Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Το ενεργειακό καρτέλ και ο καταναλωτής σε ρόλο "ασφαλιστή" Το θεμελιώδες πρόβλημα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι απλώς οι υψηλές τιμές.

Είναι η ίδια η αρχιτεκτονική της αγοράς και, κυρίως, η υπερβολική καθετοποίηση των ενεργειακών ομίλων.

Όταν ο ίδιος επιχειρηματικός όμιλος παράγει ηλεκτρική ενέργεια, συμμετέχει στη χονδρεμπορική αγορά, προμηθεύει ρεύμα και ταυτόχρονα το πουλά στον τελικό καταναλωτή, τότε ο περίφημος «ελεύθερος ανταγωνισμός» μετατρέπεται σε οικονομική καρικατούρα.

Ο παίκτης βρίσκεται και στις δύο πλευρές της αγοράς.

Είναι παραγωγός και αγοραστής, χονδρέμπορος και λιανέμπορος.

Και φυσικά διαθέτει ασύγκριτα μεγαλύτερη πληροφόρηση, χρηματοοικονομική ισχύ και δυνατότητα διαχείρισης του κινδύνου από οποιονδήποτε ανεξάρτητο προμηθευτή ή καταναλωτή.

Αυτό στην οικονομική θεωρία ονομάζεται συγκέντρωση ισχύος αγοράς.

Και όταν λίγοι καθετοποιημένοι όμιλοι ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής και της προμήθειας, δημιουργούνται όλες οι προϋποθέσεις για ολιγοπωλιακή συμπεριφορά.

Δεν απαιτείται καν μια μυστική συνάντηση σε κάποιο δωμάτιο για να υπάρξει «καρτέλ». Σε μια επαναλαμβανόμενη αγορά με ελάχιστους ισχυρούς παίκτες, υψηλά εμπόδια εισόδου και πλήρη γνώση της συμπεριφοράς των ανταγωνιστών, η στρατηγική σύγκλιση συμφερόντων μπορεί να είναι σχεδόν αυτόματη.

Το πιο εξοργιστικό, όμως, είναι αλλού, στην ασύμμετρη κατανομή του επιχειρηματικού κινδύνου.

Σε μια πραγματικά ελεύθερη αγορά, ο επιχειρηματίας επενδύει κεφάλαια, αναλαμβάνει ρίσκο και, εφόσον προβλέψει σωστά, αποκομίζει κέρδος.

Αν προβλέψει λάθος, υφίσταται ζημία.

Αυτό είναι το στοιχειώδες καπιταλιστικό συμβόλαιο.

Στην ενέργεια, όμως, έχουμε κατασκευάσει ένα ιδιόμορφο σύστημα, οι ενεργειακοί όμιλοι διατηρούν το upside των επενδυτικών και εμπορικών τους επιλογών, ενώ σημαντικό μέρος του downside μετακυλίεται στον καταναλωτή.

Με απλά λόγια: τα κέρδη παραμένουν ιδιωτικά, αλλά το ρίσκο κοινωνικοποιείται.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη οικονομική στρέβλωση.

Ο καταναλωτής δεν αγοράζει απλώς ηλεκτρική ενέργεια.

Μετατρέπεται, χωρίς να το επιλέξει, σε ασφαλιστή του ενεργειακού συστήματος.

Χρηματοδοτεί μέσω των λογαριασμών του τη μεταβλητότητα, τις εμπορικές αστοχίες και τα περιθώρια κινδύνου των προμηθευτών, χωρίς να συμμετέχει ποτέ στα υπερκέρδη όταν οι συνθήκες της αγοράς ευνοούν τους παραγωγούς.

Αυτό δεν είναι λειτουργικός ανταγωνισμός.

Είναι μια αγορά με δομική ασυμμετρία ισχύος.

Η λύση δεν είναι περισσότερα χρωματιστά τιμολόγια και η ψευδαίσθηση ότι ο καταναλωτής πρέπει να γίνει trader ενέργειας για να προστατεύσει το οικογενειακό ή επιχειρηματικό του εισόδημα.

Η λύση είναι αυστηρός έλεγχος της καθετοποίησης, πραγματική διαφάνεια στις ενδοομιλικές συναλλαγές, περιορισμός της ισχύος αγοράς και σαφής διαχωρισμός του επιχειρηματικού ρίσκου από τον λογαριασμό του καταναλωτή.

Γιατί επιχειρηματικότητα χωρίς πραγματικό επιχειρηματικό κίνδυνο δεν είναι ελεύθερη αγορά.

Είναι προνομιακό σύστημα προστατευμένης κερδοφορίας — και τον λογαριασμό τον πληρώνει πάντα ο ίδιος: ο καταναλωτής.

Πρέπει να σπάσει αυτό το ενεργειακό αποστήμα της στρεβλής αγοράς. Μιχάλης Χριστοδουλίδης Διπλ Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ Ενεργειακός Αναλυτής Τομέας Ενέργειας Κίνημα "ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ"

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους