Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η φωτογραφία απεικονίζει νομάδες (Βλάχους / Αρβανιτόβλαχους) κατά τη διάρκεια της εποχιακής τους μετακίνησης στα περίχωρα της Παραμυθιάς στην Ήπειρο.

Το εμβληματικό αυτό στιγμιότυπο απαθανατίστηκε από τον σπουδαίο Ελβετό φωτογράφο Φρεντ Μπουασονά (Fred Boissonnas), ο οποίος περιηγήθηκε εκτενώς στην Ελλάδα και κατέγραψε μοναδικά την καθημερινότητα των ανθρώπων της υπαίθρου.: Η λήψη χρονολογείται στην περίοδο 1903–1913 (δημοσιεύθηκε αργότερα στο έργο του για την Ήπειρο το 1920).Θέμα: Παρουσιάζει μια οικογένεια κτηνοτρόφων με την παραδοσιακή τους ενδυμασία και τα φορτωμένα ζώα τους, καθώς ξεκινούν το ταξίδι της ημινομαδικής μετακίνησης (διαχείμαση) προς τα θερινά ή χειμερινά βοσκοτόπια.

Ο παραδοσιακός τρόπος ζωής των κτηνοτροφικών νομαδικών πληθυσμών (όπως οι Βλάχοι και οι Σαρακατσάνοι) στην Ελλάδα των αρχών του 20ού αιώνα ήταν απόλυτα εναρμονισμένος με τον κύκλο των εποχών και τις ανάγκες των κοπαδιών τους.

Η καθημερινότητά τους χαρακτηριζόταν από σκληρή εργασία, λιτότητα και μια αυστηρά οργανωμένη κοινωνική δομή. Η Εποχιακή Μετακίνηση (Ημινομαδισμός & Διάχειμαση) Η ζωή τους χωριζόταν σε δύο μεγάλες μετακινήσεις. Τον Άγιο Γεώργιο (Απρίλιο) ανέβαιναν στα ψηλά, δροσερά βουνά της Πίνδου (θερινά βοσκοτόπια) και τον Άγιο Δημήτριο (Οκτώβριο) κατέβαιναν στα πεδινά και παραθαλάσσια χειμαδιά (όπως οι πεδιάδες της Θεσπρωτίας ή της Θεσσαλίας) για να προστατευτούν από τον βαρύ χειμώνα.

Η μετακίνηση, γνωστή ως «στράτα», διαρκούσε μέρες.

Όλο το βιος τους (ρούχα, εργαλεία, σκεύη) φορτωνόταν σε άλογα και μουλάρια, ενώ οι οικογένειες πεζοπορούσαν μαζί με χιλιάδες ζώα (πρόβατα και γίδια). Το «Τσελιγκάτο» Η βασική κοινωνική και οικονομική δομή τους ήταν το τσελιγκάτο.

Επρόκειτο για έναν αυτόνομο παραγωγικό συνεταιρισμό, ο οποίος αποτελούνταν από πολλές συγγενικές οικογένειες που ένωναν τα κοπάδια τους για να εξασφαλίσουν καλύτερη διαχείριση και προστασία.Αρχηγός (Τσέλιγκας): Ο αρχηγός του τσελιγκάτου ήταν ένας έμπειρος, οικονομικά ισχυρός και σεβαστός κτηνοτρόφος.

Αυτός αναλάμβανε να νοικιάσει τα λιβάδια, να διαπραγματευτεί την πώληση των προϊόντων (μαλλί, κρέας, τυρί) και να επιλύσει τις εσωτερικές διαφορές.

Οι νομάδες δεν είχαν μόνιμα σπίτια στις περιοχές μετακίνησης.

Κατασκεύαζαν προσωρινές, εύκολα συναρμολογούμενες κατοικίες, τα λεγόμενα κονάκια.Υλικά: Χρησιμοποιούσαν υλικά που έβρισκαν στη φύση, όπως ξύλα, κλαδιά, άχυρα και χορτάρι.

Οι καλύβες τους είχαν συνήθως κυκλικό ή ελλειπτικό σχήμα, με μια εστία (φωτιά) στο κέντρο για μαγείρεμα και θέρμανση. Οι Άνδρες: Είχαν την αποκλειστική ευθύνη για τη βοσκή, τη φύλαξη των κοπαδιών από άγρια ζώα ή ληστές, το άρμεγμα και την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων.

Οι γυναίκες αν και εξαιρετικά σκληραγωγημένες, είχαν την ευθύνη του νοικοκυριού, της ανατροφής των παιδιών και της μεταφοράς του νερού και των ξύλων.

Επίσης, επεξεργάζονταν το μαλλί των προβάτων, γνέθοντας και υφαίνοντας στον αργαλειό όλα τα ρούχα, τις βαριές κουβέρτες (φλοκάτες) και τα σακίδια της οικογένειας.

Η κοινότητα παρήγε σχεδόν τα πάντα μόνη της.

Η διατροφή τους βασιζόταν στο γάλα, το τυρί, το ψωμί (καλαμποκίσια κουλούρα ή μπομπότα) και τα άγρια χόρτα.

Λόγω του μετακινούμενου τρόπου ζωής τους, οι νομάδες ζούσαν σε σχετικά κλειστές κοινωνίες και απέφευγαν τις επιγαμίες με τους μόνιμους κατοίκους των χωριών («χωριάτες» ή «καραγκούνηδες»).Είχαν δικούς τους άγραφους νόμους, έντονο θρησκευτικό συναίσθημα και πλούσια μουσική παράδοση (δημοτικά τραγούδια της τάβλας και της στράτας) που εξυμνούσε τη ζωή στο βουνό, την ξενιτιά και την ποιμενική ζωή.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους