Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΡΙΑ ΒΙΤΣΑ- ΣΟΥΛΙΩΤΗ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΔΕΝΤΡΟ ΜΕΣΟΠΕΛΑΓΑ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΝΙΝΑΣ ΒΕΝΤΟΥΡΗ Η ποιητική συλλογή της εκλεκτής ποιήτριας και εκπαιδευτικού, Μαριανίνας Βεντούρη, «Δέντρο μεσοπέλαγα», των εκδόσεων «24 γράμματα», αποτελεί μια σπάνια περίπτωση σύγχρονης ελληνικής ποίησης.

Η βιωματική αλήθεια, η φιλοσοφική σκέψη, η ιστορική συνείδηση και η μεταφυσική αγωνία συνυφαίνονται σε ένα ενιαίο και αναγνωρίσιμο ποιητικό σύμπαν.

Πρόκειται για μια ποίηση που δεν αρκείται στην εξομολόγηση ούτε περιορίζεται στην αισθητική αυταρέσκεια· αντιθέτως, επιχειρεί να διασώσει το ανθρώπινο βίωμα από τη φθορά του χρόνου και τη λήθη της ιστορίας.

Από τα πρώτα κιόλας ποιήματα γίνεται εμφανής η κεντρική θέση που κατέχει η απώλεια ως υπαρξιακή και ποιητική συνθήκη.

Στο ποίημα «Μάνες», η μητρική μορφή υπερβαίνει το βιολογικό και το προσωπικό της περιεχόμενο, αποκτώντας σχεδόν μεταφυσική διάσταση: «Όλες οι μάνες είναι από γυαλί Μα σαν κοπούν, δεν κόβουν Κομμάτια κόβονται για το παιδί». Η εικόνα του γυαλιού, εύθραυστη και ταυτόχρονα διαυγής, λειτουργεί ως συμβολική συμπύκνωση της μητρικής αυτοθυσίας.

Η κορύφωση έρχεται με την καταληκτική διατύπωση: «Όλες οι μάνες είναι από Θεό», στίχος που μετατρέπει την εμπειρική μορφή της μητέρας σε αρχέτυπο αγάπης και υπέρβασης.

Ανάλογη μεταφυσική προσέγγιση συναντάμε και στο ποίημα «Ψυχές», όπου η ποιήτρια επιχειρεί μια σχεδόν παιδική, αλλά βαθύτατα φιλοσοφική, συμφιλίωση με τον θάνατο: «Ούτε φοβάμαι, ούτε αγωνιώ.

Ο παράδεισος είναι μια κοιλάδα με πεταλούδες.» Η μεταφορά αυτή δεν αποσκοπεί απλώς στην παρηγορία, αλλά στη δημιουργία μιας εναλλακτικής οντολογίας, όπου η απώλεια μετατρέπεται σε μεταμόρφωση.

Ένας δεύτερος ισχυρός άξονας της συλλογής είναι η κοινωνική και πολιτική συνείδηση.

Η ποιήτρια δεν αντιμετωπίζει την ποίηση ως ιδιωτική υπόθεση, αλλά ως πράξη δημόσιας ευθύνης.

Στο ποίημα «Πόλεμος», η γλώσσα αποκτά σχεδόν αποφθεγματική δύναμη: «Οι φτωχοί δεν μπορούν να πληρώσουν την Ειρήνη, ούτε την Ζωή.

Ο θάνατος τούς παρέχεται δωρεάν.» Η ειρωνική αντιστροφή των οικονομικών όρων αποκαλύπτει τη βαθιά ηθική διάσταση της γραφής.

Αντίστοιχα, στο «Bazaar», η επανάληψη της προστακτικής «Περάστε!» μετατρέπει το ποίημα σε σαρκαστική αλληγορία της σύγχρονης κοινωνίας: «Εκεχειρίες για γενοκτόνους Εκλογές για φασίστες Συγκάλυψη για όλα τα τέρατα». Η κοινωνική κριτική κορυφώνεται στο συγκλονιστικό ποίημα «Αυτές οι μέρες είναι του παιδιού μου», όπου η απαρίθμηση ονομάτων θυμάτων της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας μετασχηματίζεται σε συλλογικό μνημόσυνο και ταυτόχρονα σε πολιτική καταγγελία.

Ιδιαίτερη θέση στη συλλογή καταλαμβάνει η μεταποιητική αγωνία.

Η ποιήτρια αναστοχάζεται διαρκώς τη φύση της ποιητικής δημιουργίας, αντιμετωπίζοντας το ποίημα ως οργανισμό ζωντανό.

Στο «Πεθαίνω σαν ποίημα» διαβάζουμε: «Γεννιέμαι στον τίτλο και μπουσουλώ στην αρχική μου λέξη», για να ακολουθήσει η συγκλονιστική κατάληξη: «Πεθαίνω στην τελεία και παύλα. – Ανασταίνομαι στην υπογραφή.» Η ποιητική πράξη παρουσιάζεται εδώ ως κύκλος ζωής, θανάτου και ανάστασης, δηλαδή ως βαθύτατα ανθρώπινη και ταυτόχρονα ιερή διαδικασία.

Ανάλογη είναι η σύλληψη και στο ποίημα «Σώμα της ποίησης»: «Το σώμα της ποίησης Θρησκεύεται έτσι κι αλλιώς Στον έρωτα Κατόπιν, στον θάνατο». Η ποίηση αναδεικνύεται σε τελετουργία, σε μια μορφή υπαρξιακής λατρείας που συνδέει τα δύο μεγάλα ανθρώπινα πάθη: τον έρωτα και τον θάνατο.

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της συλλογής είναι η συνεχής συνομιλία με την παράδοση, τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία.

Η χρήση του πολιτισμικού και ιστορικού φορτίου δεν είναι διακοσμητική· λειτουργεί ως εργαλείο αυτογνωσίας και υπαρξιακής αναζήτησης.

Από τεχνική άποψη, η συλλογή χαρακτηρίζεται από αξιοσημείωτη οικονομία εκφραστικών μέσων.

Πολλά ποιήματα λειτουργούν ως επιγράμματα, χρησμοί ή αποφθέγματα.

Στο ποίημα «Κουίζ», η υπαρξιακή αλήθεια συμπυκνώνεται σε ελάχιστες λέξεις: «Διάλεξε: Πάθος ή Πάθη Αν διάλεξες τον πληθυντικό, δεν έχεις κανένα Αν τον ενικό, σ' έχει ήδη καταπιεί.» Τελικά, η ποιητική αυτή συλλογή συγκροτεί μια ώριμη και πολυσύνθετη πρόταση γραφής.

Πρόκειται για μια ποίηση που συνομιλεί με την αρχαία ελληνική σκέψη, τη χριστιανική παράδοση, τη νεωτερική αγωνία και τη σύγχρονη ιστορική εμπειρία, χωρίς να χάνει ποτέ την προσωπική της φωνή.

Είναι μια ποίηση μνήμης και αντίστασης, αγάπης και απώλειας, μια ποίηση που αναζητεί επίμονα το ανθρώπινο, μέσα στον κατακερματισμένο κόσμο μας.

Και ίσως η βαθύτερη αυτοερμηνεία της να βρίσκεται στον λιτό αλλά συγκλονιστικό στίχο: «Καλλιεργώ την ποίηση Σαν να ήταν δέντρο... Αναμένω... να βλαστήσει κάποτε το άνθος της σωτηρίας μου.» Εύχομαι να είναι καλοτάξιδη και να λάβει την αγάπη και την αναγνώριση που αξίζει! © Μαρία Βίτσα-Σουλιώτη, Ιούλιος 2026

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους