ΚΛΙΚ ΙΣΤΟΡΙΑΣ* ΕΝΑ ΑΓΝΩΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΑΡΑΒΙΚΗΣ ΟΧΥΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΝΔΑΚΑ *1955-58 Συνεχίζοντας την έρευνά μου σε παλιές αρχαιολογικές εκθέσεις για άγνωστα ή ξεχασμένα ευρήματα του Ηρακλείου, βρήκα μια...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η ανακάλυψη έγινε σε οικόπεδο κοντά στην πλατεία Ελευθερίας και δίπλα στον κινηματογράφο «Αστόρια», κατά τη διάρκεια εκχωματώσεων για την ανέγερση ξενοδοχείου.

Η αρχαιολογική έκθεση αναφέρει: «Έρευνα εις τα τείχη του Χάνδακος» «Κατά την εκχωμάτωσιν του παρά την πλατείαν Ελευθερίας της πόλεως και παρακειμένου του κινηματογράφου “Αστόρια” οικοπέδου, προς ανέγερσιν ξενοδοχείου, απεκαλύφθη, εις μικρόν βάθος από του επιπέδου της οδού, τμήμα παλαιού τείχους». Μετά την αποκάλυψη του ευρήματος πραγματοποιήθηκε έρευνα στον χώρο και το τείχος εντοπίστηκε σε όλο το πλάτος του οικοπέδου, με κατεύθυνση από βορειοανατολικά προς νοτιοδυτικά.

Το κείμενο συνεχίζει: «…τμήμα οχυρωματικού τοίχου, εκτισμένου διά μεγάλων ημιειργασμένων πωρολίθων, το οποίον θα πρέπει να αναγνωρισθή ως ανήκον εις την κρηπίδα της πρώτης, της αραβικής οχυρώσεως του Χάνδακος…» Δηλαδή, κάτω από τη σημερινή πόλη αποκαλύφθηκε τμήμα που αποδόθηκε στην πρώτη αραβική οχύρωση του Χάνδακα! Και το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι, σύμφωνα με την ίδια αρχαιολογική αναφορά, πάνω σε αυτή την παλαιότερη αραβική οχύρωση θεμελιώθηκε αργότερα το βυζαντινό τείχος.

Η ταύτιση αυτή συνδεόταν και με παλαιότερες ανασκαφικές έρευνες που είχαν πραγματοποιηθεί λίγο δυτικότερα, καθώς και με τη μελέτη των σχετικών στοιχείων από τον καθηγητή και σπουδαίο αρχαιολόγο Νικόλαο Πλάτωνα. ΚΑΙ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΟΣ! Η σπάνια φωτογραφία που δημοσιεύω δείχνει το ίδιο το τμήμα του οχυρωματικού τοίχου τη στιγμή που είχε αποκαλυφθεί μέσα στην ανασκαφή.

Βλέπουμε καθαρά τη λιθοδομή και τους μεγάλους λίθους της κατασκευής, ένα τμήμα μιας πολύ παλαιότερης οχύρωσης του Ηρακλείου, θαμμένο κάτω από τη σύγχρονη πόλη.

Και εδώ γεννιέται, φυσικά, η απορία: Τι απέγινε αυτό το τμήμα του τείχους μετά την ανασκαφή; Διατηρήθηκε; Καταχώθηκε; Βρίσκεται ακόμη κάτω από το κτήριο που ανεγέρθηκε στο συγκεκριμένο οικόπεδο; Θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον να μάθουμε περισσότερα για την τύχη του.

Γιατί πολλές φορές περπατάμε καθημερινά στο κέντρο του Ηρακλείου χωρίς να γνωρίζουμε τι βρίσκεται λίγα μόλις μέτρα — ή ακόμη και λίγα εκατοστά — κάτω από τα πόδια μας.

Το σημερινό Ηράκλειο είναι χτισμένο πάνω σε διαδοχικά στρώματα της ιστορίας του: αραβικός Χάνδακας, βυζαντινή πόλη, ενετική Candia, οθωμανικό Μεγάλο Κάστρο και σύγχρονο Ηράκλειο.

Και κάθε παλιά ανασκαφική έκθεση που ανοίγουμε μπορεί να μας αποκαλύψει ένα ακόμη χαμένο κομμάτι της ιστορίας της πόλης μας. ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ*1955 Στο Ηράκλειο, κατά την εκσκαφή των θεμελίων του Ξενοδοχείου Χατζάκη, στην περιοχή απέναντι από το Μουσείο, αποκαλύφθηκαν εκτεταμένα λείψανα του παλαιότερου ενετικού τείχους και ίσως πύργου, διάφοροι αποχετευτικοί αγωγοί και, σε βαθύτερο στρώμα, τάφοι με κεράμους των ύστερων ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων.

Στο σημείο πραγματοποιήθηκε δοκιμαστική έρευνα από την Αρχαιολογική Υπηρεσία.

Στην ίδια περιοχή και σε υψηλότερο στρώμα, σε βάθος 2,60 μέτρων από την επιφάνεια του εδάφους, ήρθε στο φως μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και μεγάλων διαστάσεων επιτύμβια στήλη του 4ου αιώνα π.Χ., διαστάσεων 1,90 × 1,20 μ. Η στήλη απεικονίζει σε βαθύ ανάγλυφο έναν γενειοφόρο άνδρα, τον νεκρό, ο οποίος δέχεται τον αποχαιρετισμό της συζύγου του, που κρατά πυξίδα, και του γιου του, ο οποίος κρατά βιβλίο και αρύβαλλο.

Παρά τη φθορά ενός τμήματός του, το ανάγλυφο χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα αξιόλογο και θεωρείται πιθανότατα αττικό έργο, που είχε εισαχθεί στην Κρήτη.

Η στήλη φαίνεται ότι κατά την Ενετική περίοδο είχε ανασυρθεί από το κοντινό αρχαίο ελληνικό νεκροταφείο. Συνεχίζω την έρευνα… γιατί το Ηράκλειο κρύβει ακόμη πολλά κάτω από τη σημερινή του εικόνα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους