Ήταν ο ΕΛΑΣ αμιγώς αντιστασιακή οργάνωση όπως εξακολουθούν να υποστηρίζουν οι ιστορικοί του νέου αριστερού κομματικού μορφώματος; Ο ιστορικός Πέτρος Μακρής

Πλήρες Κείμενο:

Ήταν ο ΕΛΑΣ αμιγώς αντιστασιακή οργάνωση όπως εξακολουθούν να υποστηρίζουν οι ιστορικοί του νέου αριστερού κομματικού μορφώματος; Ο ιστορικός Πέτρος Μακρής - Στάικος στον "Άγγλο Πρόξενο" απαντά μονολεκτικά, ενώ αποκαλύπτει τον σχετικό υπονομευτικό ρόλο των βενιζελικών του Μεσοπολέμου! Ουσιαστικά, ο Στάϊκος περιγράφει στο έργο του πώς δημιουργήθηκε η αντίφαση της επίσημης βρετανικής πολιτικής στην Ελλάδα κάτι που επέτρεψε στον ΕΛΑΣ να αναπτυχθεί και να ενισχυθεί.

Από τη μία πλευρά, το Foreign Office, ο Anthony Eden και ο Winston Churchill στήριζαν αναφανδόν το Στέμμα και την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση στη Μέση Ανατολή.

Από την άλλη, η SOE, ο ειδικός βραχίονας των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών που είχε ως αποστολή τις δολιοφθορές στις κατεχόμενες από τον Άξονα χώρες, χρηματοδοτούσε και εξόπλιζε το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ, με την προσδοκία ότι έτσι θα ενισχυόταν η αντίσταση στην κατεχόμενη Ελλάδα.

Κατά τον Στάϊκο, όμως, οι οργανώσεις αυτές (ΕΑΜ - ΕΛΑΣ) προετοιμάζονταν πρωτίστως για την ένοπλη διεκδίκηση της εξουσίας μετά τον πόλεμο, δυσφημώντας ή εξοντώνοντας τις υπόλοιπες αντιστασιακές οργανώσεις.

Η σαφώς αντι-ΕΑΜική οπτική του συγγραφέα στηρίζεται σε εκτενή αρχειακά τεκμήρια, τα οποία επιχειρούν να επανεξετάσουν υπό νέο πρίσμα τον ρόλο του ΕΑΜ και τη στάση του ΚΚΕ στα χρόνια της Κατοχής. Ο Στάϊκος αναδεικνύει επίσης το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του ελληνικού δικτύου πρακτόρων της SOE προερχόταν είτε από τον παλαιοβενιζελικό και αντιμοναρχικό χώρο είτε από πρόσωπα με σαφή φιλοκομμουνιστικό προσανατολισμό.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ακόμη η περιγραφή από τον Στάϊκο των συνθηκών που οδήγησαν στη συνθηκολόγηση του Τσολάκογλου, η πορεία της κομμουνιστικής διείσδυσης στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής, που οδήγησε στη διάλυσή τους, η Συμφωνία του Λιβάνου, η δράση και η δολοφονία του Τσιγάντε στην Αθήνα, η δυσφημιστική εκστρατεία κατά του βασιλιά Γεωργίου Β΄ από την κατοχική κυβέρνηση, αλλά και ο υπόγειος πόλεμος της SOE εναντίον του ίδιου και της κυβέρνησης Τσουδερού.

Προσωπικά, θεωρώ τον «Άγγλο Πρόξενο» ένα από τα καλύτερα και πιο ενδιαφέροντα βιβλία ιστορίας που έχω διαβάσει την τελευταία δεκαετία. Είναι μεγάλο πλήγμα ότι πλέον δεν βρίσκεται σε κυκλοφορία.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους