Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Όταν πέθανε ο πατέρας μου τον Μάη του '18, αναγκαστήκαμε να τον θάψουμε, παρόλο που δεν θέλαμε.

Τότε δεν είχαμε το δικαίωμα στην καύση.

Η όλη διαδικασία της ταφής ήταν τραγική, με μέρες καθυστέρηση και τελικά απάνθρωπη.

Ήταν καθολικός (όχι από επιλογή, άλλη ιστορία αυτή!) και οι τάφοι για τους καθολικούς είναι κάποιοι, πολύ λίγοι, σε αυτό το χαώδες άθλιο πράγμα, στο Γ' Νεκροταφείο Αθηνών, στην Νίκαια.

Ο τάφος κολλητά στους διπλανούς, έπρεπε να πατήσεις πάνω τους, κολλητά και στην μάντρα του νεκροταφείου, και δίπλα ακριβώς από μια βιομηχανία πλαστικών με τεράστια φουγάρα που έβγαζαν καπνό και φοβερό θόρυβο.

Το νεκροταφείο σε τραγική κατάσταση, βρώμικο, παρατημένο, να περπατάς προσεκτικά ανάμεσα σε ανοιχτούς τάφους, παπούτσια νεκρών, τούλια απο φέρετρα και σκουπίδια.

Η εκταφή, ακόμα χειρότερη, εν μέσω covid, τους ξέθαβαν πριν κλεισει η 3ετία χωρίς παράταση ακόμα κι αν δεν είχαν λιώσει, "λόγω αυξημένης ζήτησης σε τάφους". Πέθαινε ο κόσμος.

Μας ανάγκασαν να είμαστε παρούσες, εγώ και η μητέρα μου, να περιμένουμε ώρες σε μια ατελείωτη ουρά για να πληρώσουμε τα παράβολα της εκταφής, και μετά πάλι ώρες αναμονής δίπλα στον τάφο για να έρθουν οι υπάλληλοι που θα τον έβγαζαν.

Με τα χίλια ζόρια δεν άφησα την μαμά μου να είναι πολύ κοντά, να βλέπει.

Οι υπάλληλοι με γαλότσες και ρούχα οικοδομής, τελείως κυνικά ζήτησαν χρήματα, "έναν καφέ" για να έρθουν και σε μας, αφού είχαν "πολλή δουλειά" και μας απείλησαν πως θα μας κουβαλούσαν άλλη μέρα, κι αφού είχε φτάσει μεσημέρι για να τον ξεθάψουν, έσπασαν τα μάρμαρα, ο πιο νέος πήδηξε πάνω στο φέρετρο και έσπασε και αυτό.

Ο πατέρας μου δεν είχε λιώσει, φώναζαν λες και έφταιγε αυτός ή λες και έφταιγα εγώ, τελικά ζήτησαν κι άλλα λεφτά για να τον "τακτοποιήσουν" αφού είπαν πως ήταν "δύσκολη περίπτωση", δεν είχε λιώσει και ήταν ψηλός βλέπεις, κι έπρεπε να τον χωρέσουν, σπαζοντας τα κόκαλα του (μπροστά μου), μέσα σε ένα καροτσάκι οικοδομής για να τον πάνε σε ομαδικό τάφο.

Η μαμά μου, από το παγκάκι πιο πέρα που την είχα βάλει με το ζόρι να περιμένει, τεντωνόταν και προσπαθούσε να δει τι συμβαίνει και φωνάζουμε και αργούμε, (ευτυχώς εντωμεταξύ είχε έρθει κι ένας αδερφός του πατέρα μου), κι εγώ να αγωνιώ να συνεννοηθώ με τους τύπους με τις γαλότσες, μην τυχόν και πλησιασει και δει.

Τους δώσαμε όσα χρήματα είχαμε πάνω μας όλοι μαζί.

Ήμουν πλέον ένα κουρέλι.

Ευχήθηκα να είναι η τελευταία φορά που αναγκαζόμουν να πατήσω σε νεκροταφείο. (Η υπόθεση κατέληξε σε ΕΔΕ στον Δήμο Αθηναίων, επί Μπακογιάννη, για της οποίας τα αποτελέσματα -φυσικά- δεν ενημερώθηκα ποτέ). Λίγους μήνες μετά τον θάνατο του μπαμπά μου, τον Οκτώβριο του 2019, ξεκίνησε να λειτουργεί το αποτεφρωτήριο στη Ριτσώνα και φυσικά, έκτοτε, όντως δεν ξαναπατήσαμε σε νεκροταφείο.

Αυτό το μέρος σου δίνει την ικανοποίηση και την αξιοπρεπεια που σου προσφέρει το δικαίωμα της επιλογής, είναι τόσο όμορφο, ήρεμο, καθαρό, ήσυχο πολιτισμένο, σέβεται τον νεκρό και τους δικούς του και φεύγεις από εκεί χωρίς καμιά άσχημη εικόνα και συναίσθημα.

Μόνο με μια ηρεμία.

Για την ιστορία: Το αποτεφρωτήριο της Ριτσώνας υπήρξε το αποτέλεσμα ενός δικαστικού, θεσμικού και κοινωνικού αγώνα που διήρκεσε 22 χρόνια. 22 ολόκληρα χρόνια.

Η προσπάθεια ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1997, όταν ο Αντώνης Αλακιώτης ίδρυσε την "Επιτροπή για το δικαίωμα της αποτέφρωσης των νεκρών στην Ελλάδα" -μετέπειτα Ελληνική Κοινωνία Αποτέφρωσης- εκπληρώνοντας μια υπόσχεση προς τον φίλο του, ζωγράφο Παύλο Μοσχίδη, ο οποίος είχε ζητήσει να αποτεφρωθεί.

Η πρωτοβουλία στηρήχθηκε από συμμαχία ανθρώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, επιστημόνων και πολιτών με διαφορετικές πεποιθήσεις.

Μια ομάδα ετερόδοξων χριστιανών, βουδιστών, άθεων, αγνωστικιστών, αλλά και πολλών ορθόδοξων χριστιανών που αντιμετώπιζαν όμως με αποστροφή τις παραδοσιακές πρακτικές των κοιμητηρίων.

Καθ' όλη τη διάρκεια αυτών των δεκαετιών, η Εκκλησία της Ελλάδος αποτέλεσε τον πιο ισχυρό παράγοντα αντίδρασης, βάζοντας διαρκώς εμπόδια και τρικλοποδιες, τόσο δογματικά όσο και πρακτικά.

Με βάση τις εισηγήσεις της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Βιοηθικής -της οποίας πρόεδρος είναι ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, Νικόλαος- η Εκκλησία υποστήριξε ότι το ανθρώπινο σώμα είναι ο Ναός του Αγίου Πνεύματος και η καύση του αποτελεί βίαιη καταστροφή και "ωμή ανακύκλωση απορριμμάτων". Κι έτσι η Ιερά Σύνοδος αποφάσισε την καθολική άρνηση τέλεσης της Νεκρώσιμης Ακολουθίας και των μνημοσύνων για όσους επιλέγουν την αποτέφρωση.

Όταν ψηφίστηκε ο πρώτος σχετικός νόμος το 2006, η δημιουργία αποτεφρωτηρίων επιτρεπόταν αποκλειστικά στους Δήμους. Η Εκκλησία εκμεταλλεύτηκε αυτή τη διάταξη ασκώντας ασφυκτική πίεση στην αυτοδιοίκηση και στις τοπικές κοινωνίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προσπάθεια χωροθέτησης στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας.

Ενώ το Δημοτικό Συμβούλιο είχε λάβει ομόφωνη θετική απόφαση τον Νοέμβριο του 2011, ο Μητροπολίτης Νικόλαος παρενέβη, και με σκληρές εγκυκλίους στους ναούς, στρατολόγηση των τοπικών ιερέων, τη συγκέντρωση 2.500 υπογραφών, ακραίες φήμες για κρεματόρια και περιβαλλοντική καταστροφή, την προπηλάκιση επιστημόνων του ΕΜΠ που προσπάθησαν να εξηγήσουν τη λειτουργία των φίλτρων, η Μητρόπολη Μεσογαίας δημιούργησε ένα κλίμα τόσο έντονης κοινωνικής πόλωσης, που το Δημοτικό Συμβούλιο Μαρκόπουλου υπαναχώρησε τον Μάρτιο του 2012, καταψηφίζοντας οριστικά το έργο.

Μετά τα διαδοχικά ναυάγια σε Δήμους, η Ελληνική Κοινωνία Αποτέφρωσης άλλαξε στρατηγική.

Το 2017 επετεύχθη η αλλαγή του νόμου, επιτρέποντας πλέον σε ιδιωτικές εταιρείες να κατασκευάζουν Κέντρα Αποτέφρωσης.

Η εταιρεία Crem Services Α.E. αγόρασε μια έκταση εντός της Βιομηχανικής Ζώνης (ΒΙΖΩ) της Ριτσώνας και λόγω της βιομηχανικής χρήσης γης και της απουσίας κοντινής οικιστικής ζώνης, οι άδειες εκδόθηκαν καθαρά τεχνοκρατικά από τα αρμόδια Υπουργεία, αφαιρώντας από τον τοπική Μητροπολίτη Θηβών κάθε θεσμικό δικαίωμα παρέμβασης.

Η επιτυχία της Ριτσώνας άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία νέων υποδομών, αφού η εγχώρια ζήτηση αυξάνεται σταθερά.

Αυτή τη στιγμή, το σχέδιο για το δεύτερο ιδιωτικό αποτεφρωτήριο στην Ελλάδα βρίσκεται σε ώριμη φάση στα Τρία Μοναστήρια στο Ρέθυμνο της Κρήτης, ενώ παράλληλα εγκρίθηκε χωροθέτηση για Κέντρο Αποτέφρωσης στη Θεσσαλονίκη, κοντά στα Κοιμητήρια Αναστάσεως.

Αντίθετα, τα δημοτικά σχέδια για τον Ελαιώνα στην Αθήνα και για την Πάτρα παραμένουν παγωμένα λόγω γραφειοκρατικών και δικαστικών εμπλοκών.

Η στροφή των πολιτών προς την αποτέφρωση πυροδοτήθηκε από τη τρομακτική κατάσταση που επικρατεί στα ελληνικά αστικά νεκροταφεία.

Ο απόλυτος κορεσμός επιβάλλει το σύστημα της υποχρεωτικής τριετούς ενοικίασης του τάφου, όμως λόγω της χρήσης χημειοθεραπειών και φαρμάκων, παρατηρείται συχνά το μακάβριο φαινόμενο της μη αποσύνθεσης της σορού στα τρία χρόνια, αναγκάζοντας τις οικογένειες να πληρώνουν ακριβές παρατάσεις ταφής, αλλά και ένα τεράστιο ψυχολογικό βάρος.

Από οικονομικής άποψης, η παραδοσιακή ταφή κρύβει πολλά και επαναλαμβανόμενα έξοδα.

Το κόστος της κηδείας, η κατασκευή του μαρμάρινου τάφου, τα έξοδα της εκταφής και το μόνιμο ετήσιο ενοίκιο του οστεοφυλακίου.

Αντίθετα, η αποτέφρωση στη Ριτσώνα προσφέρει μια ξεκάθαρη, εφάπαξ χρέωση και μετά την τελετή η οικογένεια δεν έχει καμία οικονομική υποχρέωση ή έξοδα φύλαξης.

Και αυτή είναι μια από τις πολλές απαντήσεις που έχω στην ερώτηση: "σε τι σε έχει βλάψει η εκκλησία;"

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους