Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο γείτονας δεν πρέπει να περιμένει να ραγίσει το σπίτι του Τι μπορεί να ζητήσει ο διπλανός όταν ανοίγει βαθιά εκσκαφή στο όριο, και τι λέει πραγματικά ο νόμος Του Μιχάλη Χαιρετάκη (Το παρακάτω κείμενο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή ή προτροπή για ενέργειες για συγκεκριμένη υπόθεση.

Η εκτίμηση κάθε περίπτωσης προϋποθέτει επιμέλεια μηχανικού και δικηγόρου με βάση τα πραγματικά της δεδομένα.) Όταν χτίζεται μια νέα οικοδομή δίπλα σε μια παλιά πολυκατοικία, όλοι συνήθως κοιτάζουν την άδεια.

Υπάρχει άδεια; Υπάρχουν σχέδια; Υπάρχει μηχανικός; Υπάρχει εργολάβος; Όλα αυτά είναι απαραίτητα, όμως δεν αρκούν πάντα.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν κάποιος έχει δικαίωμα να χτίσει.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να χτίσει με τρόπο που δεν βάζει σε κίνδυνο το διπλανό κτίριο, τους ανθρώπους που μένουν μέσα σε αυτό και την περιουσία τους.

Οι πόλεις δεν είναι άδεια οικόπεδα.

Είναι ζωντανοί οργανισμοί από παλιές πολυκατοικίες, στενά όρια, άγνωστα θεμέλια, υπόγεια, προσθήκες, ρωγμές, επιχώσεις, νερά και κατασκευές άλλων εποχών.

Σε τέτοιο περιβάλλον, μια βαθιά εκσκαφή δεν είναι απλή χωματουργική εργασία.

Μπορεί να επηρεάσει το έδαφος, τη θεμελίωση και την ευστάθεια του όμορου κτιρίου.

Γι’ αυτό ο διπλανός δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ενοχλητικός επειδή ζητά εξηγήσεις.

Δεν ζητά χάρη.

Ζητά ασφάλεια.

Και η ασφάλεια δεν αρχίζει μετά τη ζημιά.

Αρχίζει πριν από αυτήν.

Και κάτι ακόμη, καθοριστικό: η άδεια δεν είναι ασπίδα ευθύνης.

Άλλο η νομιμότητα της άδειας, άλλο η ασφαλής εκτέλεση του έργου.

Ακόμη και όταν η άδεια είναι απολύτως νόμιμη και όλα τα χαρτιά εντάξει, αν από τον τρόπο εκτέλεσης προκληθεί ζημιά στο διπλανό κτίριο, η ευθύνη δεν εξαφανίζεται.

Η άδεια δείχνει ότι κάποιος έχει δικαίωμα να χτίσει.

Δεν πιστοποιεί ότι έχτισε με ασφάλεια.

Ο νόμος δεν σιωπά Πολλοί νομίζουν ότι το τι γίνεται μέσα στο διπλανό οικόπεδο είναι αποκλειστική υπόθεση του ιδιοκτήτη του.

Δεν είναι όμως έτσι. Ο Αστικός Κώδικας ρυθμίζει από παλιά τις σχέσεις των γειτονικών ακινήτων, στα λεγόμενα άρθρα του γειτονικού δικαίου, ακριβώς για να μη γίνεται η αξιοποίηση του ενός σε βάρος της ασφάλειας του άλλου.

Το πιο καθαρό σημείο βρίσκεται στο άρθρο 1007 του Αστικού Κώδικα.

Ορίζει κάτι πολύ απλό και πολύ κρίσιμο: δεν επιτρέπεται να σκάβεται το ακίνητο σε τέτοιο βάθος ώστε το έδαφος του γειτονικού ακινήτου να στερηθεί το απαιτούμενο έρεισμα, εκτός αν έχει ληφθεί πρόνοια να στερεωθεί αρκετά το έδαφος με άλλο τρόπο.

Με απλά λόγια, το δικαίωμα του καθενός να σκάψει στο δικό του οικόπεδο σταματά εκεί όπου αρχίζει ο κίνδυνος για τη στήριξη του διπλανού.

Η εκσκαφή επιτρέπεται, αλλά μόνο αν εξασφαλιστεί πρώτα ότι το έδαφος του γείτονα δεν θα μείνει χωρίς στήριξη.

Δίπλα σε αυτό, τα άρθρα 1003 και 1004 του Αστικού Κώδικα δείχνουν ότι ο γείτονας δεν είναι υποχρεωμένος να ανέχεται τα πάντα.

Οφείλει να ανέχεται τις συνήθεις εκπομπές και οχλήσεις που δεν βλάπτουν σημαντικά τη χρήση του ακινήτου του, όχι όμως και επενέργειες που ξεπερνούν αυτό το όριο.

Ο νόμος, δηλαδή, δεν βλέπει το διπλανό οικόπεδο σαν κλειστό κουτί.

Το βλέπει σε σχέση με τη γειτονιά του.

Το ελάχιστο που μπορεί να ζητηθεί Όταν πρόκειται να γίνει εκσκαφή δίπλα σε υπάρχουσα οικοδομή, ειδικά όταν υπάρχει παλιά πολυκατοικία στο όριο, το ελάχιστο που μπορεί να ζητηθεί είναι μια σοβαρή γεωτεχνική τεκμηρίωση.

Όχι γενικόλογες διαβεβαιώσεις.

Όχι «θα το δούμε στην πορεία». Αλλά μελέτη που να απαντά καθαρά: τι έδαφος υπάρχει, σε τι βάθος θα γίνει η εκσκαφή, τι επιρροή μπορεί να έχει στο όμορο κτίριο, αν υπάρχουν νερά, αν υπάρχουν παλιές εκσκαφές, αν χρειάζεται ειδική αντιστήριξη ή υποθεμελίωση.

Το δεύτερο αυτονόητο είναι η μελέτη αντιστήριξης.

Όχι ως τυπικό χαρτί, αλλά ως πραγματικό σχέδιο εκτέλεσης.

Πώς θα σκαφτεί το οικόπεδο; Σε ποια φάση; Σε τι βάθος; Με ποια σειρά; Πότε θα τοποθετηθούν τα μέτρα αντιστήριξης; Πόσο χρόνο μπορεί να μείνει ανοιχτό ένα μέτωπο εκσκαφής; Ποιος παρακολουθεί τις μετακινήσεις; Πότε σταματούν οι εργασίες; Αυτές δεν είναι υπερβολές.

Είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα έργο που γίνεται με τεχνική σοβαρότητα και σε ένα έργο που βασίζεται στην ελπίδα ότι «δεν θα συμβεί τίποτα». Το Προεδρικό Διάταγμα 1073/1981, που αφορά μέτρα ασφάλειας σε οικοδομικές εργασίες, περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τις εκσκαφές και την αντιστήριξη. Το Προεδρικό Διάταγμα 305/1996 καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια.

Δεν είναι λοιπόν παράλογο να ζητά κανείς μελέτη και μεθοδική προστασία όταν οι εργασίες μπορούν να επηρεάσουν διπλανές οικοδομές.

Το τρίτο που πρέπει να ζητείται είναι η αποτύπωση της κατάστασης του διπλανού κτιρίου πριν από τις κρίσιμες εργασίες.

Να καταγραφούν οι υπάρχουσες ρωγμές, οι βλάβες, τα υπόγεια, οι τοιχοποιίες, τα φέροντα στοιχεία, οι καθιζήσεις, οι κλίσεις.

Με φωτογραφίες, βίντεο, τεχνική έκθεση και, όπου χρειάζεται, με όργανα παρακολούθησης.

Αυτό προστατεύει και τις δύο πλευρές.

Προστατεύει τον διπλανό αν μετά εμφανιστούν νέες βλάβες.

Προστατεύει όμως και τον κατασκευαστή από αβάσιμες απαιτήσεις για παλιές ζημιές που προϋπήρχαν.

Η καθαρή καταγραφή πριν από το έργο είναι πράξη σοβαρότητας, όχι εχθρότητας.

Ο γείτονας δεν είναι, εξάλλου, υποχρεωμένος να στηριχθεί μόνο στα λόγια της άλλης πλευράς.

Μπορεί, με δικά του έξοδα, να αναθέσει σε ανεξάρτητο μηχανικό μια τεχνική αυτοψία ή πραγματογνωμοσύνη πριν αρχίσει η εκσκαφή, ώστε να έχει δική του, τεκμηριωμένη εικόνα για την κατάσταση του κτιρίου του και για το τι κίνδυνο πραγματικά συνεπάγεται το γειτονικό έργο.

Αυτή η αυτοτελής τεχνική γνώμη είναι συχνά το πιο χρήσιμο χαρτί που μπορεί να έχει στα χέρια του, είτε για να ησυχάσει είτε για να κινηθεί εγκαίρως και με σοβαρά επιχειρήματα.

Το τέταρτο είναι η παρακολούθηση.

Σε έργα με πραγματικό κίνδυνο, δεν αρκεί να γίνει μια αυτοψία και μετά να συνεχιστούν όλα σαν να μη συμβαίνει τίποτα.

Μπορούν να μπουν μάρτυρες ρωγμών, σημεία χωροστάθμησης, μετρήσεις καθιζήσεων, δονησιόμετρα όπου υπάρχουν έντονες δονήσεις, και σαφή όρια συναγερμού.

Αν ανοίξει μια ρωγμή, αν εμφανιστεί νέα βλάβη, αν μετρηθεί μετακίνηση, οι εργασίες πρέπει να σταματούν μέχρι να γίνει νέος τεχνικός έλεγχος.

Όχι επειδή κάποιος θέλει να σταματήσει την οικοδομή, αλλά επειδή η στατική ασφάλεια δεν είναι πεδίο πειραματισμού.

Ο ρόλος της Πολεοδομίας Πέρα από τη σχέση των δύο ιδιοκτητών, υπάρχει και η δημόσια αρχή.

Ο φάκελος της οικοδομικής άδειας, με τα εγκεκριμένα σχέδια και τις μελέτες, στατικές και, όπου απαιτούνται, γεωτεχνικές, τηρείται στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης, την Πολεοδομία.

Ο πολίτης που επικαλείται έννομο συμφέρον, όπως ακριβώς ο ιδιοκτήτης του όμορου κτιρίου που κινδυνεύει, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει πρόσβαση σε διοικητικά έγγραφα, σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.

Δεν πρόκειται για κατασκοπεία στα ξένα.

Πρόκειται για το αυτονόητο δικαίωμα να γνωρίζει κανείς τι πρόκειται να γίνει δίπλα στο σπίτι του και με ποια μέτρα προστασίας.

Υπάρχει και δεύτερο επίπεδο ελέγχου.

Η εφαρμογή της άδειας κατά την εκτέλεση του έργου ελέγχεται, με βάση τον νόμο 4495/2017, από τους Ελεγκτές Δόμησης.

Αν κατά την εκσκαφή ή τις υπόλοιπες εργασίες διαπιστωθούν αποκλίσεις από τα εγκεκριμένα ή εκτελούνται εργασίες με τρόπο που δημιουργεί κίνδυνο, ο γείτονας μπορεί να υποβάλει καταγγελία στην Υπηρεσία Δόμησης και να ζητήσει έλεγχο.

Και όταν πρόκειται για κτίριο που φέρεται ως επικίνδυνο, ο νόμος προβλέπει ξεχωριστή διαδικασία αυτοψίας και μέτρων από την αρμόδια υπηρεσία.

Η προσφυγή στη Δικαιοσύνη, δηλαδή, δεν είναι ο μόνος δρόμος.

Είναι ο τελευταίος, όταν οι υπόλοιποι δεν αρκούν.

Η οικονομική κάλυψη Το πέμπτο είναι η οικονομική κάλυψη, και εδώ πρέπει να μιλάμε καθαρά.

Δεν αρκεί να λέει κάποιος «αν γίνει ζημιά, θα τη φτιάξουμε». Αν μια πολυκατοικία υποστεί σοβαρή βλάβη, το κόστος μπορεί να είναι τεράστιο.

Μπορεί να χρειαστούν άμεσες εργασίες, προσωρινή στέγαση, ενισχύσεις, αποζημιώσεις, δικαστήρια, χρόνια ταλαιπωρίας.

Γι’ αυτό σε έργα που γίνονται δίπλα σε υφιστάμενα κτίρια είναι εύλογο να υπάρχει επαρκής ασφαλιστική κάλυψη αστικής ευθύνης υπέρ τρίτων ή άλλη σοβαρή εγγύηση.

Και η κάλυψη αυτή καλό είναι να λέει ρητά ότι αφορά ζημιές σε όμορα ακίνητα από εκσκαφές, αντιστηρίξεις, καθιζήσεις, δονήσεις, υποθεμελιώσεις και νερά.

Όχι ένα γενικό ασφαλιστήριο γεμάτο εξαιρέσεις. Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει, εξάλλου, και τη δυνατότητα εγγυοδοσίας ως εξασφαλιστικού μέτρου, για την περίπτωση χρηματικής απαίτησης ή απαίτησης που μπορεί να αποτιμηθεί σε χρήμα.

Πριν από τη ζημιά, όχι μετά Και εδώ φτάνουμε στο πιο κρίσιμο σημείο.

Ο διπλανός δεν είναι υποχρεωμένος να περιμένει πρώτα να ραγίσει το σπίτι του και μετά να ψάχνει ποιος φταίει.

Αν υπάρχει πραγματικός και τεχνικά τεκμηριωμένος κίνδυνος, ο νόμος του αναγνωρίζει τη δυνατότητα να απευθυνθεί προληπτικά στη Δικαιοσύνη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να ακυρώσει αυθαίρετα την οικοδομή, ούτε να εμποδίσει κάποιον να αξιοποιήσει την περιουσία του, ούτε να δημιουργήσει καθυστέρηση χωρίς λόγο.

Σημαίνει κάτι πολύ πιο περιορισμένο: να ζητήσει να μη συνεχιστεί μια επικίνδυνη φάση χωρίς να έχουν πρώτα ληφθεί τα αναγκαία μέτρα προστασίας.

Τα ασφαλιστικά μέτρα υπάρχουν ακριβώς για επείγουσες περιπτώσεις ή για την αποτροπή επικείμενου κινδύνου. Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, στο άρθρο 682, θέτει αυτή τη βάση.

Στο άρθρο 731 προβλέπει ότι το δικαστήριο μπορεί να διατάξει ενέργεια, παράλειψη ή ανοχή ορισμένης πράξης, ενώ στο άρθρο 732 του δίνει τη δυνατότητα να διατάξει και κάθε άλλο πρόσφορο μέτρο για την εξασφάλιση ή διατήρηση ενός δικαιώματος ή για τη ρύθμιση μιας κατάστασης.

Οι διαφορές από το γειτονικό δίκαιο και οι προσβολές της κυριότητας ανήκουν ακριβώς στις περιπτώσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν με αυτόν τον τρόπο.

Υπάρχει όμως και ένα σημαντικό όριο, που δείχνει τον πραγματικό χαρακτήρα αυτών των μέτρων.

Το άρθρο 692 παράγραφος 4 ορίζει ότι με τα ασφαλιστικά μέτρα δεν δημιουργούνται αμετάκλητες καταστάσεις και δεν ικανοποιείται οριστικά το ίδιο το δικαίωμα.

Δεν πρόκειται δηλαδή για εργαλείο που ακυρώνει μια οικοδομή.

Πρόκειται για εργαλείο που διατηρεί μια ισορροπία μέχρι να κριθεί οριστικά η υπόθεση.

Αυτό ακριβώς το όριο δείχνει ότι η προσφυγή στη Δικαιοσύνη εδώ δεν είναι επίθεση.

Είναι προστασία.

Υπάρχει και ένα στοιχείο χρόνου που δεν πρέπει να παραβλεφθεί.

Ο νόμος στηρίζει αυτά τα μέτρα στην ύπαρξη επείγουσας περίπτωσης ή επικείμενου κινδύνου.

Ο κίνδυνος, δηλαδή, πρέπει να είναι παρών και άμεσος, όχι θεωρητικός ή στο απώτερο μέλλον.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ο γείτονας που ανησυχεί έχει λόγο να κινηθεί στη φάση της εκσκαφής και της αντιστήριξης, εκεί όπου γεννιέται ο πραγματικός κίνδυνος, και όχι αφού ολοκληρωθεί ο σκελετός και ο κρίσιμος κίνδυνος έχει πλέον παρέλθει.

Θετικό είναι πάντως ότι στη διαδικασία αυτή δεν απαιτείται πλήρης απόδειξη.

Αρκεί, σύμφωνα με τον νόμο, η πιθανολόγηση, δηλαδή να καταστεί αρκετά πιθανό ότι υπάρχει δικαίωμα και κίνδυνος, κάτι που μια σοβαρή τεχνική έκθεση μπορεί να υποστηρίξει.

Με απλά λόγια, ο γείτονας έχει τη δυνατότητα να ζητήσει προληπτική προστασία.

Να ζητήσει να μην προχωρήσει μια επικίνδυνη φάση χωρίς γεωτεχνική μελέτη.

Να ζητήσει να υπάρχει μελέτη αντιστήριξης.

Να ζητήσει να αποτυπωθεί πρώτα η κατάσταση της πολυκατοικίας του.

Να ζητήσει να παρακολουθούνται ρωγμές και μετακινήσεις.

Να ζητήσει να υπάρχει ασφαλιστική ή οικονομική κάλυψη σε περίπτωση ζημιάς.

Αυτό δεν είναι εκβιασμός.

Είναι πολιτισμός.

Το τίμιο είναι να μιλήσουμε πριν Η σοβαρή οικοδομή δεν φοβάται τον έλεγχο.

Η σοβαρή μελέτη δεν φοβάται τη διαφάνεια.

Ο σοβαρός μηχανικός δεν ενοχλείται όταν του ζητούν να εξηγήσει πώς προστατεύεται το διπλανό κτίριο.

Και ο σοβαρός κύριος του έργου γνωρίζει ότι η αξία της δικής του οικοδομής δεν μπορεί να χτιστεί πάνω στην ανασφάλεια του γείτονα. Στην Ελλάδα έχουμε μάθει πολλές φορές να κινούμαστε ανάποδα.

Πρώτα γίνεται η ζημιά και μετά ψάχνουμε τον φταίχτη.

Πρώτα εμφανίζονται οι ρωγμές και μετά καλούνται οι μηχανικοί.

Πρώτα κινδυνεύει ένα κτίριο και μετά θυμόμαστε τις μελέτες, τις ευθύνες, τις άδειες και τις υπογραφές.

Αυτό πρέπει να αλλάξει.

Η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια.

Δεν είναι γραφειοκρατία.

Δεν είναι εμπόδιο στην ανάπτυξη.

Είναι ο μόνος σοβαρός τρόπος να χτίζεται μια πόλη χωρίς να γκρεμίζεται η εμπιστοσύνη των ανθρώπων που ζουν σε αυτήν.

Το δικαίωμα κάποιου να χτίσει είναι σεβαστό.

Εξίσου σεβαστό όμως είναι και το δικαίωμα του διπλανού να μη ζει με τον φόβο ότι μια εκσκαφή στο όριο θα προκαλέσει ζημιά στο σπίτι του.

Η ισορροπία είναι απλή: χτίζουμε, αλλά χτίζουμε με ευθύνη.

Σκάβουμε, αλλά πρώτα μελετάμε.

Προχωράμε, αλλά πρώτα προστατεύουμε.

Και όταν τα αναγκαία μέτρα δεν λαμβάνονται ή δεν είναι σαφή, ο πολίτης έχει κάθε δικαίωμα να ζητήσει προληπτικά τη συνδρομή της Δικαιοσύνης.

Γιατί μετά τη ρωγμή, όλοι ψάχνουν ευθύνες.

Πριν από τη ρωγμή, όμως, υπάρχει ακόμη χρόνος για σοβαρότητα. Πηγές Αστικός Κώδικας, άρθρο 1007 (ανόρυξη κοντά στα θεμέλια του γείτονα): απαγόρευση εκσκαφής που στερεί από το γειτονικό ακίνητο το απαιτούμενο έρεισμα, εκτός αν ληφθεί πρόνοια για επαρκή στερέωση με άλλο τρόπο. Αστικός Κώδικας, άρθρα 1003 και 1004 (γειτονικό δίκαιο): όρια της υποχρέωσης ανοχής εκπομπών και οχλήσεων από γειτονικό ακίνητο και δικαίωμα προστασίας έναντι επιβλαβών επενεργειών. Προεδρικό Διάταγμα 1073/1981: μέτρα ασφάλειας κατά την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών, με ρυθμίσεις για εκσκαφές και αντιστήριξη. Προεδρικό Διάταγμα 305/1996: ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια (ενσωμάτωση της Οδηγίας 92/57/ΕΟΚ). Νόμος 4495/2017 (Έλεγχος και προστασία του δομημένου περιβάλλοντος): έλεγχος εφαρμογής των οικοδομικών αδειών από τους Ελεγκτές Δόμησης, αρμοδιότητες των Υπηρεσιών Δόμησης και διαδικασία για τις επικίνδυνες κατασκευές.

Νόμος 2690/1999 (Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας), άρθρο 5: δικαίωμα πρόσβασης σε διοικητικά έγγραφα, με επίκληση εύλογου ή έννομου συμφέροντος. Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, άρθρο 682: λήψη ασφαλιστικών μέτρων σε επείγουσα περίπτωση ή για την αποτροπή επικείμενου κινδύνου. Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, άρθρο 690 παράγραφος 1: στις υποθέσεις ασφαλιστικών μέτρων αρκεί η πιθανολόγηση των ισχυρισμών, χωρίς πλήρη απόδειξη. Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, άρθρα 731 και 732: δυνατότητα του δικαστηρίου να διατάξει ενέργεια, παράλειψη ή ανοχή πράξης, καθώς και κάθε πρόσφορο μέτρο για την εξασφάλιση ή διατήρηση δικαιώματος ή τη ρύθμιση κατάστασης. Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, άρθρο 692 παράγραφος 4: τα ασφαλιστικά μέτρα δεν δημιουργούν αμετάκλητες καταστάσεις ούτε ικανοποιούν οριστικά το δικαίωμα. Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, άρθρα 704 και επόμενα: εγγυοδοσία ως εξασφαλιστικό μέτρο. Σημείωση: Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική ή τεχνική συμβουλή για συγκεκριμένη υπόθεση.

Η εκτίμηση κάθε περίπτωσης προϋποθέτει επιμέλεια μηχανικού και δικηγόρου με βάση τα πραγματικά της δεδομένα.

Νομική και τεχνική επιφύλαξη Το παρόν κείμενο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό, γενικό και επιμορφωτικό χαρακτήρα.

Δεν συνιστά νομική συμβουλή, νομική γνωμοδότηση, τεχνική πραγματογνωμοσύνη, στατική ή γεωτεχνική αξιολόγηση, ούτε υπόδειξη ή προτροπή για την άσκηση συγκεκριμένων ενδίκων βοηθημάτων ή μέσων σε συγκεκριμένη υπόθεση.

Οι αναφορές σε διατάξεις νόμων, τεχνικές πρακτικές, πιθανές ενέργειες πρόληψης ή μέτρα προστασίας γίνονται αποκλειστικά σε γενικό επίπεδο και δεν αφορούν ούτε αξιολογούν συγκεκριμένο έργο, συγκεκριμένη οικοδομική άδεια, συγκεκριμένη μελέτη, συγκεκριμένο ακίνητο, συγκεκριμένο ιδιοκτήτη, μηχανικό, εργολάβο, κατασκευαστή ή τρίτο πρόσωπο.

Κάθε περίπτωση οικοδομικού έργου, εκσκαφής, αντιστήριξης ή πιθανής επίδρασης σε όμορο ακίνητο κρίνεται αυτοτελώς, με βάση τα ειδικά πραγματικά, τεχνικά, πολεοδομικά, γεωτεχνικά, στατικά και νομικά δεδομένα της.

Η αξιολόγηση τέτοιων ζητημάτων προϋποθέτει εξέταση των σχετικών εγγράφων, αδειών, μελετών, πραγματικών συνθηκών, υφιστάμενων βλαβών, τοπικών δεδομένων και λοιπών στοιχείων από αρμόδιο δικηγόρο και κατάλληλο μηχανικό.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους