Η Ηλέκτρα Προσήλια ερευνά και καταγράφει ιστορίες της νύχτας του Βόλου Η Ηλέκτρα – Κατερίνα Προσήλια είναι ερευνήτρια ιστορίας, σπουδάζει στο Π.Θ στο τμήμα ιστορίας αρχαιολογίας και κοινωνικής...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Έχει εκδώσει την ιστορία του εργατικού κέντρου Βόλου με τίτλο «1908 Εργατικό κέντρο Βόλου τα πρώτα άνθη των αγώνων στην πόλη» με τις Εκδόσεις των Ξένων.

Έχει ασχοληθεί ερευνητικά με την ιστορία της διασκέδασης της πόλης από το 1870 ως σήμερα και ειδικότερα της παραλίας, την περίοδο του φασισμού του μεσοπολέμου και για χρόνια μελετά και μεταφράζει την ιστορία του παγκόσμιου αναρχικού κινήματος.

Τελευταία ετοιμάζει την δεύτερη έκδοση σχετικά με την ιστορία της «Μινέρβας» από το 1935 μέχρι σήμερα, ενώ από τον Ιανουάριο του 2026 κάνει έρευνα σχετικά με την ιστορία των τριών ροκ μπαρ του Βόλου, Cafe Santan, Alter Ego, Au Bord De L'Eau.

Το ραντεβού δόθηκε στο Cafe Santan.

Μιλήσαμε για τα βιβλία της που θα κυκλοφορήσουν μέχρι το τέλος του 2026 και σχολιάσαμε εκτός συνέντευξης την καθημερινή πραγματικότητα του Βόλου. •Τι ήταν αυτό που σε οδήγησε να ερευνήσεις και να καταγράψεις την ιστορία τριών ροκ μπαρ του Βόλου Cafe Santan, Alter Ego, Au Bord De L'Eau – όπως και της ιστορικής Μινέρβας; Η προσωπική μου σύνδεση με τη Μινέρβα, αλλά και η απασχόλησή μου στον χώρο της εστίασης από την εφηβεία σε διαφορετικά μαγαζιά, δημιουργούν αναπόφευκτα μια αίσθηση οικειότητας.

Και σαφώς σε τέτοιους τόπους έχω η ίδια διασκεδάσει.

Με τον χώρο του Au Bord De L'Eau διατηρώ πολλά χρόνια φιλικών σχέσεων πολύ πριν την ιδέα της έρευνας, που παρεμπιπτόντως προέκυψε στην μπάρα του τα περασμένα Χριστούγεννα.

Πρόκειται ωστόσο για δύο διαφορετικές έρευνες που ετοιμάζονται αυτή την περίοδο για τις έντυπες εκδόσεις που τους αντιστοιχούν.

Η έρευνα της ιστορίας της Μινέρβας ξεκινά το 2014 μέσα από την συλλογή προφορικών μαρτυριών και συνεντεύξεων.

Μεταγενέστερα, η έρευνα συστηματοποιήθηκε καθώς αποτέλεσε πρόσφατα την διπλωματική μου εργασία.

Από την άλλη σχετικά με την έρευνα της ιστορίας των τριών μπαρ, επέλεξα να ιχνηλατήσω πίσω στο χρόνο, αλλά και στο σήμερα την ιστορική τους διαδρομή και εξέλιξη ιστορικούς τόπους διασκέδασης, που αντέχουν και φτάνουν να λειτουργούν ως και αυτή τη στιγμή.

Μέσα από αυτή την έρευνα αναδύθηκε και το ευρύτερο ροκ σύμπαν που εξελίχθηκε στο Βόλο μέσα από μπάντες, δισκάδικα, ραδιόφωνα, live κ.α. Μίλησα με αρκετές δεκάδες ανθρώπων μέχρι τον περασμένο Μάιο.

Ανθρώπους που γνώριζα και ανθρώπους που γνώρισα, στους οποίους οφείλω τις ευχαριστίες μου για το χρόνο, την διάθεση και την εμπιστοσύνη των βιωμάτων και των αναμνήσεων τους, που μου πρόσφεραν σε όλες αυτές τις υπέροχες συζητήσεις που έγιναν.

Τις διασκεδάζαμε μιλώντας για διασκέδαση και αυτό για μένα είναι από τα πιο σημαντικά κομμάτια της έρευνας στα συγκεκριμένα θέματα.

Επιλέγω να καταπιάνομαι με αντικείμενα που πρωτίστως μου προκαλούν το ενδιαφέρον και την διάθεση να ασχοληθώ.

Ακόμη κι όταν γνωρίζω εκ των προτέρων πως πρόκειται για ένα έργο που δεν είναι εύκολο, αν με ενδιαφέρει θα ξεπεράσω συνήθως τα όρια μου για να φτάσει στο αποτέλεσμα που θέλω. •Πόσο απαιτητική είναι η μεθοδολογία της τεκμηρίωσης των γεγονότων; Στην έρευνα είσαι πάντα ντετέκτιβ.

Σε περιπτώσεις όπως αυτές που απουσιάζει η βιβλιογραφία μπορεί να γίνει πιο δύσκολο.

Ωστόσο, η συλλογή δεδομένων και η συγκριτική ανάλυση τους μπορεί να ξεδιαλύνει οποιαδήποτε θολά σημεία. • Την Μινέρβα, το Cafe Santan, το Alter Ego όπως και το Au Bord De L'Eau τους ενώνει κάτι κοινό, η διαχρονικότητα.

Πιστεύεις πως η διαχρονικότητα χαρίζεται, κερδίζεται, θέλει κόπο ή τρόπο; Πιστεύω πως τίποτα δεν χαρίζεται, αλλά όλα μπορούν να κερδηθούν εφόσον υπάρχει αφοσίωση, πείσμα, επιμονή και θέληση.

Ο ιδρυτής της Μινέρβας ο Θόδωρος Νιάρχος έλεγε «αν δεν προσέξετε το μαγαζί, αύριο δεν θα μπορεί να σας προσέξει ούτε εκείνο.» θεωρώ πως όταν αγαπάς κάτι και το φροντίζεις, αυτό θα ανθίζει.

Ναι θέλει και προσωπικό κόπο και τρόπο.

Το γιατί αυτοί οι τόποι αντέχουν στο χρόνο, σε πείσμα των καιρών και κάθε επιμέρους δυσκολιών που έχουν αντιμετωπίσει θα τα διαβάσετε πιο αναλυτικά προσεχώς. •Ποιος ο ρόλος της συλλογικής μνήμης στην ιστορική συνέχεια της πόλης; Πόλη χωρίς μνήμη, πόλη χωρίς προοπτική θα έλεγα.

Υπάρχει ιστορική συνέχεια στην πόλη.

Όλα όσα εξελίσσονται στο σήμερα, είτε μιλάμε για διασκέδαση, είτε για κοινωνικοπολιτικά στοιχεία, ριζώνουν πολύ πίσω με αιτίες, αφετηρίες και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Το αν θέλουμε να τα θυμόμαστε ως πόλη και κυριότερα το αν μας ενδιαφέρει να τα αναγνωρίσουμε αυτό είναι μια πολύ διαφορετική συζήτηση. •Από την προσωπική σου έρευνα ποια δεκαετία πιστεύεις πως κρύβει τις πιο όμορφες ιστορίες της νύχτας του Βόλου; Αρκετά άτομα ρομαντικοποιούν τις εποχές των νεανικών χρόνων.

Άλλες οικονομικές συνθήκες, άλλες υποχρεώσεις, άλλες εποχές γενικότερα.

Προσωπικά δεν πιστεύω πως πρόκειται για συγκρίσιμες καταστάσεις, εντοπίζοντας ταυτόχρονα διαφορές και ομοιότητες.

Κάθε εποχή έχει τα δικά της δεδομένα.

Διανύουμε καιρούς που η ακρίβεια και η αποξένωση – απουσία επικοινωνίας των ανθρώπινων σχέσεων δημιουργούν ένα ασφυκτικό κλοιό γύρω μας.

Οι νύχτες που αντιστέκονται σε όλα αυτά, όπως μπορούν, και εξακολουθούν να φέρουν τα συναισθήματα της χαράς και της οικειότητας για μένα είναι οι πιο όμορφες. •Έχω πετύχει τον εαυτό μου να ξεναγεί μία φίλη από την Θεσσαλονίκη και να παρουσιάζω την Μινέρβα ως τοπόσημο.

Η ίδια, ως θεσσαλονικιά, εξέφρασε την εξής απορία.. «όλα αυτά, αυτό το καφενείο; Τι σημαίνει η Μινέρβα για τον μέσο βολιώτη; Το διατύπωσε καλύτερα ο φίλος μου ο Σπύρος Μπαλαρούτσος από το Au Bord De L'Eau. «Η Μινέρβα υπήρξε μια πραγματική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης πριν τα social media». Υπήρξε το σπίτι για τις πρώτες μας κοπάνες, τις πρώτες μας εξόδους, τα πρώτα φλερτ, τις πρώτες μπύρες.

Και εξακολουθεί να είναι ένα τοπόσημο για κάθε ηλικία που σηματοδοτεί ένα τόπο συμπύκνωσης της πόλης.

Αναμνήσεις, γευστικές εμπειρίες, φιλίες, σχέσεις, κοινωνικοποίηση, η Μινέρβα υπήρξε για δεκαετίες το δεύτερο σπίτι πολλών ανθρώπων.

Το να μεγαλώνεις, να ανακαλύπτεις την ταυτότητα σου σε ένα ασφαλές περιβάλλον που σου δημιουργεί συναισθήματα χαράς και οικειότητας, με ένα φραπέ στο χέρι και το άρωμα της σαντιγί που περνάει, θεωρώ συνθέτει μια μοναδική εμπειρία. •Με αφορμή το βιβλίο σου, αποφασίζει κάποιος να επισκεφτεί σ’ ένα βράδυ και τα τέσσερα αυτά μαγαζιά.

Με ποια σειρά θα του πρότεινες ώστε να βιώσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ξεχωριστή ιδιαιτερότητά τους; Δύσκολη ερώτηση.

Δεν μπορώ ωστόσο να ιεραρχήσω τη σειρά στη συγκεκριμένη μπαρότσαρκα.

Είναι κάθε τόπος ξεχωριστός με τη δική του ταυτότητα.

Ενδεχομένως, θα πρότεινα τη Μινέρβα για το σβήσιμο της νύχτας με παγωτό. •Το τελευταίο σύγγραμμά σου με τίτλο «1908 Εργατικό Κέντρο Βόλου τα πρώτα άνθη των αγώνων στην πόλη» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις των Ξένων είναι αφιερωμένο στο Εργατικό Κέντρο Βόλου, και στη δράση του από το 1908 έως και τη Δίκη των «Αθεϊκών» το 1914.

Τι σ’ έκανε να ασχοληθείς και να φωτίσεις αυτό το ιστορικό κενό; Δεν μπορώ να μιλήσω για ιστορικό κενό γιατί έχουν γραφτεί αρκετά βιβλία σχετικά με αυτή την υπόθεση που συγκλόνισε και δίχασε πανελληνίως την κοινή γνώμη της εποχής.

Η δική μου προσέγγιση ήταν να εστιάσω στο τι λέγανε οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές αυτής της υπόθεσης μέσα από την αρθρογραφία τους στην εφημερίδα τους Ο Εργάτης και στις απολογίες τους στην Δίκη των Αθεϊκών.

Τώρα σχετικά με το γιατί… Σε μια εποχή που παραδώσαμε αμαχητί το 8ωρο σε μια νύχτα και τις ελευθερίες μας γενικότερα σε καθημερινό επίπεδο, τείνω να βρίσκω επαναστατικό στο Βόλο του 1908 να συστήνεται το πρώτο Εργατικό Κέντρο της χώρας και να διεκδικούν 8ωρο και καλύτερες συνθήκες ζωής με ριζοσπαστικά μέσα και αγώνες.

Οπότε, το 2016 ήθελα να ερευνήσω ποιοι ήταν αυτοί οι φλογεροί επαναστάτες που συντάραξαν την τάξη και ασφάλεια της πόλης, διεκδικώντας τη ζωή τους την ίδια. Επιμέλεια συνέντευξης: Χορταργιάς Δημήτριος

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους