Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο Κολομπης και η τελευταία παπυρέλλα της Παλαιοκαστρίτσας στην Κέρκυρα Στην διεθνή βιβλιογραφία για την παπυρέλλα —το παραδοσιακό καλαμένιο πλεούμενο της ΒΔ Κέρκυρας—, γράφει για «έναν τελευταίο χρήστη στην Παλαιοκαστρίτσα» χωρίς να τον κατονομάζει, τοποθετώντας το τέλος της παράδοσης γενικά στα τέλη της δεκαετίας του '70 ή στις αρχές του '80. Λάθος.

Έχω τον λόγο να συμπληρώσω αυτό το κενό: ο τελευταίος που είχε στην κατοχή του παπυρέλλα, και την χρησιμοποιούσε, ήταν ο Σπύρος Μιχαλας, γνωστός ως Κολομπης, θείος μου( η συζυγος του Μαγδαληνή,αδελφη του πατερα μου)και η παπυρέλλα του υπήρχε ακόμα μέχρι περίπου το 1990.

Θυμάμαι τις πλεύσεις μαζί του στους όρμους της Αγίας Τριάδας και της Αλυπας, στην Παλαιοκαστρίτσα .Δύο από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία όπου η παπυρέλλα του έβρισκε ακόμα τον φυσικό της χώρο, σε προστατευμένα νερά κοντά στην ακτή, μακριά από το ανοιχτό πέλαγος για το οποίο δεν ήταν φτιαγμένη.

Η παπυρέλλα δεν ήταν απλό δεμάτι βούρλου.

Ο τεχνίτης, (η θεία μου που ζει ακόμα και εναι ακμαιοτατη, ξέρει την τεχνική),έφτιαχνε πρώτα ξύλινο σκελετό από χλωρά κυπαρισσάκια, πάνω στον οποίο έδενε σε στρώσεις τα δεμάτια του «παπυριού» ,του βούρλου που φύτρωνε αυτοφυές σε υγρότοπο της περιοχής, στην Καβουρόλιμνη κοντά στους Λιαπάδες.

Δεν εμπαινε καρφί.

Μάλιστα οπως μου έχει πει ο ξεναγος Σπυρος Σπαθας,που διατηρεί ένα απο τα δυο αρχοντικά Γιαλλινα στην περιοχη της καβουρολιμνης, οι αγρότες πληρωναν και κατιτις στον παππου του, για να παρουν παπιρι και να φτιάξουν τις παπυρελες τους.

Η ταυτότητα του φυτού παραμένει αμφιλεγόμενη από όσο διάβασα στην μικρή έρευναμου.

Αλλοι το αναγνωρίζουν ως μάραθο, άλλοι ως Scirpus lacustris, συγγενικό αλλά διαφορετικό φυτό από τον αληθινό αιγυπτιακό πάπυρο.

Το τελικό σκαρί της παπυρελας είχε μήκος 2,5-3 μέτρα, το χειριζόταν όρθιος ο ψαράς με δικέφαλο κουπί, και χρησίμευε κυρίως για ψάρεμα χταποδιων, αχινών, οστρακοειδών και για το κατέβασμα αστακοκάλαθων.

Η σημασία της παπυρέλλας ξεπερνά κατά πολύ τη λαογραφική περιέργεια.

Ο σπουδαίος (και αξέχαστος) κερκυραίος καθηγητής Αύγουστος Σορδίνας ( ομότιμος καθηγητής ανθρωπολογιας στο Χαρβαντ),τη μελέτησε ήδη από το 1969, συνδέοντάς την με την προϊστορία της ναυσιπλοΐας στο Ιόνιο.

Το 1988 ο εξίσου σπουδαιος Χάρης Τζάλας οργάνωσε πειραματικό ταξίδι με διπλή παπυρέλλα, πιο μεγάλη και απο αυτή του Μουσείου των Σιναραδων, από το Λαύριο στη Μήλο, θέλοντας να δείξει πώς θα μπορούσε να μεταφέρθηκε οψιανός από τη Μήλο στην ηπειρωτική Ελλάδα κατά τη Μεσολιθική εποχή.

Το ταξίδι, αν και αμφισβητήθηκε μεθοδολογικά από μέρος της αρχαιολογικής κοινότητας, ανέδειξε αδιαμφισβήτητα ότι το σκαρί άντεχε κύματα 1,5 μέτρου και ανέμους 5-6 μποφόρ.

Σήμερα τρία αντίτυπα παπυρέλλας σώζονται σε μουσεία .Στην Κέρκυρα (χάρις στον αξέχαστο Νίκο Πακτιτη),στον Πειραιά και ένα που κατέληξε, μετά από περιπέτειες, στο Εθνικό Ναυτικό Μουσείο του Γκντανσκ στην Πολωνία.

Καμία γραπτή πηγή, όμως, δεν φτάνει μέχρι το 1990, και καμία δεν αναφέρει το όνομα του ανθρώπου που κράτησε ζωντανή την παράδοση μέχρι εκεί.

Η μαρτυρία αυτή —προσωπική, οικογενειακή, βιωμένη— είναι ίσως η τελευταία γραπτή καταγραφή που συνδέει το όνομα του Κολομπη με το τέλος μιας τεχνολογίας ναυπηγίας που μπορεί να μετρά χιλιάδες χρόνια.

Έφυγε από την ζωή το 1996 , αλλά άφησε πισω του μιαν αγαπημένη κόρη και δυο εγγόνια, τον Στάθη και τον Δημήτρη που έζησαν και αυτοί τις πλευσεις της τελευταίας παπυρελας, γνωρίζουν από τις αφηγήσεις της γιαγιάς τους πως φτιαχνεται και έτσι αισιοδοξώ πως το σημείωμα αυτό δεν είναι μια νεκρολογία.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους