης Πούντος Ημέρες & ώρες Λειτουργίας: Πέμπτη – Δευτέρα: 10:30-13:30 & 19:00-21:00. Τρίτη & Τετάρτη κλειστά Είσοδος ελεύθερη

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους