Original Post

Πλήρες Κείμενο:

👉 Με αφορμή την 26 Ιούνη Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών Σωματείο των Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων, η Τρελή Ροδιά ΚοινΣΕπ Ένταξης, η Συνέλευση Γυναικών 8 Μάρτη και η @ΑΡΓΩ ΚοινΣΕπ ξετυλίγουν το κουβάρι της κατάστασης στις εξαρτήσεις και των έμφυλων διακρίσεων στο 27ο αντιρατσιστικό φεστιβάλ. 👉 Ακολουθεί η ειδική αναφορά στις έμφυλες διακρίσεις στο πεδίο, από το μέλος της Συνέλευσης Γυναικών 8 Μάρτη Κατερίνα Μπιλίτου ΑΠΟ ΤΑ ΑΔΙΕΞΟΔΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΥ ΜΑΣ ΧΩΡΑ ΟΛΑ. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ♦️ Βρισκόμαστε στο 27ο αντιρατσιστικό φεστιβάλ που φέτος έχει έναν έντονο αντιπολεμικό χαρακτήρα.

Οι εξελίξεις όμως γύρω μας, μας υπενθυμίζουν ότι η βία δεν εμφανίζεται μόνο στα πεδία των μαχών.

Διαπερνά τις κοινωνίες μέσα από τις πολιτικές επιλογές των κυβερνήσεων με τελικό αποδέκτη τις ψυχές και τα ίδια τα σώματα των ανθρώπων, ιδιαίτερα των γυναικών. ♦️ Σε αυτό το πλαίσιο, και με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, επιλέξαμε να μιλήσουμε για την εξάρτηση και την απεξάρτηση. ♦️ Η εξάρτηση δεν μπορεί να οριστεί ως ένα ατομικό πρόβλημα, αλλά ως μια κοινωνική και πολιτική συνθήκη.

Μια συνθήκη που συνδέεται με τον αποκλεισμό, τη φτώχεια, το τραύμα και τη βία.

Συχνά, βλέπουμε την εξάρτηση “από μακριά”. Ως κάτι που συμβαίνει σε άτομα με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, που μεγαλώνουν εκτός οικογενειακού πλαισίου, που είναι μη παραγωγικά στην αγορά εργασίας.

Δημιουργούμε έτσι μια εικόνα για την εξάρτηση από την οποία εμείς δεν κινδυνεύουμε άμεσα. .Κάτι που θα συμβαίνει πάντα στους άλλους.

Ποτέ σε εμάς.

Η αλήθεια όμως απέχει πολύ από αυτή την οπτική.

Σχεδόν σε κάθε ελληνική οικογένεια υπάρχει τουλάχιστον ένα άτομο με πρόβλημα εξάρτησης, από νόμιμες ή παράνομες ουσίες, από τον τζόγο, τα σοσιαλ μίντια, το φαγητό, τα βιντεοπαιχνίδια, την πορνογραφία.

Πρόκειται λοιπόν για ένα ζήτημα πολυπαραγοντικό, και πολυεπίπεδο και όταν σε αυτή τη δύσκολη εξίσωση μπαίνει και ο παράγοντας του φύλου, οι συνθήκες κατανόησης της εξάρτησης, αλλά και η αντιμετώπιση της περιπλέκονται ακόμα περισσότερο. 🟣 Η έμφυλη διάσταση είναι καθοριστική και είναι απαραίτητο να αναδειχθεί.

Τα συμπεράσματα από τις έρευνες αφηγηματικών και θεματικών αναλύσεων, που προκύπτουν τόσο από τα ίδια τα άτομα που εντάχθηκαν σε κάποιο πρόγραμμα απεξάρτησης, όσο και από τους εργαζόμενους στο πεδίο είναι αποκαλυπτικά.

Στις γυναίκες χρήστριες, παρατηρείται υψηλό ποσοστό με ιστορικό έμφυλης ή ενδοοικογενειακής βίας, συνήθως και τα δύο, υψηλότερα ποσοστά συννοσηρότητας με κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές σε σχέση με τους άνδρες, περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν μέσω ενδοφλέβιας χρήσης,( αφού η βελόνα έχει χρησιμοποιηθεί πρώτα από τους άντρες συντρόφους), δυσμενέστερες συνθήκες διαβίωσης από εκείνους και μεγαλύτερη θνησιμότητα, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια διαρκής αύξηση στην εξάρτηση των γυναικών από συνταγογραφούμενες ουσίες, όπως η βενζοδιαζεπίνη, τα γνωστά σε όλους μας ζαναξ καθώς και μία σταθερά ανοδική τάση της υπερκατανάλωσης αλκοόλ.Παρ’ όλα αυτά, αποτελούν μειοψηφία στα θεραπευτικά προγράμματα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν μικρότερη ανάγκη, αλλά ότι συναντούν περισσότερα εμπόδια.

Εμπόδια κοινωνικά, οικονομικά, πρακτικά και συναισθηματικά. 🟣 Οι γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με αυτό που αποκαλείται στο πεδίο ως διπλό στίγμα.

Κρίνονται όχι μόνο ως χρήστριες, αλλά και ως ανεπαρκείς μητέρες, αποτυχημένες προσωπικότητες, κόρες-ντροπή των γονιών τους.

Αντιμέτωπες με μια πραγματικότητα στην οποία μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, τις κατηγορεί για την εξάρτηση τους, ενώ ακόμα και όταν δολοφονούνται, μάλλον το άξιζαν ή πήγαιναν γυρεύοντας.

Θα έπρεπε να το περιμένουν -αφού διάλεξαν την χρήση-, να βρεθούν τσιμεντωμένες σε μια ταράτσα όπως η Ευρυδίκη ή παρατημένες με σπασμούς σε μια πλατεία όπως η Μυρτώ, ή το σώμα τους να μη βρεθεί ποτέ, όπως της Μαρίας. 🟣 Αυτό βέβαια που δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό, είναι πως η επιλογή ουσιών από την αρχή συνδέεται με μία εσωτερική ανάγκη των γυναικών να εναντιωθούν στους ασφυκτικούς ρόλους που το σύστημα επιβάλλει ως αυτονόητους για εκείνες.

Όσο παράδοξο κι αν ακούγεται η χρήση γίνεται μια αυτοκαταστροφική μορφή διαμαρτυρίας.

Δεν είναι η αρχή μιας παρεκλίνουσας αντικοινωνικής συμπεριφοράς.

Είναι μια προσπάθεια επιβίωσης και διαχείρισης μιας βίαιης, αφόρητης και μοναχικής πραγματικότητας.

Στιγματίζονται ακριβώς γιατί δεν θέλησαν ή δεν κατάφεραν, να ανταποκριθούν στους ρόλους τους.

Η απόφαση τους για απεξάρτηση πρέπει να αναμετρηθεί με αισθήματα ντροπής και ενοχής που κυριαρχούν σε εντονότερο βαθμό σε σχέση με τους άντρες.

Πίσω από αυτό το διπλό στίγμα υπάρχουν ιστορίες.

Ιστορίες κακοποίησης, επιβίωσης, εγκατάλειψης, τραύματος. 🌈 Οι κοινωνικοί ρόλοι, που γεννιούνται κυρίως από το καπιταλιστικό σύστημα και τις ανάγκες του κέρδους, επηρεάζουν και τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα.

Τις περισσότερες φορές η περίοδος της ενεργούς χρήσης για εκείνα είναι αυτή που βρίσκονται ακόμα στην ντουλάπα, όπως χαρακτηριστικά την αποκαλούν.

Περίοδο που βιώνουν έντονη ντροπή και απόρριψη, ενώ πολλά ανακαλύπτουν την πραγματική τους σεξουαλική ταυτότητα μέσα στη θεραπεία απεξάρτησης. 🔵 Ούτε το ανδρικό φύλο όμως παραμένει ανεπηρέαστο.

Το αγόρι στερείται από πολύ μικρό την τρυφερότητα των οικείων του για να γίνει άντρας.

Αποκρύπτει την ευαισθησία και την ευαλωτότητα του για να παρουσιάσει την εικόνα του δυνατού, του άντρα που δεν κλαίει, αργότερα του κουβαλητή, έπειτα του ισχυρού.

Ρόλοι που δημιουργούν ματσίλα, και γεννούν παραβατικές συμπεριφορές και βία θρέφοντας σε μεγάλο βαθμό την εξάρτηση, που δυστυχώς σε αυτή την περίπτωση μεταφράζεται και ως μαγκιά. ♦️ Έχει λοιπόν η εξάρτηση φύλο; Η απάντηση είναι όχι. ♦️ Αν όμως δεν αναγνωρίσουμε την καταπίεση που παράγουν οι έμφυλοι ρόλοι, οι εξαρτήσεις θα κυριαρχούν και η απεξάρτηση θα κινδυνεύει να παραμείνει επισφαλής.

Και αν η απεξάρτηση θα στοχεύει μόνο στην διακοπή της χρήσης ή στον έλεγχο της, κάτι που προωθείται σε πολιτικό επίπεδο, είναι καταδικασμένη να αποτύχει. 🟪 Μήπως έχει φύλο η απεξάρτηση; Μόλις 1 στα 5 άτομα είναι ο αριθμός των γυναικών στα προγράμματα σύμφωνα με τον EUDA-Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά και 15-17% στην Ελλάδα.

Ευθύνεται μόνο το διπλό στίγμα που αναφέραμε; Όχι.

Στην απεξάρτηση η γυναίκα έχει να αντιμετωπίσει κι άλλες δυσκολίες.

Η ανάγκη των γυναικών για ασφάλεια, η εμπειρία της βίας, η μητρότητα, συχνά δεν ενσωματώνονται επαρκώς και αυτό γιατί η πολιτεία αδυνατεί να θεσμοθετήσει με έμφυλη ευαισθησία ή γιατί απλά δεν υπάρχει η πολιτική βούληση, ενώ η κοινωνία έρχεται και εδώ να παίξει καθοριστικό ρόλο και να επαναστιγματίσει.

Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει τη φράση ‘‘μα, μέχρι εκεί έφτασε; Να κάνει απεξάρτηση; Τόσο πάτο έπιασε; Τα παιδιά της δε τα σκέφτηκε; Τους γονείς της;’’ Οι οικονομικές δυσκολίες αλλά και η φύλαξη των παιδιών ή των ηλικιωμένων γονιών τους, είναι κάποια από τα εμπόδια που πρέπει αρχικά να ξεπεράσουν. 🟪 Δεδομένου ότι η απεξάρτηση δεν μπορεί να γίνει απομονωμένα και ατομικά, οι δομές της και οι κοινότητες που δημιουργούνται μέσα από αυτές είναι απαραίτητες.

Στην πλειοψηφία τους οι δομές αυτές, αποτελούσαν για δεκαετίες χώρους συλλογικής προσπάθειας, αλληλεγγύης και επανένταξης.

Όμως δεν είναι έξω από την κοινωνία.

Αν δεχτούμε αυτό που συχνά επικαλούνται οι ίδιοι οι άνθρωποι μέσα σε αυτές, ότι είναι η αντανάκλαση ή μια μικρογραφία της κοινωνίας, τότε καταλαβαίνουμε πως αναπαράγονται σιωπηρά οι ίδιες ανισότητες.

Ως άτομο που πέρασε από διάφορες δομές, θα μου επιτρέψετε να αναφερθώ λίγο και στην προσωπική μου εμπειρία. 🟪 Σε κλειστή δομή ήρθα αντιμέτωπη με βαθιά σεξιστικές αντιλήψεις μέσω των ίδιων των κανονισμών της, δηλαδή το θεσμικό πλαίσιο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι πως για την εισαγωγή μου, μου έγινε πρωτίστως σαφές ότι τα ρούχα που θα φορούσα εκεί, θα έπρεπε να είναι φαρδιά, και όχι προκλητικά.

Τα παντελόνια κάτω από το γόνατο, μπλούζες μέχρι τον αγκώνα.

Ο λόγος ξεκάθαρα ειπωμένος.

Για να μην προκαλούνται οι άντρες συνθεραπευόμενοι μου.

Θεωρούσαν ότι αυτός ο κανόνας ένδυσης μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά έτσι ώστε να μην σπάσει ένας άλλος.

Αυτός της απαγόρευσης των σεξουαλικών και ερωτικών σχέσεων μεταξύ των μελών.

Αν προκύψουν τέτοιες σχέσεις, τα μέλη που εμπλέκονται, αποβάλλονται, ενώ δεν χρειάζεται να σας πω ποιο από τα δύο φύλα «προκάλεσε» με τη συμπεριφορά του την συνεύρεση.

Ο κανονισμός αυτός δεν τηρείται σχεδόν ποτέ, κι όμως παραμένει να υπάρχει και άρα να καθιστά την πρόσβαση σε προφυλάξεις για μεταδιδόμενα νοσήματα ή ανεπιθύμητη κύηση, αδύνατη.

Απαγορευτική. 🟪 Το πως αντιμετωπίζεται η σεξουαλικότητα της γυναίκας, ή και το πως η ίδια την αντιμετωπίζει είναι ένα μεγάλο ζήτημα, και έχει αντίκτυπο και κατά τη διάρκεια της απεξάρτησης.

Σύμφωνα πάντα με τις έρευνες, οι γυναίκες παρουσιάζουν μεγαλύτερη ευαλωτότητα στις ερωτικές τους σχέσεις και συνεξάρτηση από τους συντρόφους τους.

Είναι επίσης εκείνες που διακόπτουν την παραμονή τους σε δομές και προγράμματα πολύ πιο γρήγορα και σε μεγαλύτερα ποσοστά από τους άντρες, είτε εξαιτίας μιας ερωτικής έλξης ή σχέσης, είτε γιατί οι πιθανότητες να συνυπάρχουν μέσα στις ομάδες, με άντρες τους οποίους γνώριζαν από τη χρήση είναι μεγάλες και αυτό τους δημιουργεί ένα αίσθημα ανασφάλειας που τις εμποδίζει να μιλήσουν ελεύθερα. 🟪 Τις περισσότερες φορές συνιστούν οι ειδικοί τις γυναίκες, όχι μόνο να μην εμπλέκονται σε ερωτικές σχέσεις, εντός και εκτός δομών, αλλά να παραγκωνίσουν πλήρως την σεξουαλικότητα τους καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας τους.

Έτσι, ενώ για τους άντρες το σεξ είναι μια φυσιολογική και βιολογική ανάγκη, για τις γυναίκες κρύβει ιδιαίτερη επικινδυνότητα. 🟪 Θα ξαναγυρίσω στην δική μου ιστορία για να σας πω, πως παρόλο που εγώ δεν γνώριζα τους άνδρες στην κλειστή δομή, δυσκολεύτηκα εξίσου να μοιραστώ κομμάτια της προσωπικής μου ζωής.

Έχοντας υποστεί σεξουαλική κακοποίηση, κουβαλούσα αυτό το τραυματικό βίωμα σε όλη τη διάρκεια των ετών της χρήσης μου και στην αρχή της απεξάρτησης μου.

Έντονος φόβος, ντροπή, η σκέψη ότι μπορεί να με έκριναν για όσα συνέβησαν χωρίς τη θέλησή μου και η αγωνία ότι θα στιγματιζόμουνα και εντός της κοινότητας όπως ακριβώς θα συνέβαινε και έξω, ήταν συναισθήματα που με οδήγησαν κάποια στιγμή σε παραίτηση από τη θεραπευτική διαδικασία. 🟪 Στάθηκα όμως αρκετά τυχερή όταν γνώρισα το ανοιχτό Πρόγραμμα Εναλλακτικής Θεραπείας Αργώ.

Εκεί κατάφερα πραγματικά να αφοσιωθώ στο ταξίδι της απεξάρτησης μου.

Η παρότρυνση των θεραπευτών μου αλλά κυρίως η σιγουριά που ένιωθα μέσα από την διαρκή υποστήριξη τους, με βοήθησαν να μιλήσω μέσα στο πλαίσιο της ομαδικής θεραπείας.

Θεραπευτές που ήταν απόλυτα ενημερωμένοι και εκπαιδευμένοι σε έμφυλα ζητήματα.

Αυτή τους η ευαισθητοποίηση οφείλονταν στην πολυετή επαγγελματική τους εμπειρία, στην αγάπη τους για το πεδίο, στις ίδιες τις γυναίκες θεραπεύτριες , αλλά και στο φεμινιστικό κίνημα που άλλαξε την γλώσσα και την οπτική και έκανε τις πληροφορίες προσβάσιμες και διαδεδομένες. Στην Αργώ συνέβαινε επίσης κάτι το πραγματικά επαναστατικό για το πεδίο της απεξάρτησης.

Οι σχέσεις μεταξύ των μελών δεν απαγορεύονταν ούτε βέβαια και συνιστώνταν, αλλά η ελεύθερη βούληση του ατόμου για σύναψη κάθε μορφής διαπροσωπικών σχέσεων ήταν το ζητούμενο.

Η φιλοσοφία του προγράμματος ήταν πως ο άνθρωπος μπορεί να θεραπευτεί μόνο μέσα από τις σχέσεις του και στη βάση της συλλογικότητας.

Μια ολιστική προσέγγιση, συμπεριφοράς και επαναπροσδιορισμού των σχέσεων και της κοινωνικοποίησης του ατόμου στη θεραπευτική διαδικασία και αργότερα στη κοινωνία. 🟪 Το περιβάλλον της απεξάρτησης θα πρέπει να είναι εκ προοιμίου ένα ασφαλές πλαίσιο, που θα εγγυάται την προστασία των γυναικών και την ιδιαίτερη φροντίδα που χρειάζονται για να καταφέρουν να διαχειριστούν αυτή τη σειρά προβλημάτων που ανέφερα ως τώρα . Η διαρκής εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των εργαζομένων πάνω στα έμφυλα ζητήματα, η δωρεάν νομική υποστήριξη για τις γυναίκες που θα αποφασίσουν να καταγγείλουν τις κακοποιήσεις που υπέστησαν κατά την περίοδο της χρήσης και η ταυτόχρονη οικονομική στήριξη, είναι απαραίτητα στοιχεία για την ολοκλήρωση πολύχρονων και απαιτητικών προγραμμάτων.

Η απεξάρτηση δεν θα έπρεπε να έχει φύλο, ούτε να είναι προνόμιο των λίγων.

Είναι κοινωνικό αγαθό και δεν μπορεί να είναι ουδέτερη.

Χρειάζεται να είναι έμφυλα ευαίσθητη και να δημιουργεί πραγματικά ασφαλείς και συμπεριληπτικούς χώρους. ♦️ Η σημερινή κατάσταση στο πεδίο δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Και αυτό επειδή από τη μια παρατηρείται η αποδυνάμωση και η απαξίωση των στεγνών κρατικών προγραμμάτων και η μετατόπιση υπηρεσιών προς την ιδιωτικοποίηση, και από την άλλη η σταδιακή επικράτηση προσεγγίσεων που βασίζονται στο μοντέλο του λειτουργικού χρήστη και στη μείωση της βλαβης, δεν είναι ουδέτερες εξελίξεις.

Συνδέονται με μια ευρύτερη αναδιάταξη προτεραιοτήτων του κράτους. ♦️ Σε μια περίοδο όπου αυξάνονται οι στρατιωτικές δαπάνες και οι εξοπλισμοί, η κοινωνική φροντίδα συρρικνώνεται.

Η απεξάρτηση από συλλογικό δικαίωμα μετατρέπεται σταδιακά σε υπηρεσία υπό αυστηρούς όρους και ταξικές προϋποθέσεις.

Ο μιλιταρισμός δεν είναι μόνο τα όπλα.

Είναι μια λογική που οργανώνει την κοινωνία γύρω από τον έλεγχο, την πειθαρχία και την υποτίμηση της αξίας της ζωής. ♦️ Η ίδια λογική που θεωρεί κάποιες ζωές «αναλώσιμες» στον πόλεμο, είναι αυτή που θεωρεί κάποιους ανθρώπους «χαμένες υποθέσεις» στην εξάρτηση.

Η ίδια λογική που ελέγχει τα σώματα των γυναικών, είναι αυτή που περιορίζει την πρόσβασή τους στη φροντίδα.

Γι’ αυτό δεν μπορούμε να μιλάμε για απεξάρτηση αν δεν μιλήσουμε για τις πολεμικές προετοιμασίες που εντείνονται μέσα από την κλιμάκωση των διεθνών ανταγωνισμών.

Και δεν μπορούμε να μιλάμε για ειρήνη αν δεν μιλάμε για κράτος πρόνοιας, ισονομίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. 🎯 Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται να υπερασπιστούμε την πρόληψη, την απεξάρτηση και την επανένταξη ως δημόσια και κοινωνικά αγαθά.

Να διεκδικήσουμε δομές που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων, των πιο ευάλωτων.

Να αναγνωρίσουμε ότι χωρίς έμφυλη οπτική, δεν υπάρχει ισότητα ούτε ουσιαστική θεραπεία.

Η απόφαση και η επιμονή για μια ζωή με αξιοπρέπεια, η ενίσχυση των συλλογικοτήτων της κοινότητας, η συνεργασία με τα σωματεία εργαζομένων, η κινηματική αφύπνιση, η απαίτηση οι φόροι μας να ενισχύουν το κράτος πρόνοιας και όχι τους δικούς τους πολέμους, και το σπουδαιότερο, η συλλογική αντίσταση στη διάλυση των δομών, είναι σήμερα οι καλύτεροι τρόποι περιφρούρησης των κατακτήσεων μας. Αυτήν την αντίσταση σας καλούμε να την οργανώσουμε μαζί.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους