Η ΤΙΜΉ ΠΡΟΣ ΤΑ ΙΕΡΆ ΚΕΙΜΉΛΙΑ Τα ιερά κειμήλια φίλοι μου, είναι αντικείμενα θρησκευτικής ευλάβειας, όπως τα άγια λείψανα, ο Τίμιος Σταυρός, ενδύματα αγίων και ιστορικά σκεύη. Στην εκκλησιαστική ζωή...
Η ΤΙΜΉ ΠΡΟΣ ΤΑ ΙΕΡΆ ΚΕΙΜΉΛΙΑ Τα ιερά κειμήλια φίλοι μου, είναι αντικείμενα θρησκευτικής ευλάβειας, όπως τα άγια λείψανα, ο Τίμιος Σταυρός, ενδύματα αγίων και ιστορικά σκεύη.
Στην εκκλησιαστική ζωή υπάρχει μια πρακτική που συχνά παρεξηγείται.
Η τιμή προς τα ιερά κειμήλια δεν περιορίζεται στα λείψανα, αλλά επεκτείνεται και σε αντικείμενα που συνδέθηκαν άμεσα με τη ζωή αγίων προσώπων.
Ενδύματα, ζώνες, μανδύες, χιτώνες, εσθήτες και άλλα προσωπικά αντικείμενα μπορούν να τιμώνται με ευλάβεια, ΌΧΙ επειδή η ύλη καθαυτή έχει δύναμη, αλλά επειδή φέρει τη μνήμη και την Αγιοπνευματική χάρη ενός ανθρώπου που έζησε εν Χριστώ. Η Αγία Γραφή προσφέρει ήδη το θεμέλιο αυτής της αντίληψης. Στις Πράξεις των Αποστόλων π.χ. διαβάζουμε ότι μανδήλια και ποδιές που είχαν ακουμπήσει στο σώμα του Αποστόλου Παύλου μεταφέρονταν σε ασθενείς και γίνονταν θεραπείες.
Το κείμενο είναι σαφές. Ο Θεός ενεργεί και μέσω υλικών πραγμάτων, όταν αυτά συνδέονται με πρόσωπα αγιασμένα και δοξασμένα από τη χάρη Του.
ΔΕΝ πρόκειται για "μαγεία" ούτε για αυτοδύναμη ενέργεια του αντικειμένου, αλλά για αγιαστική ενέργεια του Θεού μέσα στην ιστορία.
Η ίδια λογική εμφανίζεται και στην εκκλησιαστική παράδοση για την Θεοτόκο.
Η τιμία Εσθήτα και η Ζώνη της τιμήθηκαν δημόσια, ενώ η εορτή της Καταθέσεως της Τιμίας Εσθήτος και η εορτή της Τιμίας Ζώνης μαρτυρούν ότι η Εκκλησία δεν είχε πρόβλημα να καθιερώσει τιμή προς ιερά ενδύματα.
Τα ενδύματα αυτά δεν αντιμετωπίζονται ως "μαγικά φυλαχτά", αλλά ως κειμήλια που παραπέμπουν στο ιερό πρόσωπο της Παναγίας και στη χάρη που συνδέεται με Αυτήν.
Η εκκλησιαστική ιστορία γνωρίζει επίσης δημόσια τιμή προς κειμήλια που σχετίζονται με αγίους και αποστόλους.
Οι αλυσίδες του Αποστόλου Πέτρου, η τιμή προς τους μανδύες και τις ζώνες αγίων (π.χ. η Μηλωτή του Οσίου Αντωνίου του Μεγάλου), αλλά και η ευλάβεια προς προσωπικά τους αντικείμενα, δείχνουν ότι η Εκκλησία ποτέ δεν περιορίστηκε σε μια στενή και αποστειρωμένη έννοια της ιερότητας.
Ο υλικός κόσμος ΔΕΝ είναι εχθρός της πίστης.
Γίνεται, όταν αγιαστεί, φορέας μνήμης και ευχαριστίας! Το ίδιο πνεύμα συναντά κανείς και σε νεότερα θαυμαστά περιστατικά.
Η εκκλησιαστική παράδοση για τον Άγιο Νεκτάριο Πενταπόλεως μνημονεύει ότι, όταν ετοιμαζόταν το σώμα του μετά την κοίμησή του στο νοσοκομείο, ένα ένδυμά του τοποθετήθηκε πρόχειρα σε διπλανό κρεβάτι και ο ασθενής που βρισκόταν εκεί θεραπεύθηκε.
Το περιστατικό αυτό, όπως και άλλα παρόμοια, δεν διδάσκει ότι το ύφασμα έχει αυτοτελή "μαγική δύναμη". Διδάσκει ότι ο Θεός μπορεί να ενεργήσει ακόμη και μέσω ενός ταπεινού αντικειμένου, όταν αυτό συνδέεται με μια ζωή αγιασμένη.
Η τιμή προς τα άγια κειμήλια ΔΕΝ είναι ειδωλολατρία, διότι η ειδωλολατρία αρχίζει εκεί όπου το αντικείμενο αποκόπτεται από τον Θεό και αντιμετωπίζεται σαν να έχει αυτοδύναμη, "μαγική" ενέργεια. Η Εκκλησία όμως ΔΕΝ αποδίδει λατρεία στην ύλη.
Αποδίδει τιμή στους Αγίους και, μέσω των κειμηλίων τους, στρέφει τον νου και την καρδιά στο έργο του Θεού μέσα στη ζωή τους! Αυτό φαίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο η Εκκλησία τιμά τις εικόνες.
ΔΕΝ λατρεύει το ξύλο και τα χρώματα, αλλά το πρόσωπο που απεικονίζεται.
Με ανάλογο τρόπο, ένα ένδυμα, μια ζώνη ή ένα προσωπικό αντικείμενο αγίου ΔΕΝ τιμώνται ως αυτόνομα ιερά πράγματα, αλλά ως μάρτυρες μιας σχέσης με τον Θεό.
Το υλικό παραπέμπει στο πνευματικό, το σημείο οδηγεί στο πρόσωπο.
Ωστόσο, ακριβώς εδώ απαιτείται διάκριση, ώστε να μη χαθεί το μέτρο.
Η υπερβολή αρχίζει όταν το κειμήλιο νοείται ως κάτι που ενεργεί μηχανικά και "μαγικά", ανεξάρτητα από την πίστη, τη μετάνοια και την προσευχή.
Το ίδιο συμβαίνει και όταν καλλιεργείται ο εντυπωσιασμός.
Όταν το βλέμμα μετατοπίζεται από τον άγιο στο ίδιο το αντικείμενο, λησμονώντας ότι το κειμήλιο δεν έχει αυθύπαρκτη δύναμη.
Τότε η ευλάβεια εκφυλίζεται σε θρησκευτικό θέαμα και εμπορική εκμετάλλευση.
Τότε η τιμή παύει να έχει εκκλησιαστικό χαρακτήρα και κινδυνεύει να διολισθήσει σε "δεισιδαιμονία" και βλασφημία! Η υγιής εκκλησιαστική στάση είναι άλλη.
Σεβασμός χωρίς "φετιχισμό", ευλάβεια χωρίς υπερβολή, μνήμη χωρίς "μαγική σκέψη". Η Εκκλησία τιμά τα άγια κειμήλια επειδή τιμά τους αγίους και επειδή αναγνωρίζει ότι η χάρη του Θεού αγιάζει και την ανθρώπινη ύπαρξη και ό,τι αυτή αγγίζει.
ΔΕΝ σώζει το αντικείμενο, ο Θεός σώζει! Το κειμήλιο απλώς μαρτυρεί αυτή τη σωστική παρουσία.
Γι’ αυτό και η δημόσια τιμή προς ενδύματα, ζώνες, μανδύες, χιτώνες και άλλα αντικείμενα αγίων, θεωρώ ότι έχει θέση μέσα στην παράδοση της Εκκλησίας, όταν όμως γίνεται με διάκριση και ευταξία.
ΔΕΝ είναι έκπτωση της πίστης.
Είναι υπενθύμιση ότι ο Θεός αγιάζει τον άνθρωπο ολόκληρο, ψυχή και σώμα, και μαζί μ’ αυτόν αγιάζει και τα ίχνη της ζωής του.
Είναι τουλάχιστον παράδοξο φίλοι μου, να θεωρείται αυτονόητη η διατήρηση προσωπικών αντικειμένων μεγάλων φιλοσόφων, ηρώων, επιστημόνων και καλλιτεχνών σε μουσεία, αλλά να αμφισβητείται ή και να χλευάζεται ακόμη, η τιμή προς τα κειμήλια των αγίων. Και στις δύο περιπτώσεις τα κειμήλια είναι τεκμήρια μνήμης, ιστορίας και τιμής. (Ανώνυμος εκπαιδευτικός)
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους