Φίλοι μου καλημέρα. Συνεχίζω σήμερα τη σειρά των δώδεκα μηχανισμών της βιολογικής γήρανσης, όπως περιγράφονται στη σύγχρονη ανασκόπηση του περιοδικού Cell με τίτλο Hallmarks of Aging: An Expanding...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο τρίτος θεμελιώδης μηχανισμός ονομάζεται επιγενετικές μεταβολές και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους τα κύτταρά μας αρχίζουν σταδιακά να χάνουν τη φυσιολογική τους λειτουργία, ακόμη και όταν το ίδιο το DNA τους δεν έχει υποστεί κάποια σημαντική μετάλλαξη.

Με απλά λόγια, το γενετικό μας υλικό παραμένει σχεδόν το ίδιο, όμως αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο αυτό διαβάζεται και χρησιμοποιείται από το κύτταρο.

Μπορούμε να φανταστούμε το DNA σαν μια τεράστια βιβλιοθήκη που περιέχει όλες τις οδηγίες για τη λειτουργία του οργανισμού.

Η επιγενετική είναι το σύστημα που αποφασίζει ποια βιβλία θα ανοίξουν, ποια θα παραμείνουν κλειστά και πότε θα χρησιμοποιηθεί κάθε πληροφορία.

Όσο μεγαλώνουμε, το σύστημα αυτό αρχίζει να απορρυθμίζεται.

Γονίδια που θα έπρεπε να παραμένουν ενεργά σιωπούν, ενώ άλλα που κανονικά θα έπρεπε να είναι ανενεργά ενεργοποιούνται.

Το αποτέλεσμα είναι προοδευτική απώλεια της κυτταρικής ταυτότητας, δυσλειτουργία των ιστών και αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ασθενειών.

Οι σημαντικότεροι επιγενετικοί μηχανισμοί είναι η μεθυλίωση του DNA, οι τροποποιήσεις των ιστονών και η δράση των μικρών μη κωδικοποιητικών RNA.

Οι αλλαγές αυτές δεν μεταβάλλουν την αλληλουχία του DNA, αλλά επηρεάζουν άμεσα την έκφραση των γονιδίων.

Στην πραγματικότητα, σήμερα γνωρίζουμε ότι το λεγόμενο επιγενετικό ρολόι αποτελεί έναν από τους πιο αξιόπιστους δείκτες της βιολογικής ηλικίας ενός ανθρώπου, πολύ πιο αξιόπιστο από τη χρονολογική του ηλικία.

Έτσι εξηγείται γιατί δύο άνθρωποι της ίδιας ηλικίας μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ως προς την υγεία, τη φυσική κατάσταση και τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων.

Τα καλά νέα είναι ότι οι επιγενετικές μεταβολές είναι πολύ πιο ευέλικτες από τις γενετικές μεταλλάξεις.

Επηρεάζονται καθημερινά από τον τρόπο ζωής μας.

Η διατροφή, η άσκηση, ο ύπνος, το χρόνιο άγχος, το κάπνισμα, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η παχυσαρκία μπορούν να επιταχύνουν ή να επιβραδύνουν την επιγενετική γήρανση.

Αυτό σημαίνει ότι σε μεγάλο βαθμό έχουμε τη δυνατότητα να επηρεάσουμε τη βιολογική μας ηλικία.

Το σημαντικότερο ίσως όπλο είναι η συστηματική σωματική άσκηση.

Η αερόβια άσκηση και ιδιαίτερα η προπόνηση αντίστασης ενεργοποιούν γονίδια που σχετίζονται με την επιδιόρθωση, την αντιοξειδωτική άμυνα και τη φυσιολογική λειτουργία των μιτοχονδρίων.

Παράλληλα μειώνουν τη χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού, η οποία αποτελεί βασικό παράγοντα επιγενετικής απορρύθμισης.

Ακόμη και το καθημερινό γρήγορο περπάτημα έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να επιδρά ευεργετικά στο επιγενετικό προφίλ.

Εξίσου σημαντική είναι η σωστή διατροφή.

Η μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε λαχανικά, όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς και πολυφαινόλες, φαίνεται ότι προστατεύει το επιγενετικό μας πρόγραμμα.

Πολυφαινόλες όπως η υδροξυτυροσόλη του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, η ρεσβερατρόλη των σταφυλιών, οι κατεχίνες του πράσινου τσαγιού και η κουρκουμίνη έχουν δείξει σε πολλές μελέτες ότι μπορούν να επηρεάσουν ευεργετικά τη γονιδιακή έκφραση και να μειώσουν τη φλεγμονώδη ενεργοποίηση.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η επαρκής πρόσληψη βιταμινών του συμπλέγματος Β, κυρίως φυλλικού οξέος, βιταμίνης Β12 και Β6, οι οποίες συμμετέχουν στον κύκλο της μεθυλίωσης.

Όταν υπάρχει έλλειψή τους, η φυσιολογική μεθυλίωση του DNA μπορεί να διαταραχθεί, οδηγώντας σε δυσμενείς επιγενετικές αλλαγές.

Για τον λόγο αυτό, η διόρθωση πιθανών ελλείψεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία, ειδικά στους ηλικιωμένους.

Ο ποιοτικός ύπνος αποτελεί επίσης έναν από τους σημαντικότερους προστατευτικούς παράγοντες.

Κατά τη διάρκεια του ύπνου πραγματοποιούνται διεργασίες επιδιόρθωσης του DNA, αποκατάστασης της φυσιολογικής γονιδιακής έκφρασης και ρύθμισης της φλεγμονής.

Αντίθετα, η χρόνια στέρηση ύπνου έχει συσχετιστεί με επιτάχυνση του επιγενετικού ρολογιού και αυξημένο κίνδυνο μεταβολικών και νευροεκφυλιστικών νοσημάτων.

Το χρόνιο ψυχολογικό στρες αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό επιταχυντή των επιγενετικών μεταβολών.

Η συνεχής αύξηση της κορτιζόλης, η ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και η παρατεταμένη φλεγμονή μπορούν να μεταβάλουν τη γονιδιακή έκφραση για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Αντίθετα, τεχνικές όπως η χαλάρωση, ο διαλογισμός, η επαρκής κοινωνική υποστήριξη και η καθημερινή σωματική δραστηριότητα φαίνεται ότι συμβάλλουν στη διατήρηση ενός πιο υγιούς επιγενετικού προφίλ.

Τέλος, η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, η καλή ρύθμιση του σακχάρου, η αποφυγή του καπνίσματος και ο περιορισμός της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ αποτελούν παρεμβάσεις με σημαντική επίδραση στην επιγενετική υγεία.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η βιολογική γήρανση δεν είναι μια αναπόφευκτη διαδικασία που εξελίσσεται ανεξάρτητα από τις επιλογές μας.

Οι επιγενετικές μεταβολές μας υπενθυμίζουν ότι τα γονίδιά μας δεν αποτελούν τη μοίρα μας.

Ο τρόπος με τον οποίο ζούμε καθημερινά μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αυτά λειτουργούν, επιβραδύνοντας τη βιολογική γήρανση και αυξάνοντας τα χρόνια ζωής με καλή υγεία.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους