Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Προσπαθώ τις τελευταίες ημέρες να βάλω σε μια σειρά όλα όσα ακούγονται για την Τουρκία, τα F-35 και τις αμερικανικές αποφάσεις.

Και όσο το κάνω, τόσο περισσότερο καταλήγω ότι υπάρχουν πλευρές της υπόθεσης που είτε υποτιμώνται είτε δεν συζητιούνται καθόλου.

Ξεχωρίζω ιδιαίτερα την παρέμβαση του Επίτιμου Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Konstantinos Floros GEN Konstantinos Floros, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1, η οποία παρουσιάστηκε από τα «Παραπολιτικά» στις 8 Ιουλίου 2026.

Από όσα τουλάχιστον παρακολούθησα, ήταν από τους ελάχιστους που δεν έμειναν μόνο στους S-400 και στα F-35. Έβαλε στη συζήτηση και την κινεζική διάσταση, επισημαίνοντας την εξάρτηση της Τουρκίας από κινεζικό λογισμικό στις ψηφιακές και δικτυοκεντρικές της υποδομές και τη δυσπιστία που αυτό προκαλεί στην Ουάσιγκτον.

Δεν κρατώ αυτή την εκτίμηση απλώς επειδή είναι διαφορετική από τις υπόλοιπες.

Την κρατώ επειδή διατυπώνεται από έναν άνθρωπο που έχει υπηρετήσει στο ανώτατο επίπεδο της στρατιωτικής ηγεσίας, γνωρίζει εκ των έσω τον τρόπο λειτουργίας της Συμμαχίας και αντιλαμβάνεται τι σημαίνουν στην πράξη οι τεχνολογικές και επιχειρησιακές εξαρτήσεις. Οι S-400 μπορεί κάποια στιγμή να απομακρυνθούν και να πάψουν να αποτελούν το εμφανές εμπόδιο.

Η εξάρτηση από κινεζικό λογισμικό σε κρίσιμες υποδομές, όμως, δεν εξαφανίζεται τόσο εύκολα με μια πολιτική συμφωνία.

Και ίσως εκεί να βρίσκεται μια πολύ βαθύτερη δυσκολία για την επιστροφή της Τουρκίας στην πλήρη εμπιστοσύνη της Ουάσιγκτον.

Υπάρχει όμως ένα ακόμη στοιχείο που σχεδόν δεν ακούγεται στη δημόσια συζήτηση και, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι καθόλου δευτερεύον. Το Section 36(h) του Arms Export Control Act, κωδικοποιημένο ως 22 U.S.C. § 2776(h), προβλέπει ότι κάθε πιστοποίηση προς το Κογκρέσο για προτεινόμενη πώληση ή εξαγωγή αμυντικού υλικού και υπηρεσιών σε χώρα της Μέσης Ανατολής, πλην του Ισραήλ, πρέπει να συνοδεύεται από επίσημη διαπίστωση ότι δεν επηρεάζεται αρνητικά το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα του Ισραήλ.

Όταν μάλιστα πρόκειται για μεγάλα αμυντικά συστήματα, απαιτείται αναλυτικότερη αξιολόγηση για το πώς μεταβάλλεται η στρατηγική και επιχειρησιακή ισορροπία στην περιοχή, κατά πόσο το Ισραήλ μπορεί να αντιμετωπίσει τις νέες δυνατότητες και αν χρειάζεται πρόσθετη ενίσχυση.

Με απλά λόγια, ο νόμος δεν απαγορεύει αυτομάτως να δοθεί η ίδια πλατφόρμα σε άλλη χώρα.

Επιβάλλει όμως το Ισραήλ να συνεχίσει να διαθέτει συνολικά ανώτερες τεχνολογικές και επιχειρησιακές δυνατότητες.

Και αυτό έχει σημασία, γιατί δεν πρόκειται για μια απαίτηση που προβάλλει κάθε φορά η ισραηλινή κυβέρνηση.

Πρόκειται για ρητή πρόβλεψη της αμερικανικής νομοθεσίας, η οποία θεσπίστηκε το 2008 και ενισχύθηκε το 2014.

Δεν λέω ότι η συγκεκριμένη διάταξη, από μόνη της, απαγορεύει μια ενδεχόμενη πώληση F-35 στην Τουρκία.

Αυτό θα ήταν νομικά υπερβολικό.

Δείχνει όμως ότι η διατήρηση της ισραηλινής υπεροχής δεν είναι απλώς μια πολιτική επιθυμία του Τελ Αβίβ, αλλά μια σταθερή και νομοθετικά κατοχυρωμένη παράμετρος των αμερικανικών αποφάσεων για την περιοχή.

Δεν μου περνούν απαρατήρητες ούτε οι πληροφορίες για πιθανή μεταβίβαση των τουρκικών S-400 σε χώρα του Κόλπου, με το Κατάρ να αναφέρεται μεταξύ των πιθανών αποδεκτών.

Δεν παρουσιάζω αυτή την πληροφορία ως τετελεσμένο γεγονός, ούτε θεωρώ δεδομένο ότι ο τελικός αποδέκτης θα είναι πράγματι το Κατάρ.

Μέχρι στιγμής, η επιβεβαιωμένη πληροφορία είναι ότι εξετάζεται η μεταβίβαση σε μη κατονομαζόμενη χώρα του Κόλπου, ενώ το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αναφέρονται ως πιθανά σενάρια.

Η δική μου εκτίμηση είναι ότι, μετά την ισραηλινή επιχείρηση στη Ντόχα και τα ερωτήματα που προκάλεσε για το πώς παρακάμφθηκε η καταριανή αεράμυνα, τα κράτη του Κόλπου έχουν έναν ακόμη λόγο να επανεξετάσουν το επίπεδο της πραγματικής αμυντικής τους αυτονομίας.

Η επίθεση πραγματοποιήθηκε με πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από ισραηλινά αεροσκάφη πάνω από την Ερυθρά Θάλασσα, ακολουθώντας μια διαδρομή που φαίνεται ότι σχεδιάστηκε ακριβώς για να αιφνιδιάσει και να παρακάμψει τις υπάρχουσες άμυνες.

Δεν θεωρώ σοβαρό να βαφτίσουμε τους Patriot άχρηστους, ούτε να θεωρήσουμε δεδομένο ότι οι S-400 θα είχαν αλλάξει το αποτέλεσμα.

Χωρίς πλήρη επιχειρησιακά δεδομένα, όποιος το υποστηρίζει με βεβαιότητα περισσότερο εικάζει παρά αναλύει.

Το ερώτημα όμως μένει.

Άλλο να διαθέτεις προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα και άλλο να έχεις πλήρη στρατηγική αυτονομία.

Η επιχείρηση στη Ντόχα έδειξε ότι αυτά τα δύο δεν ταυτίζονται πάντοτε.

Και όταν η απειλή προέρχεται από μια χώρα της οποίας το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα προστατεύεται θεσμικά από την αμερικανική νομοθεσία, το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο.

Σημαντική θεωρώ και την ανάρτηση του πρώην ΥΠΕΘΑ Νίκος Παναγιωτόπουλος Nikos I. Panagiotopoulos στο προσωπικό του ιστολόγιο στο Facebook στις 9 Ιουλίου 2026.

Υπενθύμισε ότι η ελληνική πορεία προς τα F-35 δεν ξεκίνησε τώρα, ως σπασμωδική απάντηση σε κάποια τουρκική κίνηση.

Είχε αρχίσει οργανωμένα ήδη από το 2022, με επίσημη επίσκεψη στις Ηνωμένες Πολιτείες, επαφές στη γραμμή παραγωγής της Lockheed Martin στο Τέξας και συναντήσεις στο Joint Program Office του αμερικανικού Πενταγώνου.

Η φράση του ότι «έχουν γνώσιν οι φύλακες» δεν είναι για μένα μια εύκολη καθησυχαστική ατάκα.

Περιγράφει την ουσία της σοβαρής αμυντικής πολιτικής.

Η ελληνική πορεία προς τα F-35 ήταν αποτέλεσμα πολυετούς και μεθοδικής δουλειάς της Πολεμικής Αεροπορίας, συντονισμού του ΓΕΕΘΑ και συγκεκριμένων χειρισμών της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Σε τέτοια ζητήματα, η έγκαιρη προετοιμασία, η συνέχεια και η θεσμική μνήμη έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία από τις καθημερινές εντυπώσεις της επικαιρότητας.

Κρατώ επίσης την τοποθέτηση του Πρωθυπουργού Kyriakos Mitsotakis μέσα στην ίδια τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.

Δεν μπήκε στη διαδικασία να προεξοφλήσει τι θα αποφασίσει ο Τραμπ για τα F-35. Υπενθύμισε όμως στους συμμάχους ότι μια συμμαχία πρέπει να στηρίζεται στις σχέσεις καλής γειτονίας και ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με το τουρκικό casus belli, εφόσον ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της για επέκταση των χωρικών της υδάτων.

Αυτή η αναφορά δεν έγινε σε μια εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση.

Έγινε μέσα στη Συμμαχία, στην Άγκυρα και ενώπιον των συμμάχων.

Αυτό έχει τη δική του βαρύτητα, γιατί επαναφέρει το αυτονόητο ερώτημα για το πώς μπορεί να λειτουργεί μια αμυντική συμμαχία όταν ένα μέλος της διατηρεί ενεργή απειλή πολέμου απέναντι σε άλλο.

Δεν θα υποτιμούσα, τέλος, ούτε τον Benjamin Netanyahu - בנימין נתניהו.

Η δημόσια αντίθεσή του στην πώληση F-35 στην Τουρκία και η εκτίμησή του ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ανέτρεπε την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή δεν είναι μια δήλωση χωρίς συνέπειες.

Ο ίδιος δήλωσε ότι έχει ήδη καταστήσει σαφή τη θέση του στον Τραμπ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ισραήλ διαθέτει τυπικό δικαίωμα βέτο.

Σημαίνει όμως ότι η άποψή του έχει ιδιαίτερο πολιτικό και θεσμικό βάρος στην Ουάσιγκτον, ιδίως όταν συνδέεται με ένα ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα που δεν προστατεύεται μόνο πολιτικά, αλλά και νομοθετικά.

Δεν συμμερίζομαι ούτε τις εύκολες θριαμβολογίες ούτε την καταστροφολογία.

Δεν θεωρώ ότι όλα είναι εξασφαλισμένα για την Ελλάδα.

Δεν θεωρώ όμως ούτε ότι μια δήλωση του Τραμπ αρκεί για να ανατρέψει από τη μια ημέρα στην άλλη τους συσχετισμούς στο Αιγαίο.

Οι πραγματικές ισορροπίες χτίζονται με χρόνο, τεχνολογία, νόμους, συμμαχίες, θεσμική συνέχεια και ανθρώπους που προετοιμάζονται πριν ακόμη εμφανιστεί η ανάγκη. Και σε αυτή την περίπτωση, μάλλον έχουν πράγματι γνώσιν οι φύλακες.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους