Έμφυλα δεδομένα στα ΑΕΙ -Νέα Παρατηρητήρια ή αξιοποίηση των υφιστάμενων δομών; Η αναφορά στις εισηγήσεις των γυναικών Πρυτανισσών και Αντιπρυτανισσών προς την Υπουργό Παιδείας για θέματα έμφυλης...

Πλήρες Κείμενο:

Έμφυλα δεδομένα στα ΑΕΙ -Νέα Παρατηρητήρια ή αξιοποίηση των υφιστάμενων δομών; Η αναφορά στις εισηγήσεις των γυναικών Πρυτανισσών και Αντιπρυτανισσών προς την Υπουργό Παιδείας για θέματα έμφυλης ισότητας στα ΑΕΙ περιλαμβάνει τη συστηματική συλλογή και δημοσιοποίηση έμφυλων δεδομένων στα ελληνικά πανεπιστήμια.

Η πρόταση κινείται αναμφίβολα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η ύπαρξη αξιόπιστων έμφυλων δεδομένων και κοινών δεικτών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη χάραξη πολιτικής, την παρακολούθηση και αξιολόγηση της προόδου, τη λογοδοσία και τη συγκρισιμότητα μεταξύ των ιδρυμάτων Εξάλλου, και στην εισήγηση που κατέθεσε το Δίκτυο των Επιτροπών Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων (ΕΙΦΚΔ) των ΑΕΙ στην 112η Σύνοδο Πρυτάνεων προτείναμε: την ανάπτυξη ενιαίου συστήματος δεικτών έμφυλης ισότητας για όλα τα ΑΕΙ, τη δημιουργία κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων, την καθιέρωση ετήσιων εκθέσεων προόδου, την ανάπτυξη εθνικού «Έμφυλου Χάρτη των ΑΕΙ» ως εργαλείου παρακολούθησης, συγκρισιμότητας και χάραξης τεκμηριωμένων πολιτικών.

Ωστόσο, αξίζει να επισημανθεί ότι στο πλαίσιο των Σχεδίων Δράσης για την Ισότητα των Φύλων (ΣΔΙΦ), τα οποία χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΣΠΑ , προβλέπεται ήδη η εκπόνηση «Έμφυλου Χάρτη» σε κάθε ΑΕΙ.

Παράλληλα, στα πανεπιστήμια υπάρχουν ήδη θεσμοί που επιτελούν αυτόν τον ρόλο.

Λειτουργούν, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, οι Επιτροπές Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων (ΕΙΦΚΔ) και σε αρκετά ιδρύματα έχουν ήδη συσταθεί Μονάδες ή Γραφεία Ισότητας.

Για τον λόγο αυτό, θεωρώ ότι προτεραιότητα δεν θα πρέπει να είναι η δημιουργία νέων δομών, όπως το προτεινόμενο «Παρατηρητήριο Ισότητας» υπό την εποπτεία του/της αρμόδιου/ας Αντιπρύτανη/ισσας, αλλά η θεσμική ενδυνάμωση και η ουσιαστική αξιοποίηση των δομών που ήδη υπάρχουν. Οι Επιτροπές Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων (ΕΙΦΚΔ) και οι Μονάδες ή Γραφεία Ισότητας μπορούν, σε συνεργασία με τις ΜΟΔΙΠ και τις αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες, να αναλάβουν τη συστηματική συλλογή, επεξεργασία και αξιοποίηση των έμφυλων δεδομένων, καθώς και την εκπόνηση των ετήσιων εκθέσεων και του «Έμφυλου Χάρτη» κάθε ιδρύματος.

Τίθεται, επομένως, ένα εύλογο ερώτημα: χρειαζόμαστε μια νέα δομή ή πρέπει να ενισχύσουμε και να αξιοποιήσουμε αποτελεσματικά εκείνες που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί; Υπάρχει, όμως, και ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο ζήτημα.

Η δημιουργία ενός «Παρατηρητηρίου Ισότητας» υπό την εποπτεία Αντιπρύτανη δεν απαντά από μόνη της στα ουσιώδη ερωτήματα: ποια άτομα θα συλλέγουν και θα αναλύουν τα δεδομένα, ποια θα τα ερμηνεύουν και, κυρίως, ποια θα εισηγούνται τις πολιτικές που θα προκύπτουν από αυτά. Ένα Παρατηρητήριο μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο μόνο εφόσον δεν περιοριστεί σε μια διοικητική καταγραφή στοιχείων, αλλά λειτουργήσει ως μηχανισμός τεκμηρίωσης και υποστήριξης των πολιτικών έμφυλης ισότητας.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται ο θεσμικός ρόλος των ΕΙΦΚΔ. Οι ΕΙΦΚΔ δεν έχουν ως αποστολή μόνο τη συλλογή ή την επεξεργασία δεδομένων αλλά με την επιστημονική γνώση και την εμπειρία τους μπορούν και οφείλουν να συμβάλλουν στο σχεδιασμό και στην ανάπτυξη των δεικτών, στην αποτίμηση της προόδου, στη διατύπωση προτάσεων πολιτικής και στην παρακολούθηση της εφαρμογής των Σχεδίων Δράσης για την Ισότητα των Φύλων (ΣΔΙΦ). Συμπερασματικά Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη για συστηματική συλλογή και αξιοποίηση έμφυλων δεδομένων.

Εκείνο που τίθεται προς συζήτηση είναι κατά πόσο απαιτείται η δημιουργία μιας νέας δομής σε κάθε ΑΕΙ, όταν ήδη υπάρχουν θεσμοθετημένοι φορείς με σχετικές αρμοδιότητες.

Η δημιουργία νέων δομών, χωρίς ταυτόχρονη ενίσχυση και σαφή αξιοποίηση των υφιστάμενων, εγκυμονεί τον κίνδυνο αλληλοεπικάλυψης αρμοδιοτήτων, κατακερματισμού των πολιτικών ισότητας και διάχυσης της θεσμικής ευθύνης.

Αυτό που χρειάζεται είναι ένας σταθερός μηχανισμός θεσμικού συντονισμού σε εθνικό επίπεδο.

Για τον λόγο αυτό, το Δίκτυο των ΕΙΦΚΔ πρότεινε στην 112η Σύνοδο Πρυτάνεων/ισσών τη θεσμοθέτηση τακτικής συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, της Συνόδου Πρυτάνεων και του Δικτύου των ΕΙΦΚΔ για θέματα έμφυλης ισότητας.

Ένας τέτοιος μηχανισμός, στη συγκεκριμένη περίπτωση, θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη κοινών δεικτών έμφυλης ισότητας για όλα τα ΑΕΙ, στη δημιουργία κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων του Έμφυλου Χάρτη και στην ανάπτυξη εθνικού «Έμφυλου Χάρτη» των ΑΕΙ.

Η πρόκληση, επομένως, δεν είναι η δημιουργία μιας ακόμη δομής σε κάθε ΑΕΙ, αλλά η αποτελεσματική λειτουργία και ο συντονισμός των ήδη θεσμοθετημένων μηχανισμών.

Αυτό προϋποθέτει σαφείς αρμοδιότητες, επαρκείς πόρους και ισχυρή θεσμική υποστήριξη, ώστε τα έμφυλα δεδομένα να μετατρέπονται σε τεκμηριωμένες πολιτικές και μετρήσιμα αποτελέσματα για την προώθηση της έμφυλης ισότητας στα ελληνικά πανεπιστήμια.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους