Η φωτιά καίει τα ίχνη — Τον λογαριασμό τον πληρώνουμε όμως… Υπάρχει μια εικόνα που έχει γίνει πια συνήθεια στην Ελλάδα: ένα «εργοστάσιο ανακύκλωσης» τυλιγμένο στις φλόγες, ένα μαύρο τοξικό νέφος πάνω...

Πλήρες Κείμενο:

Η φωτιά καίει τα ίχνη — Τον λογαριασμό τον πληρώνουμε όμως… Υπάρχει μια εικόνα που έχει γίνει πια συνήθεια στην Ελλάδα: ένα «εργοστάσιο ανακύκλωσης» τυλιγμένο στις φλόγες, ένα μαύρο τοξικό νέφος πάνω από μια πόλη, ένα μήνυμα του 112 που ζητά από τους κατοίκους να κλείσουν πόρτες και παράθυρα.

Τα είδαμε στη Μεταμόρφωση, στον Ασπρόπυργο, στη Σίνδο, στο Ωραιόκαστρο.

Τα είδαμε δεκάδες φορές στις ειδήσεις - οι τυχεροί γιατί υπάρχουν και αυτοί που τα εισπνέουν.

Και κάθε φορά την αντιμετωπίζουμε σαν «ατύχημα» — σαν να μην έχει προηγηθεί το ίδιο σκηνικό στον ίδιο ακριβώς χώρο, δύο και τρεις φορές.

Δεν είναι ατύχημα.

Είναι σύστημα.

Το πρόβλημα είναι δομικό. 👉🏻 πώς λειτουργεί η αγορά.

Οι μονάδες παραλαβής και «ανακύκλωσης» πληρώνονται όταν παραλαμβάνουν το υλικό.

Αντιθέτως, όταν αυτό το υλικό δεν ανακυκλώνεται —όπως συμβαίνει στη συντριπτική πλειονότητα— κάποιος πρέπει να πληρώσει για να το θάψει.

Το κόστος διαχείρισης 1 t τέτοιων αστικών απορριμμάτων υπολογίζεται από 170 € έως 250€. Και τότε πιάνει φωτιά. 👉🏻 Όταν καεί το υλικό, χάνονται τα ίχνη του.

Εξαφανίζεται το κόστος ταφής, μηδενίζεται στα χαρτιά το υλικό που ποτέ δεν ανακυκλώθηκε και η φύση (μαζί με τα πνευμόνια των κατοίκων) αναλαμβάνει το κόστος.

Διότι αυτές οι ανεξέλεγκτες πυρκαγιές, δεν φιλτράρονται.

Παράγονται καρκινογόνες ουσίες από καύση πλαστικών που εκλύονται στην ατμόσφαιρα και την γύρω περιοχή ως στάχτη. Δεν ισχυρίζομαι ότι κάθε φωτιά είναι εμπρησμός· υπάρχουν μπαταρίες λιθίου, αυτανάφλεξη, αμέλεια.

Ισχυρίζομαι όμως κάτι πιο ανησυχητικό: ότι το σύστημα ανταμείβει την εξαφάνιση αντί της ανακύκλωσης.

Κι όταν το ίδιο σημείο καίγεται επανειλημμένα, η επίκληση της «τυχαιότητας» εξαντλείται στατιστικά.

Τα νούμερα της ολιγωρίας Η χώρα είχε δεσμευτεί, μέσω της Οδηγίας 2018/851 και του ν.4819/2021, να φτάσει το 55% ανακύκλωσης αστικών αποβλήτων έως το τέλος του 2025.

Πού βρισκόμαστε πραγματικά; Η Eurostat κατέγραψε 17% για το 2022. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος μιλά για κάτω από 20% το 2023.

Και αυτά είναι τα επίσημα, «φουσκωμένα» νούμερα — γιατί μετρούν το υλικό που μπαίνει στη διαλογή, όχι αυτό που τελικά ανακυκλώνεται.

Το πραγματικό ποσοστό, αν αφαιρέσεις ό,τι καταλήγει στην ταφή, στην καύση ή στη φωτιά, είναι μονοψήφιο! Την ίδια στιγμή, θάβουμε το 80% των απορριμμάτων μας, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 25%. Η Ελλάδα απέτυχε στον στόχο του 2025 και συνεχίζει ακάθεκτη προς την επόμενη αποτυχία.

Ο λογαριασμός των Βρυξελλών έρχεται Εδώ σταματά η ρητορική και αρχίζει το χρήμα. Η Ελλάδα έχει ήδη καταβάλει περίπου 230 εκατομμύρια ευρώ σε πρόστιμα για μη συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ. Από τις 19 εκκρεμείς υποθέσεις παράβασης, οι έξι αφορούν άμεσα τα απόβλητα — από τις παράνομες χωματερές μέχρι την πλημμελή εφαρμογή της νομοθεσίας για τις συσκευασίες.

Και δεν πρόκειται για θεωρητικό κίνδυνο.

Έχουμε ιστορικό: η υπόθεση Κουρουπητού μας κόστισε ημερήσιο πρόστιμο επί χρόνια· η καταδίκη του 2014 για τους παράνομους ΧΑΔΑ επέβαλε κατ’ αποκοπή ποσό συν περιοδική ποινή για κάθε χωματερή που παρέμενε ανοιχτή.

Ο μηχανισμός των άρθρων 258 και 260 της Συνθήκης είναι γνωστός: προειδοποίηση, παραπομπή στο Δικαστήριο, και μετά πρόστιμο που τρέχει κάθε μέρα μέχρι να συμμορφωθείς.

Με την εικόνα που παρουσιάζουμε, δεν είναι ζήτημα αν θα ξαναπληρώσουμε, αλλά το πόσο.

Ουδείς γνωρίζει για το ειδικό τέλος ταφής Το πιο σκανδαλώδες κομμάτι: το κόστος δεν πέφτει σε αυτούς που ευθύνονται.

Το ειδικό τέλος ταφής — ξεκίνησε στα 20 ευρώ/τόνο το 2022, 45 ευρώ σήμερα, 55 από το 2027— μετακυλίεται στους δημότες μέσω των δημοτικών τελών.

Μπροστά μου ο κύριος Γραφάκος γενικός γραμματέας του υπουργείου, δήλωσε ότι δεν πρόκειται να τα πληρώσει αυτά η κεντρική κυβέρνηση.

Όμως, το 2025 η ΚΕΔΕ προσέφυγε στο συμβούλιο της επικρατείας και πριν καν αποφανθεί, η κεντρική κυβέρνηση πλήρωσε και πάλι τα 105 εκατομμύρια € που ήταν η επιβάρυνση του 2024. Ο πολίτης πληρώνει τρεις φορές: 👉🏻 μία στην τιμή του προϊόντος (ΕΟΑΝ), 👉🏻 μία στα δημοτικά τέλη 👉🏻 μία μέσω φορολογίας.

Εκτός από την υγεία του κάθε φορά που εισπνέει το νέφος.

Οι εργολάβοι που «διαχειρίζονται» τα σκουπίδια συνεχίζουν να εισπράττουν, οι Βρυξέλλες απειλούν με πρόστιμα και το κράτος μετακυλίει το κόστος της αποτυχίας στον πολίτη.

Ο κύκλος είναι τέλειος — για όλους εκτός από εμάς.

Η ευθύνη έχει όνομα: 7 χρόνια η ίδια φαγούρα… Επί χρόνια, η κυβέρνηση γνωρίζει το πρόβλημα.

Γνωρίζει τα ποσοστά ανακύκλωσης, γνωρίζει τα πρόστιμα, γνωρίζει το μοτίβο των πυρκαγιών, γνωρίζει ότι οι έλεγχοι πυρασφάλειας στις μονάδες είναι ανύπαρκτοι και γιατί! Και επιλέγει την αδράνεια — «το θάψιμο κάτω από το χαλί» – γιατί; Ίσως γιατί οδηγεί όλη αυτήν την αποτυχία σε εργοστάσια καύσης απορριμμάτων– ή αλλιώς ανάκτησης ενέργειας - δηλαδή ηλεκτροπαραγωγή.

Σίγουρη και εύκολη εργολαβία με χαρακτήρα δημόσιου έργου – για τους γνωστούς μεγάλους παίκτες.

Όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση και πάλι δεν επιτρέπει το κλάσμα αυτό να υπερβαίνει κάποιο σχετικά μικρό ποσοστό (10-15%). Σε υποχρεώνει πρώτα να προβείς σε ανακύκλωση και ότι μένει να πηγαίνει για καύση. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι «πώς έπιασε η φωτιά». Είναι γιατί, μετά από τόσα χρόνια, τόσες φωτιές (πάνω από 100! - στα σχόλια) και τόσα πρόστιμα, η κυβέρνηση εξακολουθεί να «μη βλέπει» ένα σύστημα που καίγεται μπροστά στα μάτια της — κυριολεκτικά. Τώρα που γνωρίζετε, θα βλέπετε αυτού του είδους τις πυρκαγιές με άλλο μάτι...

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους