ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΣΤΙΤΣΙΟΣ: Η ΑΠΑΤΗ ΠΟΥ ΞΕΣΚΕΠΑΣΕ ΤΙΣ ΑΠΑΤΕΣ ☀️ Ήταν Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2014. Είχαν περάσει μόλις επτά ημέρες από την οικειοθελή απομάκρυνσή μου από την κοινοβουλευτική ομάδα του...
ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΣΤΙΤΣΙΟΣ: Η ΑΠΑΤΗ ΠΟΥ ΞΕΣΚΕΠΑΣΕ ΤΙΣ ΑΠΑΤΕΣ ☀️ Ήταν Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2014.
Είχαν περάσει μόλις επτά ημέρες από την οικειοθελή απομάκρυνσή μου από την κοινοβουλευτική ομάδα του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Οικειοθελή; Κατά κάποιον τρόπο.
Ας πούμε ότι ο Αλέξης Τσίπρας με είχε ωθήσει προς την έξοδο κι εγώ δεν είχα αντισταθεί ιδιαίτερα, σε εφαρμογή της σιβυλλικής του δήλωσης προς τους δημοσιογράφους: «Εμείς δεν διαγράφουμε κανέναν, αλλά δεν κρατάμε και κανέναν με το ζόρι». Η ουσία ήταν ότι μπορεί να είχαμε κάνει αμφότεροι ένα τεράστιο βήμα για να διαλύσουμε την τοξικότητα που είχε επικρατήσει το τελευταίο τρίμηνο στις μεταξύ μας σχέσεις, αλλά εγώ ένιωθα ακόμη μουδιασμένος και ψυχαναγκαστικά σχεδόν υποχρεωμένος να ασχοληθώ με κάτι άλλο πέρα από το άδηλο πολιτικό μου μέλλον.
Εκεί πάνω προέκυψε ο Γέροντας Παστίτσιος, η καταδίκη του σε δέκα μήνες με τριετή αναστολή και η δική μου σκωπτική ανάρτηση στο Facebook: «Δέκα μήνες φυλακή με αναστολή σήμερα στον Γέροντα Παστίτσιο.
Αντί να καταδικάσουν εκείνους τους απατεώνες που εκμεταλλεύονται καθ’ έξιν την ευπιστία των συμπολιτών μας, καταδίκασαν εκείνον που τους ξεσκέπασε.
Συγχαρητήρια στην ελληνική δικαιοσύνη.
Μεγάλη μέρα για τους χριστιανοταλιμπάν.
Απορώ πώς δεν χτύπησαν ακόμη οι καμπάνες». Δεν είχα ξανακούσει να γίνεται λόγος ούτε για τον Γέροντα Παστίτσιο, ούτε για το πρόσωπο που παρωδούσε.
Κάπου στα βάθη της μνήμης μου μπορεί να λαγοκοιμόταν η ρήση του καρδιακού μου φίλου, του Απόστολου Δοξιάδη, σύμφωνα με την οποία κάποτε, πολύ παλιά, τον καιρό που ο ίδιος φλέρταρε με το θνησιγενές κίνημα της νεοορθοδοξίας, είχε συναντήσει στο Άγιον Όρος έναν συμπαθητικό καλοκάγαθο καλόγερο που αργότερα θα γίνει πανελλήνια γνωστός ως Παϊσιος –αλλά για την κολοσσιαίων διαστάσεων «μπίζνα» που είχε στηθεί μεταθανάτια γύρω από αυτόν τον άνθρωπο (είχε πεθάνει το 1994) τότε, το 2014, γνώριζα την τύφλα μου.
Ακούγεται τουλάχιστον παράδοξο να πληροφορείσαι την ιστορία κάποιου μέσω της ιστορίας εκείνου που τον διακωμωδεί, μα αυτό ακριβώς συνέβη στην περίπτωση μου: η ιστορία του Γέροντα Παστίτσιου με οδήγησε στην ιστορία του Παϊσίου και, αν μη τι άλλο, ήταν μια ιστορία πολλαπλά διδακτική.
Ακόμη πιο παράδοξο ήταν το γεγονός ότι την ίδια εποχή, σε ένα παράλληλο κοινοβουλευτικό σύμπαν, προσπαθούσα να συμβάλω κι εγώ στην αλλαγή του νομικού πλαισίου που μέχρι τότε διευκόλυνε, εάν δεν προέτρεπε κιόλας σε καταδίκες όπως αυτή του Γέροντα Παστίτσιου.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά.
Δεκαεπτά μήνες νωρίτερα, την Παρασκευή 10 Αυγούστου 2012, η "Ελεύθερη Ώρα" κυκλοφορούσε με ένα πρωτοσέλιδο, εάν όχι πιο εντυπωσιακό από όσα αντλούσε συνήθως από τον χώρο της θρησκευτικής παραφιλολογίας, τουλάχιστον ισάξιο.
Δίπλα στην υπερμεγέθη φωτογραφία του εξωφύλλου ενός βιβλίου –Γέροντας Παϊσιος: Θαύματα και Θεραπείες- διαβάζαμε με τεράστια γράμματα: «Ο Παϊσιος είναι ΕΔΩ! Νέο Θαύμα!...». Παίρναμε μια πρώτη τζούρα από το «θαύμα» -ένα teaser, όπως λέμε στα χωριά μας- προκειμένου να αγοράσουμε την εφημερίδα και να ενημερωθούμε περί τίνος «θαύματος» πρόκειται: «Ο Παντελής, 18 ετών, νέος χρήστης ναρκωτικών ουσιών, είχε ένα τρομερό ατύχημα με το μηχανάκι του λίγο έξω από το χωριό του με αποτέλεσμα να τραυματιστεί σοβαρά στο κεφάλι και να πάθει εγκεφαλική διάσειση… ». Ακριβώς κάτω από το teaser υπήρχε ένα από εκείνα τα σαδομαζοχιστικά αποφθέγματα που φέρεται να εκστόμισε ο Παϊσιος εν ζωή και θα τον καθιστούσαν τόσο δημοφιλή μετά θάνατον: «Ο Θεός μερικές φορές, όταν κάποιος δεν καταλαβαίνει με το καλό, του δίνει μια δοκιμασία, για να συνέλθει.
Αν δεν υπήρχε λίγος πόνος, αρρώστιες κλπ., θα γίνονταν θηρία οι άνθρωποι.
Δεν θα πλησίαζαν καθόλου στον Θεό…». Μόλις καταπιούμε αμάσητο τον πόνο ως μέσον για την προσέγγιση του Πανάγαθου (κυρίαρχο μοτίβο στις περισσότερες θρησκείες) βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση να πληροφορηθούμε και τι σχέση έχουν όλα τα παραπάνω με το εικονιζόμενο εξώφυλλο του βιβλίου, σε μια εποχή σημειωτέον (τον Αύγουστο του 2012) που ο Παϊσιος δεν έχει ακόμη αγιοποιηθεί ( τον Ιανουάριο του 2015): «Ο Γέροντας Παϊσιος, η πλέον γνωστή και σεβάσμια σύγχρονη μορφή Ελληνορθόδοξου Γέροντα, ήταν γνωστός όχι μόνο για τις προφητείες και τις διδασκαλίες του, αλλά και για τα όσα θαυμαστά (θαύματα και θεραπείες) κατά καιρούς έκανε… Μέσα σ’ αυτό το δίτομο έργο παρατίθενται από τις πλέον έγκυρες πηγές μαρτυρίες συνανθρώπων μας, οι οποίοι έζησαν τα όσα θαυμαστά έπραξε ο Γέροντας Παϊσιος.
Ένα έργο που αποδεικνύει τη θεϊκή διάσταση της Πίστης μας.
Ένα έργο που αναδεικνύει τη μεγάλη προσφορά της γεροντικής μας παράδοσης!... ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΤΟΜΟΙ ΜΟΝΟ ΔΥΟ ΕΥΡΩ». Μάλιστα.
Σοφόν το σαφές.
Όσοι αγοράζαμε την εφημερίδα και ανατρέχαμε στη σελίδα 4 για τη συνέχεια του «θαύματος», μαθαίναμε με ανακούφιση ότι ο 18χρονος χρήστης ναρκωτικών Παντελής τελικά σώθηκε: όσο βρισκόταν στην Εντατική κι έδινε μάχη για τη ζωή του, η μάνα του πήρε χώμα από τον τάφο του Παϊσίου, το έβαλε κάτω από το μαξιλάρι του γιου της κι εκείνος –ω, ναι- ανάρρωσε αμέσως, πέραν πάσης λογικής προσδοκίας.
Το «θαύμα» του Παϊσίου, εκτός από την "Ελεύθερη Ώρα", όπου συνδυάστηκε το τερπνόν μετά του ωφελίμου (να πουλήσουμε και κανένα αντίτυπο από το δίτομο βιβλίο που έχουμε στοκάρει), δημοσιεύτηκε σε πλείστους όσους εκκλησιαστικούς και παραεκκλησιαστικούς ιστότοπους.
Με αυστηρά αξιολογικά κριτήρια, δεν συγκαταλέγεται ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά «θαύματα» του κατοπινού Αγίου –του πιστώνονται άλλα, ασυζητητί εντυπωσιακότερα, όπως θα διαπιστώσουμε παρακάτω• σε σύγκριση με αυτά είναι ένα μετριοπαθές «θαύμα», ηπίων τόνων θα λέγαμε και ηχεί απόλυτα αληθοφανές, για όποιον τουλάχιστον πιστεύει ότι λίγο χώμα από τον τάφο του Γέροντα κάτω από το κεφάλι σου είναι πιο αποτελεσματικό από μισή ντουζίνα γιατρούς πάνω από το κεφάλι σου (εν τοιαύτη περιπτώσει εγείρεται ασφαλώς το ερώτημα για ποιο λόγο οι οικείοι σου σπαταλούν πολύτιμο χρόνο και παρακάμπτουν προς το νοσοκομείο, αντί να σε μεταφέρουν αμέσως στον τάφο του Γέροντα) . Παρουσιάζει όμως μια εγγενή αδυναμία και όχι την προφανή που θα επικαλεστούν οι κακεντρεχείς, πως δήθεν δεν συνέβη ποτέ – γι’ αυτούς άλλωστε τους παλιοχαρακτήρες ούτε κανένα από τα υπόλοιπα «θαύματα» συνέβη ποτέ.
Η εγγενής αδυναμία του συγκεκριμένου «θαύματος» πρέπει ν’ αναζητηθεί σε μία από τις πλέον απρόβλεπτες και τις πλέον άθλιες μάστιγες της νέας διαδικτυακής εποχής που, εν έτει 2012, δεν είχε ξεχαρβαλώσει ακόμη τα πάντα, δεν είχε εκδηλώσει όλη την καταστροφική της μανία: το τρολάρισμα. Ο Φίλιππος Λοϊζος, όπως αποκαλύφθηκε κατόπιν ότι ονομάζεται το άτομο πίσω από τη σατιρική διαδικτυακή περσόνα του Γέροντα Παστίτσιου, πρωταγωνίστησε σε ένα έργο που θα το έβλεπα μελλοντικά σε ποικιλία παραλλαγών, προτού κληθώ –σε μία από αυτές τις παραλλαγές- να συμμετάσχω κι εγώ ο ίδιος.
Με μία σύλληψη ευφυή στην απλότητά της, ο Λοϊζος επινόησε το «θαύμα του ναρκομανή Παντελή» και ύστερα το διέσπειρε στους εκκλησιαστικούς ιστότοπους, με τη βεβαιότητα ότι κανένας από δαύτους δεν θα μπει στον κόπο να ελέγξει έστω και στοιχειωδώς την αυθεντικότητα του «θαύματος». Όπερ και εγένετο: όλοι πάτησαν τη μπανανόφλουδα του Φίλιππου και υιοθέτησαν το «θαύμα» του χωρίς δεύτερη σκέψη, αφ’ ης στιγμής μάλιστα είχαν υιοθετήσει ή/και επινοήσει στο παρελθόν πολλά άλλα, ασυγκρίτως εξωφρενικότερα.
Σε μια σοβαρή κοσμική δημοκρατική χώρα με μίνιμουμ αυτοσεβασμό κι εύρυθμη λειτουργία των θεσμών, θα ξεκινούσε πάραυτα και αυτεπάγγελτα εισαγγελική έρευνα εις βάθος προκειμένου να διαπιστωθεί πόσο μακριά (και με ποιο κόστος για τα θύματα) πήγαινε η βαλίτσα με τις απάτες «θαυμάτων». Όχι στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας.
Εδώ οι εισαγγελικές αρχές κοιτούσαν το δάχτυλο που έδειχνε, όχι προς τα πού έδειχνε.
Εάν ούρλιαζες στο δρόμο «Ο βασιλιάς είναι γυμνός!», όλοι θα έπεφταν να μπαγλαρώσουν εσένα• κανένας δεν θα έστρεφε το βλέμμα του προς τον βασιλιά.
Εκείνο που ίσως δεν εκτίμησε σωστά ο Λοϊζος ή το εκτίμησε και ανέλαβε το σχετικό ρίσκο για ενδεχόμενη μελλοντική του ταλαιπωρία (δεν έχω καταλήξει μέχρι σήμερα ποιο από τα δύο ισχύει) ήταν το μέγεθος της σφηκοφωλιάς που ποδοπατούσε και η σφοδρότητα της αντίδρασης κάθε σφήκας χωριστά στον δημόσιο διασυρμό της.
Το 2012 η περιρρέουσα ατμόσφαιρα δεν ευνοούσε τον εξευτελισμό σεβάσμιων γερόντων του Αγίου Όρους.
Όπως καταδεικνύει μάλιστα ο δημοσιογράφος Αλέξανδρος Μασσαβέτας στο περίφημο βιβλίο του "Η Τρίτη Ρώμη" με τον χαρακτηριστικό υπότιτλο "Η Μόσχα και ο θρόνος της ορθοδοξίας", αυτός ο σεβασμός δεν ήταν καν πηγαίος, ήταν εισαγωγής.
Σύμφωνα με μια πηγή που ευλόγως επιθυμεί να κρατήσει στο βιβλίο του την ανωνυμία της, το φαινόμενο του νεογεροντισμού ήταν «έκφραση της νέας ρωσόπληκτης τάσης που θέλει να επιβάλει ρωσικά ήθη στην ελληνική ορθοδοξία. “Ξαφνικά Αγιορείτες και άλλοι Γέροντες προβάλλονται ως αυθεντίες, η ψυχή και η αυθεντική φωνή της ορθοδοξίας, παρακάμπτοντας την ιεραρχία της.
Πώς είναι δυνατόν ο μοναχός τάδε να είναι πιο άγιος από τους πατριάρχες; Ο μοναχός στην παράδοσή μας είναι για να μένει στο μοναστήρι του, όχι για να παίρνει τους δρόμους ζητώντας προβολή και δημοσιότητα”. Η μανία υπερπροβολής των “Γερόντων” είναι μεταφορά του ρωσικού φαινομένου των στάρετς (ста́рец, “γέρων”) που ανέκαθεν χαρακτήριζε την ρωσική ορθοδοξία.
Οι στάρετς δεν αναδεικνύονται από κάποια εκκλησιαστική εξουσία• αναγνωρίζονται από το ποίμνιο ως φορείς του αγίου πνεύματος και μιας σοφίας που πηγάζει από την πνευματική εμπειρία και τον ασκητισμό». Η «αυθεντία των Γερόντων» πλασάρεται στην ελληνική κοινή γνώμη την ίδια περίοδο και από τα ίδια κανάλια μαζί με τη «λαγνεία του Πούτιν». Βασικοί διακινητές του «κοινού πακέτου» στη Βόρεια Ελλάδα, οι τηλεπωλητές Δημοσθένης Λιακόπουλος και Κυριάκος Βελόπουλος. «Εμφανιζόμενοι σε trash κανάλια κυρίως της περιφέρειας», σημειώνει ο Μασσαβέτας μεταφέροντας τις απόψεις του ρεπόρτερ Κώστα Κουκουμάκα, «αμφότεροι επιδόθηκαν στον προπαγανδισμό εξωφρενικών θεωριών συνωμοσίας και ψευδών ειδήσεων, προωθώντας παράλληλα ψευδο-ιστορικά και παραφυσικά βιβλία, παραϊατρικά μαντζούνια, “επιστολές του Ιησού” και κηραλοιφές του Αγίου Όρους». Σταδιακά και μάλλον αυτονόητα –ιδίως μετά την ωμή επέμβαση της Ρωσίας στην Ουκρανία- η «λαγνεία του Πούτιν» θα εξασθενίσει στη δημόσια ρητορική του Βελόπουλου, αλλά η «αυθεντία των γερόντων» θα μας μείνει αμανάτι έως τις μέρες μας. Ο Λιακόπουλος και ο Βελόπουλος «έστησαν», γράφει λίγο πιο κάτω ο Μασσαβέτας, «και την “βιομηχανία του Παϊσίου”, αποδίδοντας στον εκλιπόντα (†1994) Αγιορείτη μοναχό πλήθος “θαυμάτων” αλλά και εξωφρενικές προφητείες επί παντός επιστητού.
Χρησιμοποίησαν τη γοητεία που ασκούσε στους θρησκόληπτους για να προωθήσουν συνωμοσιολογικά βιβλία.
Την μορφή του Παϊσίου εκμεταλλεύθηκε δεόντως και η "Ελεύθερη Ώρα", ναυαρχίδα του ελληνόφωνου trash τύπου.
Άλλοτε φιλοχουντική, νυν “αντινεοταξική” (ήτοι “ψεκασμένη”), ιδρύθηκε από τον καταδικασθέντα για εκβιασμό Γρηγόρη Μιχαλόπουλο.
Στα πρωτοσέλιδά της, δίπλα στην συνωμοσιολογική τρομολαγνεία, παρελαύνουν δήθεν προφητείες του Παϊσίου».
------------------------------------------------------------------------ Πέτρος Τατσόπουλος "Το Παιδί του Διαβόλου" (Μεταίχμιο, 2024)
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους