Η μυσταγωγία της ανάμνησης — ο φιλόσοφος και το θείο. Φαίδρος – Πλάτων. «Γιατί, όπως είπαμε, κάθε ανθρώπινη ψυχή, ταγμένη από τη φύση, έχει θωρήσει τα όντα· αλλιώς δεν θα ερχόταν σ’ αυτήν αυτή τη...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Μα δεν είναι εύκολο στην καθεμιά να φέρνει στη θύμησή της εκείνα.

Η ομορφιά λαμποκοπούσε τότε στα μάτια μας, όταν μαζί με τον πανεύθυμο χορό βλέπαμε το μακάριο όραμα και θέαμα, ακολουθώντας τον Δία και τους άλλους θεούς, και τελούσαμε τη μυσταγωγία που αξίζει να λέγεται τρισμάκαρη.

Μυηθήκαμε σε ακέραια και καθαρά οράματα, μέσα σε φωτοβολία καθάρια, όντες καθαροί και αμόλυντοι από αυτό που τώρα περιφέρουμε και το ονομάζουμε σώμα — δεμένοι σαν το στρείδι με το όστρακό του.

Τούτο είναι η ανάμνηση όσων είδε κάποτε η ψυχή, όταν πορεύτηκε μαζί με το θείο και ανυψώθηκε εκεί όπου είναι η αληθινή ουσία.

Γι’ αυτό φτερώνεται μονάχα η ψυχή του φιλοσόφου· γιατί με τη δύναμη της μνήμης μένει κοντά σε εκείνα όπου είναι και ο θεός.» ✍️ Σχολιασμός: Το προαναφερθέν απόσπασμα του Πλάτωνος ανήκει στον μύθο της προϋπάρξεως και της φτερωτής ψυχής, έναν από τους υψηλότερους μυσταγωγικούς τόπους της πλατωνικής σκέψεως.

Η ψυχή δεν είναι προϊόν της γήινης ζωής· προηγείται αυτής.

Έχει θεασθεί τα ὄντα «ὄντως ὄντα», δηλαδή την αληθινή ουσία, πριν δεσμευθεί στο σώμα.

Η γήινη ύπαρξη δεν είναι αρχή αλλά λήθη.

Η ἀνάμνησις αποτελεί τον άξονα της διδασκαλίας.

Δεν πρόκειται για απλή ψυχολογική ανάκληση, αλλά για μεταφυσική επαναφορά του βλέμματος προς το Είναι.

Όταν η ψυχή συναντά εδώ ένα «ομοίωμα» του εκεί — ιδίως μέσω του κάλλους — ταράσσεται, συγκλονίζεται, εκστασιάζεται.

Αυτή η ιερή ταραχή είναι η θεία μανία, όχι παραφροσύνη αλλά υπέρβαση της περιορισμένης λογικής.

Οι πολλοί τη θεωρούν σάλευμα· όμως πρόκειται για μνήμη θεϊκής καταγωγής.

Το κάλλος έχει προνομιακή θέση.

Από όλα τα αισθητά, αυτό διασώζει περισσότερο τη λάμψη της αληθινής ουσίας.

Γι’ αυτό η όρασή του «τρέφει τα πτερά» της ψυχής.

Η εικόνα των πτερύγων είναι βαθύτατα συμβολική: η ψυχή ανήκει στα άνω· όταν λησμονεί, βαραίνει· όταν θυμάται, ανυψώνεται.

Ο φιλόσοφος δεν είναι απλώς διανοούμενος· είναι ο άνθρωπος που εργάζεται με τη μνήμη του θείου.

Ζει μέσα στον κόσμο αλλά δεν περιορίζεται από αυτόν.

Όταν αποσύρεται από τα «ανθρώπινα σπουδάγματα» και στραφεί προς το θείο, οι πολλοί τον θεωρούν εκτός πραγματικότητας· όμως, κατά τον Πλάτωνα, εκείνος είναι ο μόνος που ζει σύμφωνα με την αληθινή πραγματικότητα.

Το σώμα, τέλος, παρουσιάζεται ως όστρακο — όχι κακό καθαυτό, αλλά δεσμευτικό περίβλημα.

Η φιλοσοφία δεν είναι απόρριψη της ζωής· είναι προετοιμασία επανόδου.

Είναι μυσταγωγία.

Ο άνθρωπος που διαφυλάσσει την ανάμνηση γίνεται «τέλειος», δηλαδή ολοκληρωμένος ως προς την ουσία του.

Έτσι ο διάλογος δεν περιγράφει απλώς μια θεωρία γνώσεως· διατυπώνει μια ιερή ανθρωπολογία.

Η ανθρώπινη ύπαρξη είναι πορεία επιστροφής.

Το κάλλος είναι η κλήση.

Η μνήμη είναι το όργανο.

Και ο φιλόσοφος είναι ο μυημένος που θυμάται. 🔗 Παραπομπές (χωρία) 📍Πλάτων, Φαίδρος 246a–249d (μύθος της φτερωτής ψυχής και θέα των ὄντων) Φαίδρος 249d–250d (ἀνάμνησις και θέα του κάλλους) 📍Φαίδρος 250e–251a (η θεία μανία και η έκστασις του φιλοσόφου)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους