Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Για κάθε ενδιαφερόμενο, η γνώμη μου σχετικά με την πρόταση αύξησης της φορολογίας των μερισμάτων στη σημερινή εκπομπή του Άρη Πορτοσάλτε (από 33'10" έως 44'40") σε συνέχεια του άρθρου μου στην Οικονομική Καθημερινή της προηγούμενης Κυριακής (28.6.2026). Αναλυτικά το άρθρο: "Μπορεί η Ελλάδα να φορολογεί περισσότερο τα μερίσματα; Του Τάσου Ι. Αβραντίνη* Η συζήτηση για τη φορολογία των μερισμάτων επανέρχεται συχνά στη δημόσια ζωή με όρους επιπόλαιης κομματικής αντιπαράθεσης.

Διατυπώνεται συχνά η άποψη, ότι ο χαμηλός φόρος στα μερίσματα αποτελεί «δώρο στους πλούσιους» ή προνομιακή μεταχείριση του κεφαλαίου.

Η πραγματικότητα όμως είναι αρκετά διαφορετική.

Η χαμηλή φορολόγηση των μερισμάτων δεν είναι φορολογική εύνοια· είναι ένας τρόπος περιορισμού μιας στρεβλωτικής μορφής φορολόγησης, της διπλής φορολόγησης των εταιρικών κερδών.

Πιο συγκεκριμένα, τα κέρδη μιας κεφαλαιουχικής εταιρείας φορολογούνται ήδη μία φορά μέσω του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων.

Όταν τα ίδια αυτά κέρδη διανεμηθούν στους μετόχους και φορολογηθούν ξανά ως μέρισμα, τότε στην πραγματικότητα το ίδιο εισόδημα φορολογείται δύο φορές.

Όμως, η αύξηση αυτή του φορολογικού βάρους επί του παραγωγικού κεφαλαίου μειώνει την καθαρή απόδοση των επενδύσεων.

Η οικονομική συνέπεια είναι προφανής.

Όσο περισσότερο φορολογείται το κεφάλαιο, τόσο λιγότερες επενδύσεις καθίστανται οικονομικά βιώσιμες.

Οι επιχειρήσεις επενδύουν λιγότερο σε εξοπλισμό, τεχνολογία, καινοτομία και ανθρώπινο δυναμικό.

Όπως επισημαίνει και σε σχετική μελέτη του το εγκυρότατο Tax Foundation, η διπλή φορολόγηση λειτουργεί ανασταλτικά για την αποταμίευση, την επένδυση, τη δημιουργία επιχειρηματικού κεφαλαίου και τελικά για τους ρυθμούς ανάπτυξης της Οικονομίας.

Το πρόβλημα είναι ακόμη πιο έντονο στην ελληνική οικονομία, η οποία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρό επενδυτικό έλλειμμα.

Οι παραγωγικές επενδύσεις στην Ελλάδα κινούνται σήμερα κοντά στο 15%-16% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπερβαίνει το 22%. Πριν από την κρίση, η Ελλάδα είχε ποσοστό παραγωγικών επενδύσεις που ξεπερνούσε το 25% του ΑΕΠ.

Παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, η χώρα εξακολουθεί να εμφανίζει επενδυτικό κενό (υποεπένδυση) της τάξεως του 6% του ΑΕΠ τουλάχιστον, χωρίς να ληφθεί υπόψη και η παλαιότητα του εγκατεστημένου κεφαλαιακού αποθέματος.

Σε μια οικονομία που χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη παραγωγικότητα και ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση, η αύξηση της φορολογίας των μερισμάτων θα έστελνε το ακριβώς αντίθετο μήνυμα.

Θα σήμαινε μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση στο κεφάλαιο σε μια περίοδο, όπου η χώρα χρειάζεται ακριβώς το αντίθετο, ήτοι περισσότερα κίνητρα για αποταμίευση, επιχειρηματική επέκταση και ανάληψη επενδυτικού κινδύνου.

Υπάρχει όμως και μια ακόμη κρίσιμη διάσταση στο θέμα μας, η ανταγωνιστικότητα της χώρας. Η Ελλάδα, με συνολική φορολογική επιβάρυνση εταιρικών κερδών και μερισμάτων (effective tax rate) 25,9%, βρίσκεται μεν χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά όχι εκτός βαλκανικού και ανατολικοευρωπαϊκού πλαισίου.

Χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία, η Εσθονία, η Λετονία, η Μολδαβία και το Κόσοβο φορολογούν συνολικά τα διανεμόμενα εταιρικά κέρδη ακόμη χαμηλότερα, τη στιγμή που η Ελλάδα λόγω του υψηλού χρέους αλλά και του λανθάνοντος ασφαλιστικού χρέους έχει σημαντικά υψηλότερο χωρικό κίνδυνο.

Η ελληνική εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει επίσης ότι η μείωση της φορολογίας δεν οδήγησε σε κατάρρευση των δημοσίων εσόδων — το αντίθετο.

Από το 2018 έως το 2023, ο φόρος στα μερίσματα μειώθηκε από 15% σε 5%. Παρ’ όλα αυτά, τα δηλωθέντα μερίσματα σχεδόν τετραπλασιάστηκαν: από 1,2 δισ. ευρώ το 2018 σε 4,65 δισ. ευρώ το 2023.

Τα έσοδα από τον παρακρατηθέντα φόρο αυξήθηκαν από περίπου 180 εκατ. ευρώ σε 231 εκατ. ευρώ.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι ένα πιο ανταγωνιστικό και λογικό φορολογικό πλαίσιο μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συμμόρφωση, περισσότερες διανομές κερδών και συνολικά υψηλότερη οικονομική δραστηριότητα.

Η φορολογία δεν λειτουργεί σε κενό.

Όταν γίνεται υπερβολική, περιορίζει ακριβώς τη δραστηριότητα από την οποία προσδοκά να αντλήσει έσοδα.

Τελικά, η συζήτηση για τα μερίσματα δεν είναι συζήτηση για «προνόμια». Είναι συζήτηση για το πώς φορολογείται το παραγωγικό κεφάλαιο σε μια χώρα που εξακολουθεί να χρειάζεται επειγόντως επενδύσεις. Η Ελλάδα δεν έχει πρόβλημα υπερβολικών επενδύσεων ούτε υπερβολικής αποταμίευσης.

Έχει το αντίθετο πρόβλημα.

Η χαμηλή φορολόγηση των μερισμάτων δεν είναι ιδεολογική εμμονή.

Είναι μια επιλογή οικονομικής λογικής που περιορίζει τις στρεβλώσεις της διπλής φορολόγησης, ενισχύει την παραγωγικότητα και δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για επενδύσεις, θέσεις εργασίας και ανάπτυξη."

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους