Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Χαρά Νάστου Σε γυναίκειους δρόμους και πάλι με τη Σεμέλη του Κάδμου "Του Κάδμου η κόρη, η Σεμέλη, στο Δία γέννησε γιο λαμπρό, σαν έσμιξε ερωτικά μαζί του, τον πολύτερπνο Διόνυσο, έναν αθάνατο η θνητή.

Μα τώρα και οι δυο είναι θεοί". (Ησίοδος Θεογονία) Η Σεμέλη ήταν κόρη του Κάδμου και της Αρμονίας, στον γάμο των οποίων παρευρέθηκαν οι θεοί.

Είχε αδελφό τον Πολύδωρο, γενάρχη των Λαβδακιδών, αδελφές την Αυτονόη, την Ινώ και την Αγαύη.

Η παράδοση τής αποδίδει έναν ακόμη αδελφό, τον Ιλλυριό.

Οι αδελφές της παντρεύτηκαν θνητούς, τον Αρισταίο η πρώτη, τον Αθάμαντα η δεύτερη, τον Εχίονα η τρίτη. Η Σεμέλη είχε την τύχη, που έγινε ατυχία, να την ερωτευτεί ο Δίας, ο οποίος, κρυφά από την Ήρα, ενώθηκε μαζί της.

Εκείνη, θεά είναι, το μαθαίνει και με δόλο οδηγεί τη Σεμέλη ως το θάνατο. Η Ήρα, έχοντας γνώση πως ο Δίας είχε υποσχεθεί να εκπληρώσει κάθε επιθυμία-αίτημα της αγαπημένης του, της υποβάλλει την επιθυμία να του ζητήσει να πάει κοντά της με τη μορφή που εκείνος είχε, όταν ζητούσε την αγάπη της Ήρας. «Μόνο με μένα παίρνει την πραγματική μορφή του», είπε η σύζυγος στην ερωμένη προκαλώντας την, παίρνοντας, σύμφωνα με τον Οβίδιο(Μεταμορφώσεις), τη μορφή της γριάς τροφού της.

Έτσι ο Δίας, μη μπορώντας ν' αθετήσει το λόγο του, φτάνει στην κάμαρά της πάνω σε άρμα, αστράπτοντας και βροντώντας με τη δύναμη του κεραυνού του. Η Σεμέλη παγώνει από τον φόβο της και, πεθαίνοντας, αποβάλλει το έξι μηνών μωρό της, το οποίο ο Δίας αρπάζει από τη φωτιά και το ράβει στο μηρό του.

Μετά τον θάνατο της Σεμέλης οι άλλες κόρες του Κάδμου διέδωσαν ότι η Σεμέλη είχε κοιμηθεί με κάποιον θνητό, ότι είχε πει ψέματα για τον Δία και γι' αυτόν τον λόγο εκείνος την κατακεραύνωσε.

Οι συνέπειες και για τις τρεις αδελφές από τις φήμες που έσπειραν αλλά και από το γεγονός ότι η μια, η Ινώ, δέχτηκε να αναθρέψει τον Διόνυσο, προκαλώντας την οργή της Ήρας, η άλλη, η Αγαύη, αρνήθηκε τη θειότητα του Διόνυσου, προκαλώντας την οργή του θεϊκού ανεψιού της, ήταν οδυνηρές για τις ίδιες και για τους γιους τους. Η Αγαύη σε κατάσταση μανίας διαμελίζει τον γιο της Πενθέα.

Το γιο της Αυτονόης, τον Ακταίωνα, διαμελίζουν τα σκυλιά του και ο ίδιος μεταμορφώνεται σε ελάφι. Η Ινώ μαζί με τον γιο της Μελικέρτη, όπως αναφερθήκαμε στις προηγούμενες δημοσιεύσεις μας, πέφτουν στη θάλασσα.

Όσο για το μωρό που ο Δίας έραψε στον μηρό του, στο πλήρωμα του χρόνου ο Δίας κόβει τα ράμματα και φέρνει στον κόσμο τον Διόνυσο, που όταν μεγάλωσε αναζήτησε τη μητέρα του στον Κάτω Κόσμο.

Έτσι η Σεμέλη αναστήθηκε και ανέβηκε στον Όλυμπο με το όνομα Θυώνη.

Άλλες εκδοχές τώρα υποστηρίζουν πως την απαίτηση από τον Δία την προβάλλει η Σεμέλη, χωρίς τη δόλια παρέμβαση της Ήρας.

Το παράπονο της νεαρής κοπέλας ήταν ότι αυτός που έλεγε ότι την αγαπούσε στην πραγματικότητα την περιφρονούσε, αφού πλάγιαζε μαζί της κρυμμένος και χωρίς κουβέντα.

Μια άλλη, ναξιακή, εκδοχή θέλει τον Δία να επιλέγει το νησί της Νάξου, για ν' αφήσει το παιδί του και να το μεγαλώσουν οι εγχώριες Νύμφες, η Φιλία, η Κορωνίδα και η Κλείδη.

Η ίδια παράδοση βάζει τον Δία να κατακεραυνώνει τη Σεμέλη, γιατί δεν επιθυμούσε το παιδί του να γεννηθεί από θνητή γυναίκα αλλά και οι δυο γονείς του να είναι αθάνατοι, ο ίδιος ως πατέρας που γονιμοποίησε τη Σεμέλη και ο ίδιος που, σαν γυναίκα, κυοφόρησε το παιδί.

Μια λακωνική παραλλαγή θέλει τον Κάδμο να εκθέτει ζωντανούς σε μια κιβωτό την κόρη και το παιδί της.

Η κιβωτός ξεβράζεται στη λακωνική γη, στην πόλη που μέχρι τότε λεγόταν Ὀρειᾶται και μετά Βρασιαί, ακριβώς για το γεγονός ότι εκεί εκβράστηκε το ξύλινο κιβώτιο. Οι Βρασιώτες κάνουν μια επιβλητική κηδεία στη Σεμέλη, που στο μεταξύ είχε πεθάνει, και ανατρέφουν τον Διόνυσο στον τόπο τους· Εκεί λέγανε ότι τον ανέλαβε η Ινώ ως τροφός του.

Έλεγαν ακόμη ότι υπήρχε άβατος ναός της Σεμέλης στον Κιθαιρώνα, όπου βρισκόταν και ο τάφος της, ενώ και στη Θήβα έδειχναν τον τάφο της στον ναό του Διόνυσου Λυσίου.

Άβατο ήταν και το κεραυνοβολημένο δωμάτιο στο ερειπωμένο παλάτι του Κάδμου.

Περισσότερο ορθολογικές αναγνώσεις (Χάρακας, 1ος αι. μ.Χ.) θέλουν τον Κάδμο να θεωρεί τον Διόνυσο θεϊκό, τυχερό παιδί, γιατί σώθηκε από τη φωτιά, και οι άνθρωποι να ονομάζουν τη Σεμέλη Θυώνη για τον ίδιο λόγο, επειδή κάηκε από τη φωτιά που θεωρούνταν μέσο εξαγνισμού.

Εικόνα 1: Σεμέλη και Δίας. Boullogne, Bon, λάδι σε μουσαμά.

Musée de Tessé.

Εικόνα 2: Η Σεμέλη πεθαίνει αντικρίζοντας τον Δία. Rubens, Peter Paul, λάδι σε μουσαμά. Βρυξέλλες. Έρρωσθε και χαίρεθε, Μυθολόγοι Πηγή: "Μορφές και θέματα της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας"

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους