🌿📜 ❝θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ❞ Η λέξη "θέατρον" ανήκει σε μία από τις πιο εντυπωσιακές λεξιλογικές οικογένειες της Ελληνικής. Προέρχεται από το αρχαίο ρήμα "θεάομαι-ῶμαι" ( = βλέπω, κοιτάζω με...
🌿📜 ❝θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ❞ Η λέξη "θέατρον" ανήκει σε μία από τις πιο εντυπωσιακές λεξιλογικές οικογένειες της Ελληνικής.
Προέρχεται από το αρχαίο ρήμα "θεάομαι-ῶμαι" ( = βλέπω, κοιτάζω με προσοχή) και αρχικά σήμαινε τον τόπο θέασης — εκεί από όπου κοιτάζεις. ◆ Από την ίδια ρίζα ξεπηδά ολόκληρη οικογένεια: θεατής (αυτός που κοιτάζει), θέαμα (αυτό που κοιτάζεται), θεωρός (αυτός που παρατηρεί), θεωρία (η πράξη του βλέπειν), θεωρείο, θεατρικός, θεατρίνος… Ακόμα και το σύγχρονο "θεωρώ" ( = σκέφτομαι, νομίζω) κουβαλά μέσα του τη θέαση: σκέφτομαι σημαίνει, κατά βάθος, κοιτάζω προσεκτικά.
Η μετάβαση από τη θέαση στη θεωρία — από τα μάτια στον νου — είναι μία από τις πιο αξιοσημείωτες σημασιολογικές διαδρομές της γλώσσας μας. ◆ Η λέξη «θέατρον» κρύβει μια ιδιαιτερότητα: σημαίνει ταυτόχρονα τον τόπο (το κτίριο) και το θέαμα (την παράσταση). Στην ελληνιστική πόλη, το θέατρο δεν ήταν μόνο χώρος ψυχαγωγίας· ήταν ο πολιτικός, θρησκευτικός και αισθητικός πνεύμονας της πόλης.
Τον καιρό του Παύλου η Κόρινθος είχε θέατρο 14.000 θέσεων. Η Έφεσος, 25.000 — μέσα σε αυτό ξέσπασε η στάση του πλήθους που περιγράφεται στις Πράξεις (19,29). ◆ Ο Απόστολος Παύλος, που δίδαξε στις μεγάλες αστικές μητροπόλεις (Κόρινθος, Έφεσος, Θεσσαλονίκη, Φίλιπποι, Αθήνα), χρησιμοποιεί εικόνες από τον ελληνιστικό αστικό κόσμο — και αυτό τον διαφοροποιεί ριζικά από τη γλώσσα των Ευαγγελίων. Ο Ιησούς μιλά σε αγροτικό κόσμο: σπόρος, θερισμός, βοσκός, πρόβατα. Ο Παύλος μιλά σε αστικό: στάδιον, βραβεῖον, στέφανος, ἀγών, πολίτευμα, θέατρον. ◆ Έτσι, στην Α΄ προς Κορινθίους (4,9) μιλώντας για το αποστολικό έργο, σε μια σπάνια εξομολόγηση μόχθου και προσωπικής οδύνης, γράφει: 📜 ❝ὁ Θεὸς ἡμᾶς τοὺς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν ὡς ἐπιθανατίους, ὅτι θ έ α τ ρ ο ν ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις❞ Εδώ η λέξη θέατρον χρησιμοποιείται με τη δεύτερη σημασία: όχι "τόπος", αλλά "θέαμα." ◆ Στην πολύ παραστατική αυτή εικόνα, οι απόστολοι είναι αυτός που τον κοιτάζουν ως θέαμα.
Το «ὡς ἐπιθανατίους» ( = σαν καταδικασμένους σε θάνατο), παραπέμπει στη ρωμαϊκή αρένα, όπου οι καταδικασμένοι εμφανίζονταν ως θέαμα στο τέλος των αγώνων («ἐσχάτους») — η τελευταία και πιο ταπεινή πράξη. ◆ Και το κοινό αυτού του θεάτρου είναι οι άγγελοι, που απορούν, και οι άνθρωποι, που περιγελούν . Ολόκληρη η πραγματικότητα, ορατή και αόρατη, γίνεται θεατής.
Ο απόστολος: θεώμενος, εκτεθειμένος — χωρίς παρασκήνιο.
Από τη θέαση στη θεωρία, και από τη θεωρία στο θέαμα: η λέξη «θέατρον» κάνει, μέσα σε μία πρόταση του Παύλου, ολόκληρο τον κύκλο της.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους