ΑΝΑΛΥΟΝΤΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ. "Oὖτις ἐμοί γ᾿ ὄνομα. Οὖτιν δέ με κικλήσκουσι μήτηρ ἠδὲ πατὴρ ἠδ᾿ ἄλλοι πάντες ἑταῖροι...} Μετάφραση: «Το όνομά μου είναι Κανένας. Κανένα με φωνάζουν η...
ΑΝΑΛΥΟΝΤΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ. "Oὖτις ἐμοί γ᾿ ὄνομα. Οὖτιν δέ με κικλήσκουσι μήτηρ ἠδὲ πατὴρ ἠδ᾿ ἄλλοι πάντες ἑταῖροι...} Μετάφραση: «Το όνομά μου είναι Κανένας.
Κανένα με φωνάζουν η μητέρα, ο πατέρας μου και όλοι οι άλλοι σύντροφοί μου».
----------------------- Αυτός είναι ένας από τους πιο διάσημους και ευφυείς στίχους στην παγκόσμια λογοτεχνία.
Πρόκειται για το σημείο όπου ο Οδυσσέας εξαπατά τον Κύκλωπα Πολύφημο, χρησιμοποιώντας το λογοπαίγνιο με το όνομα «Οὖτις» (Κανένας). Το Τέχνασμα.
Όταν ο μονόφλαλμος κύκλωπας Πολύφημος μεθάει από το κρασί, ρωτάει τον Οδυσσέα το όνομά του. Ο Οδυσσέας απαντά μ' αυτό το ψευδώνυμο: «Οὖτις» (Κανένας). Το Αποτέλεσμα.
Αφού ο Οδυσσέας τυφλώνει τον Κύκλωπα, εκείνος φωνάζει στους άλλους Κύκλωπες: «Ούτις με κτείνει!» => "Ο Κανένας με σκοτώνει!". Οι άλλοι θεωρούν ότι δεν τον πειράζει κανείς και δεν τον βοηθούν. Το Φιλολογικό Λογοπαίγνιο.
Η λέξη «Οὖτις» συνδέεται άμεσα με τη λέξη «μῆτις» (που σημαίνει εξυπνάδα, δόλος, πανουργία). Ο Όμηρος παίζει με τις λέξεις, καθώς η μῆτις του Οδυσσέα τον μετατρέπει σε Οὖτι για να σώσει τη ζωή του.
-------------------------- Η σημασία της "ύβρεως" του Οδυσσέα όταν αποκαλύπτει το πραγματικό του όνομα στο τέλος.
Η αποκάλυψη του πραγματικού ονόματος του Οδυσσέα στον Πολύφημο (ραψωδία ι΄, στίχοι 502-505) αποτελεί την κλασική εκδήλωση της ύβρεως και το κομβικό σημείο που αλλάζει όλη την πορεία του έπους. Το Κίνητρο. - Το Κυνήγι της υστεροφημίας (κλέος) και η ανάγκη για δόξα: Για τον ομηρικό ήρωα, η ανωνυμία προσομοιάζει με "θάνατο". - Η σφραγίδα του κατορθώματος: Ο Οδυσσέας δεν αντέχει να μείνει το κορυφαίο του κατόρθωμα (η τύφλωση του γίγαντα) ανώνυμο. - Η δήλωση: Φωνάζει στον Κύκλωπα ότι αν τον ρωτήσει κανείς ποιος τον τύφλωσε, να πει πως ήταν ο «Οδυσσέας, ο γιος του Λαέρτη, που έχει το σπίτι του στην Ιθάκη». - Η εκδήλωση της Ύβρεως με την υπερεκτίμηση δυνάμεων: Ο ήρωας παρασύρεται από το πάθος και την αλαζονεία του (άτη). - Πρόκληση προς τους θεούς: Υποτιμά τη θεϊκή καταγωγή του Κύκλωπα, ο οποίος είναι γιος του Ποσειδώνα. - Παράκουση των συντρόφων: Αγνοεί τις παρακλήσεις των συντρόφων του να σταματήσει να προκαλεί το "θηρίο", βάζοντας το προσωπικό του «εγώ» πάνω από την ασφάλεια της ομάδας. Οι Συνέπειες: => Νέμεσις και Τίσις. - Η κατάρα του Πολύφημου: Γνωρίζοντας πλέον το όνομα, ο Κύκλωπας προσεύχεται στον πατέρα του, τον Ποσειδώνα, ζητώντας την τιμωρία του Οδυσσέα. - Η απάντηση του Ποσειδώνα: Ο θεός της θάλασσας εισακούει την κατάρα.και γεννά τη θεϊκή οργή που θα κρατήσει τον Οδυσσέα μακριά από την πατρίδα του για άλλα δέκα χρόνια. - Το τίμημα: Ο Οδυσσέας χάνει όλους τους συντρόφους του, όλα τα πλοία του και επιστρέφει στην Ιθάκη «οψέ κακώς» (αργά και με συμφορές), πάνω σε ξένο καράβι. -Το Μάθημα: Από τον «Ούτι» στον «Οδυσσέα», η Οδύσσεια είναι η πορεία ωρίμανσης του ήρωα. Στον Κύκλωπα, ο Οδυσσέας λειτουργεί ως παρορμητικός πολεμιστής της Τροίας, αναζητώντας την άμεση δόξα.
Μετά την τιμωρία του, μαθαίνει να συγκρατεί το «εγώ» του.
Όταν φτάνει στην Ιθάκη, δέχεται να ντυθεί ζητιάνος και να υποστεί τις προσβολές των μνηστήρων χωρίς να αποκαλύψει ποιος είναι, δείχνοντας ότι κατέκτησε πλέον την απόλυτη αυτοσυγκράτηση (σωφροσύνη).
--------------------------------- Η σύγκριση ανάμεσα στην ύβρη του Οδυσσέα και την ύβρη των Μνηστήρων αναδεικνύει δύο εντελώς διαφορετικές μορφές ηθικής και πνευματικής εκτροπής στην Οδύσσεια.
Ενώ η ύβρη του Οδυσσέα πηγάζει από την ηρωική του ορμή, η ύβρη των Μνηστήρων αποτελεί μια διαρκή, συνειδητή και καθολική σήψη. 1. Τα Κίνητρα και η Φύση της Ύβρεως. Α. - Οδυσσέας ("Ηρωική Ύβρις"): - Στιγμιαία έκρηξη: Είναι ένα παρορμητικό λάθος της στιγμής, που τροφοδοτείται από την υπερηφάνεια της νίκης. - Αναζήτηση του κλέους: Το κίνητρό του είναι η υστεροφημία.
Δεν θέλει να μείνει κρυφό το όνομα του ανθρώπου που νίκησε το "τέρας". - Προσωπικό «εγώ»: Είναι η αλαζονεία του πολεμιστή που αισθάνεται ανώτερος από τη μοίρα και τους φυσικούς νόμους. Β. -Μνηστήρες (Καθημερινή / Κοινωνική Ύβρη): - Διαρκής κατάσταση: Δεν πρόκειται για ένα λάθος της στιγμής, αλλά για μια συστηματική, καθημερινή συμπεριφορά ετών. - Παραβίαση των θεσμών: Καταλύουν την "ξενία" και παρασιτούν στο παλάτι, δεν σέβονταιτους νεκρούς/απόντες (Οδυσσέα) και τον θεσμό του γάμου. - Χλιδή και αποκτήνωση: Το κίνητρό τους είναι η εξουσία, ο πλούτος της Ιθάκης και η σαρκική απόλαυση.
Σχεδιάζουν μάλιστα τη δολοφονία του Τηλέμαχου, παραβιάζοντας τον ιερότερο νόμο του αίματος. 2. Η Στάση απέναντι στις Προειδοποιήσεις των Θεών. Α. - Οδυσσέας (Υπακοή μετά το σφάλμα). - Αναγνώριση: Παρόλο που αγνοεί τους συντρόφους του στην ακτή του Κύκλωπα, ο Οδυσσέας αντιλαμβάνεται αμέσως μετά το βάρος των πράξεών του. - Συμμόρφωση: Δέχεται καρτερικά τις δοκιμασίες που του επιβάλλει ο Ποσειδώνας και ακολουθεί πιστά τις συμβουλές της Κίρκης, του Τειρεσία και της Αθηνάς για να εξιλεωθεί. Β. - Μνηστήρες (Απόλυτη Τύφλωση): - Περιφρόνηση οιωνών: Αγνοούν επιδεικτικά τα θεϊκά σημάδια (π.χ. τους αετούς που στέλνει ο Δίας στη συνέλευση). - Χλευασμός των μάντεων: Γελούν με τις προφητείες του Αλθαιμένη και του Θεοκλύμενου, θεωρώντας τις ανόητες απειλές. - Πλήρης άτη: Η διάνοια τους έχει σκοτιστεί τόσο πολύ από τους θεούς, που αδυνατούν να δουν την καταστροφή τους, ακόμη και όταν αυτή είναι μπροστά στα μάτια τους. 3. Η Νέμεσις και η Κατάληξη (Τίσις) Α. - Οδυσσέας (Παιδευτική Τιμωρία). - Εξιλέωση μέσω των παθημάτων: Η τιμωρία του Οδυσσέα έχει χαρακτήρα κάθαρσης.
Υποφέρει, χάνει τα πάντα, αλλά επιζεί και επιστρέφει σοφότερος. - Μεταμόρφωση σε «σώφρονα»: Η ύβρη του διορθώνεται.
Η ικανότητά του να υπομένει τις προσβολές των Μνηστήρων ως ζητιάνος αποδεικνύει ότι νίκησε την αλαζονεία του. Β. - Μνηστήρες (Ολοκληρωτική Καταστροφή). - Αμείλικτος θάνατος: Για τους Μνηστήρες δεν υπάρχει περιθώριο εξιλέωσης ή επιστροφής. - Ηθική δικαίωση: Η σφαγή τους στη Μνηστηροφονία δεν είναι μια απλή εκδίκηση του Οδυσσέα, αλλά η εφαρμογή της θεϊκής δικαιοσύνης (του Ξένιου Δία) πάνω στη Γη. Πεθαίνουν όλοι, χωρίς καμία εξαίρεση, γιατί η ύβρη τους ήταν καθολική. {για τον ερανισμό: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ] @ακόλουθοι
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους