Original Post

Πλήρες Κείμενο:

✨«Παιδικές Εξοχές» σε παιδικό σταθμό στο Βύρωνα του 1948. 💫Αυτό το γνωρίζατε.

Εμείς όχι.

Μάθετε το κι αυτό! Στις αρχές του Ιουλίου του 1948, η εφημερίδα Η Βραδυνή καταγράφει μια αποκαλυπτική στιγμή για τον Βύρωνα, την επίσκεψη του βουλευτή Δ. Δαπέργολας στα παιδιά που είχαν φτάσει στην περιοχή ως «συμμοριόπληκτα», θύματα του Εμφυλίου και των συγκρούσεων στη Δυτική Θράκη.

Η παρουσία τους στον Βύρωνα δεν ήταν απλώς μια πράξη περίθαλψης, ήταν μια προσπάθεια του κράτους να ανασυγκροτήσει, όπως εκείνο επέλεξε, ψυχές και ζωές μέσα στο σκοτάδι της εποχής. 🕊️ Ο Δαπέργολας, όπως περιγράφεται στο δημοσίευμα, μίλησε στα παιδιά με λόγια ενθάρρυνσης, τονίζοντας ότι ο αγώνας του έθνους δεν αφορούσε μόνο τα μέτωπα, αλλά και την προστασία των πιο ευάλωτων. 🌿 👑 Οι παιδουπόλεις της Φρειδερίκης.

Όπως είναι γνωστό, ο ελληνικός εμφύλιος αποτέλεσε την πρώτη πράξη του Ψυχρού Πολέμου.

Ξεκίνησε το 1946 και έληξε στις 15 Οκτωβρίου 1949 με την ήττα και παράδοση του ΔΣΕ.

Η επιστροφή της βασιλικής οικογένειας στην Ελλάδα με το δημοψήφισμα του 1946 συνοδεύτηκε με την προσπάθεια των μελών της να κερδίσουν και πάλι την εύνοια του ελληνικού λαού.

Η θέση της βασίλισσας ήταν ιδιαιτέρως δύσκολη, αφού είχε κατηγορηθεί από αντιμοναρχικούς της εποχής για φιλοναζισμό και συμμετοχή στη ναζιστική νεολαία, ενώ φαίνεται πως ακόμη και οι φιλοβασιλικοί την αντιπαθούσαν εξαιτίας της γερμανικής της καταγωγής.

Το μέσο με το οποίο προσπάθησε να αποκαταστήσει την εικόνα της στον ελληνικό λαό και παράλληλα να ασκήσει πολιτική ήταν η φιλανθρωπία.

Ιδρύθηκαν, λοιπόν, δύο οργανισμοί : το Βασιλικό Εθνικό Ίδρυμα και η Βασιλική Πρόνοια, η οποία ιδρύθηκε στις 10 Ιουλίου 1947.

Το πρώτο βρισκόταν υπό τη διοίκηση του βασιλιά και αφορούσε την εκπαίδευση των Ελληνόπουλων, ενώ το δεύτερο αφορούσε τη συγκέντρωση των παιδιών ηλικίας 4 έως 16 ετών σε 53 ιδρύματα, τις λεγόμενες «παιδουπόλεις». Οι εργασίες της Βασιλικής Πρόνοιας απευθύνονταν κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, όπου μαινόταν το μεγαλύτερο μέρος των εμφυλίων συγκρούσεων.

Οι παιδουπόλεις ιδρύθηκαν με χρήματα που συγκέντρωσε με τη διενέργεια εράνου, τον Έρανο «Πρόνοια Βορείων Επαρχιών της Ελλάδος». Υπολογίζεται ότι τα χρήματα που διακινήθηκαν από τα βασιλικά ιδρύματα ήταν πάνω από 300.000.000 δρχ. το χρόνο, ενώ οι κρατικοί φορείς δεν ήταν σε θέση να ελέγξουν τη διαχείριση τους. Η Φρειδερίκη εγκαινίασε εκείνο τον καιρό, ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα αλλά και καθοριστικά προγράμματα κοινωνικής μέριμνας του 20ού αιώνα, τις παιδουπόλεις.

Δημιουργήθηκαν από το 1947 και μετά, με στόχο –όπως διακηρυσσόταν τότε– την προστασία των παιδιών που είχαν μείνει ορφανά, άστεγα ή εκτεθειμένα στις συνέπειες του Εμφυλίου.

Οι παιδουπόλεις (σ.σ.: η δημοσίευση τις αναφέρει ως «παιδικές εξοχές») λειτουργούσαν ως κλειστές κοινότητες, με εκπαίδευση, στέγη, ένδυση, υγειονομική φροντίδα και αυστηρή καθημερινή πειθαρχία.

Η σημασία τους υπήρξε διττή: • Από τη μία, χιλιάδες παιδιά απέκτησαν τροφή, ασφάλεια και πρόσβαση σε σχολεία σε μια εποχή απόλυτης φτώχειας. • Από την άλλη, οι παιδουπόλεις αποτέλεσαν εργαλείο κρατικής πολιτικής, με έντονη ιδεολογική κατεύθυνση και αυστηρή επιτήρηση της καθημερινότητας των παιδιών.

Από τις 53 παιδουπόλεις, οι 23 λειτουργούσαν στην Αθήνα, 12 στη Θεσσαλονίκη, 3 στα Γιάννενα, 2 στη Λαμία και από μια σε Καβάλα, Αγρίνιο, Βόλο, Λάρισα και Πάτρα.

Στα νησιά υπήρχαν 3 στη Ρόδο, 2 στη Σύρο και από μία σε Μυτιλήνη, Τήνο και Κέρκυρα. 🧭 Πού κατέληξαν τα περισσότερα παιδιά.

Τα περισσότερα παιδιά που εντάχθηκαν στις παιδουπόλεις ακολούθησαν τρεις βασικές πορείες: • Επανένταξη στις οικογένειές τους, όταν οι συνθήκες το επέτρεψαν μετά το τέλος του Εμφυλίου. • Μεταφορά σε άλλες παιδουπόλεις ανά την Ελλάδα, όπου μεγάλωσαν μέχρι την ενηλικίωση. • Αποστολή στο εξωτερικό, κυρίως σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης και των ΗΠΑ, μέσω προγραμμάτων υιοθεσίας ή φιλοξενίας, που συχνά συνοδεύονταν από αδιαφανείς διαδικασίες.

Το 1951 ανακοινώθηκε ότι 2.500 ορφανά θα μεταφέρονταν στην Αμερική (Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών 19.1.1951), ενώ λίγους μήνες αργότερα 5.000 ελληνόπουλα θα επιλέγονταν και θα μεταφέρονταν στη Βραζιλία.

Άλλες πηγές αναφέρουν πως το 1951 έφυγαν από την Ελλάδα 1.500 παιδιά για τις ΗΠΑ, 1.500 για τον Καναδά, 2.000 για την Αυστραλία και 2.000 για τη Νότια Αμερική.

Η «εξαγωγή» παιδιών συνεχίστηκε μέχρι και το 1962, έχοντας ολοκληρώσει την αποστολή 10.000 παιδιών στις ΗΠΑ.

Για τον Βύρωνα, η παρουσία αυτών των παιδιών το 1948 σε παιδικό σταθμό (σ.σ.: υποθέτουμε ότι πρόκειται για το Νηπιοτροφείο Μοργκεντάου) αποτελεί μια μικρή αλλά σημαντική ψηφίδα στη μεγάλη ιστορία της συνοικίας.🌾 ✔️Σημείωση : Μια ωραία καταγραφή του όλου θέματος, με τίτλο «Τα παιδιά στη δίνη του Εμφυλίου Πολέμου», απ' όπου έχουμε αλιεύσει κάποια στοιχεία για την ανάρτησή μας, υπάρχει στη σελίδα των εκδόσεων «24 γράμματα». Παρουσιάζει ένα μέρος της εργασίας της Δέσποινας Καραθανάση, που αφορά τις τύχες των παιδιών στη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου.

Μπορείτε να την δείτε εδώ : https://24grammata.com/%CF%84%CE%B1-%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CE%AC-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B4%CE%AF%CE%BD%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CE%BC%CF%86%CF%85%CE%BB%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%AD%CE%BC%CE%BF/. 🗞️Ακολουθεί αυτούσια η δημοσίευση της εφημερίδας. : «ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΑΜΟΣΛΑΒΩΝ ΜΕ ΤΑ ΣΥΜΜΟΡΙΟΠΛΗΚΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΔΥΤ.

ΘΡΑΚΗΣ (Εις Καισαριανὴν καὶ Βύρωνα) MIA ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ ΤΟΥ ΒΟΥΛΕΥΤΟΥ Κ. ΔΑΠΕΡΓΟΛΑ Τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Δαπέργολας, συνοδευόμενος καὶ ὑπὸ τῆς θυγατρός του Μαριάννας, ἐπεσκέφθη τοὺς παιδικοὺς σταθμοὺς Καισαριανῆς καὶ Βύρωνος, ὅπου στεγάζονται περὶ τὰ 170 συμμοριόπληκτα παιδάκια τῆς περιφερείας Ἕβρου.

Εἰς ἐμπνευσμένον λόγον του ὁ κ. Δαπέργολας διεβίβασε πρὸς τοὺς μικροὺς συμπατριώτας του τὸν χαιρετισμὸν τῆς Θρακικὴς νεολαίας ἡ ὁποῖα – ὡς ἐτόνισεν – ἀγωνίζεται μαζὶ μὲ τὰ λοιπὰ Ἑλληνόπουλα διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς μεγάλης πατρίδος μας ἀπὸ τὴν σλαυοκομουνιστικὴν ἀπειλήν.

Ἐν συνεχείᾳ ὑπέμνησε τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας, τοὺς ὁποίους καὶ ὁ ἴδιος διεξήγαγεν εἰς τὴν Θράκην μαζὶ μὲ τοὺς γονεῖς των καὶ τοὺς συνέστησε ν' ἀγαποῦν τοὺς καλοὺς καὶ στοργικοὺς διευθυντές των καὶ νὰ πειθαρχοῦν εἰς τὰς συστάσεις των. «Ν' ἀγαπᾶτε καὶ νὰ πιστεύετε συνέχισεν ὁ κ. Δαπέργολας τὸν Θεὸν καὶ τὴν Ἑλλάδα μας καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι γρήγορα ὁ ὕπουλος ἐχθρὸς τῆς πατρίδας μας θὰ συντριβῆ καὶ τότε ὅλοι μαζὶ θὰ γυρίσουμε στὴ Θράκη μας καὶ στὶς ἀγκαλιὲς τῶν γονέων σας εὐτυχισμένοι, γιατί ἡ Ἑλλάδα μας θὰ γίνη ὁπωσδήποτε καὶ πάλιν μεγάλη καὶ δοξασμένη.

Ἐνθουσιώδεις ζητωκραυγαὶ καὶ ἐπευφημίαι τῶν μικρῶν ἀκροατὼν κάλυψαν τοὺς τελευταίους αὐτοὺς λόγους τοῦ συμπατριώτου των βουλευτοῦ.

Ἀκολούθως τὰ παιδάκια τραγούδησαν διάφορα ἐθνικὰ ἄσματα καὶ ἐχόρευσαν ἑλληνικοὺς θρακικοὺς χορούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἔλαβαν μέρος καὶ οἱ ἐπισκέπται μετὰ τῶν νηπιαγωγῶν καὶ τῶν προϊσταμένων τῶν ἱδρυμάτων.

Ομιλῶν εἰς κύκλον φίλων του ὁ κ. Δαπέργολας ἐδήλωσεν ὅτι ἀπὸ τὴν ἐν γένει ἐργασίαν τῶν διευθυνόντων τὰς παιδικὰς ἐξοχὰς Καισαριανὴς καὶ Βύρωνος διεπίστωσεν ὅτι ἡ ἐπιδεικνυομένη στοργὴ πρὸς τὰ συμμοριόπληκτα παιδάκια τῆς ἰδιαιτέρας περιφερείας του ὑπερέβη πράγματι τὰς προσδοκίας του.

Ὡς χαρακτηριστικὸν παράδειγμα ἀνέφερε τὸ γεγονὸς ὅτι πλεῖστα τῶν περιθαλπομένων παιδιῶν, ἐντελῶς ἀναλφάβητα, ἔμαθαν ἐντὸς τριμήνου ἀνάγνωσιν καὶ γραφήν, χάρις εἰς τὰς καταβαλλομένας ἀόκνους προσπαθείας τῆς Ὀργανωτικῆς Επιτροπῆς καὶ τῶν διευθυνόντων τὰς ἐθνικὰς αὐτὰς ἐστίας τῆς νέας ἐλληνικής γενεᾶς. Π.Π.». 🖼️Η εικόνα, που συνοδεύει την ανάρτησή μας είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. 📚Πηγή Τεκμηρίων : • Εφημερίδα Η ΒΡΑΔΥΝΗ, 2η σελίδα του φύλλου της 2ας Ιουλίου 1948.

Από το Αρχείο των «Ψηφιακών Συλλογών της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων». • Εκδόσεις «24 γράμματα», μέρος της εργασίας «Τα παιδιά στη δίνη του Εμφυλίου Πολέμου» της Δέσποινας Καραθανάση. 📝Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας και σχολιασμός : Μιχαήλ Γ. Τοπούζης.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους