Original Post

Πλήρες Κείμενο:

5.7.2026 : Στην εκδήλωση τιμής και μνήμης του Δήμου Ζαγορίου για τα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας στο Γρεβενίτι (και στα Μαρτυρικά Χωριά του Ζαγορίου). Μετά την επιμνημόσυνη δέηση υπήρξαν χαιρετισμοί, κατάθεση στεφάνων και ομιλία από την Ελένη Περιστέρη θεματική αντιπεριφερειάρχη Περιφέρειας Ηπείρου.

Παραθέτω το Χαιρετισμό μου: Κυρίες και κύριοι, αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι, εκπρόσωποι των αρχών, κάτοικοι και απόδημοι του Γρεβενιτίου και του Ζαγορίου, Σήμερα βρισκόμαστε σε έναν τόπο που δεν επιτρέπει εύκολα λόγια.

Σε έναν τόπο όπου η μνήμη δεν είναι τελετουργία, αλλά χρέος.

Και η σημερινή εκδήλωση δεν είναι μια τυπική αναφορά στο παρελθόν, αλλά ένας ζωντανός δεσμός με ανθρώπους, οικογένειες, σπίτια, χωριά ολόκληρα που γνώρισαν τη βαρβαρότητα της ναζιστικής Κατοχής. Το Γρεβενίτι, όπως και τα άλλα Μαρτυρικά Χωριά του Ζαγορίου, κουβαλά μια βαριά ιστορία. Τον Οκτώβριο του 1943, η ναζιστική θηριωδία άφησε πίσω της εκτελεσμένους άμαχους, καμένα σπίτια, λεηλατημένες περιουσίες, ξεριζωμένες ζωές.

Δεν επρόκειτο για μια «παράπλευρη απώλεια» του πολέμου.

Επρόκειτο για οργανωμένη βία απέναντι στον άμαχο πληθυσμό.

Για μια συνειδητή επιλογή τρόμου, συλλογικής τιμωρίας και αφανισμού.

Γι’ αυτό και η σημερινή Ημέρα Μνήμης δεν αφορά μόνο το Γρεβενίτι.

Αφορά το Βρυσοχώρι, το Ηλιοχώρι, τη Λάιστα, τη Βωβούσα, τα χωριά που κάηκαν, τις οικογένειες που χάθηκαν, τους ανθρώπους που έμειναν πίσω να ξαναχτίσουν τη ζωή από τις στάχτες.

Αφορά ολόκληρο το Ζαγόρι.

Αφορά ολόκληρη την Ήπειρο.

Αφορά τη συλλογική μας συνείδηση.

Στεκόμαστε με σεβασμό μπροστά στα θύματα.

Σε εκείνους που δολοφονήθηκαν άδικα.

Σε εκείνους που είδαν τον τόπο τους να καταστρέφεται.

Σε εκείνους που έζησαν την Κατοχή, την πείνα, τον φόβο, την απώλεια.

Αλλά και σε εκείνους που, μέσα σε αδιανόητες συνθήκες, κράτησαν όρθια την αξιοπρέπεια, την αλληλεγγύη και την ελπίδα.

Η ιστορική μνήμη δεν είναι υπόθεση των επετείων.

Είναι στάση ζωής.

Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια κοινωνία υπερασπίζεται την αλήθεια απέναντι στη λήθη, τη δημοκρατία απέναντι στον φασισμό, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια απέναντι στη βαρβαρότητα.

Και σήμερα, σε μια εποχή όπου στην Ευρώπη, στην Αμερική και στον κόσμο όλο δυναμώνουν ξανά η μισαλλοδοξία, ο ρατσισμός, ο αυταρχισμός, η αναθεώρηση της Ιστορίας, έχουμε ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη.

Να πούμε καθαρά ότι ο ναζισμός δεν είναι άποψη.

Είναι έγκλημα.

Ότι ο φασισμός δεν εμφανίζεται πάντα με την ίδια μορφή, αλλά τρέφεται από τον φόβο, την ανισότητα, την απαξίωση της ανθρώπινης ζωής, τη στοχοποίηση του αδύναμου και του διαφορετικού.

Η μνήμη των Μαρτυρικών Χωριών δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια συγκινησιακή αναφορά.

Πρέπει να γίνεται παιδεία, έρευνα, τεκμηρίωση, δημόσια ιστορία.

Να περνά στις νέες γενιές όχι ως ένα μακρινό κεφάλαιο βιβλίου, αλλά ως γνώση και ευθύνη.

Γιατί ένας λαός που γνωρίζει την ιστορία του μπορεί να αντιστέκεται καλύτερα στην παραχάραξή της.

Οφείλουμε, επίσης, να κρατήσουμε ανοιχτό το ζήτημα της δικαιοσύνης.

Η διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών, των πολεμικών επανορθώσεων, των αποζημιώσεων, της αποπληρωμής του κατοχικού δανείου και της επιστροφής των κλεμμένων πολιτιστικών θησαυρών δεν είναι πράξη εκδίκησης.

Είναι πράξη ιστορικής και ηθικής δικαίωσης.

Είναι ελάχιστη υποχρέωση απέναντι στα θύματα, στους απογόνους τους, στους μαρτυρικούς τόπους που πλήρωσαν βαρύ τίμημα. Η Ελλάδα, η Πολιτεία, η Βουλή, οι τοπικές κοινωνίες, οι φορείς μνήμης, έχουμε καθήκον να αποτρέψουμε το ζήτημα να σκεπαστεί από τη σιωπή.

Να συνεχίσουμε με σοβαρότητα, τεκμηρίωση και επιμονή.

Όχι μόνο για όσα οφείλονται οικονομικά, αλλά κυρίως για όσα οφείλονται ηθικά.

Σήμερα, εδώ στο Γρεβενίτι, τιμούμε τους νεκρούς.

Τιμούμε όμως και τη δύναμη των ζωντανών.

Των ανθρώπων που ξαναέχτισαν τα σπίτια τους.

Που κράτησαν ζωντανά τα χωριά.

Που μετέφεραν την ιστορία από γενιά σε γενιά.

Που δεν άφησαν τη σιωπή να σβήσει τα ονόματα, τις μορφές, τις μνήμες.

Αυτό είναι το βαθύτερο νόημα της σημερινής παρουσίας μας.

Να πούμε ότι δεν ξεχνάμε.

Να πούμε ότι η θυσία των ανθρώπων αυτών δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αλλά φωτίζει τις ευθύνες μας στο παρόν.

Να δεσμευτούμε ότι θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τη δημοκρατία, την ειρήνη, την ιστορική αλήθεια και τη δικαιοσύνη.

Αιωνία η μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας στο Γρεβενίτι και στα Μαρτυρικά Χωριά του Ζαγορίου.

Τιμή στους ανθρώπους που χάθηκαν.

Τιμή στους τόπους που άντεξαν. Τιμή στη μνήμη που παραμένει ζωντανή και μας καλεί να σταθούμε αντάξιοι της Ιστορίας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους