~⚔️Γεώργιος Κονδύλης – Ο «Κεραυνός»⚡️ και οι Αντιφάσεις της Νεότερης Ελλάδας~ "Αν ήξερα πόσο εύκολο είναι να κυβερνάς την Ελλάδα, θα το έκανα από τότε που ήμουν λοχίας." ~Γεωργιός Κονδύλης~ Σαν...
~⚔️Γεώργιος Κονδύλης – Ο «Κεραυνός»⚡️ και οι Αντιφάσεις της Νεότερης Ελλάδας~ "Αν ήξερα πόσο εύκολο είναι να κυβερνάς την Ελλάδα, θα το έκανα από τότε που ήμουν λοχίας." ~Γεωργιός Κονδύλης~ Σαν σήμερα πριν 97 χρόνια, 29 Ιουνίου 1929, ελάχιστοι γνωρίζουν ότι ο Γεώργιος Κονδύλης κυκλοφορεί βιβλίο για τα αίτια της Μικρασιατικής Καταστροφής, στο οποίο στρέφεται με σφοδρότητα κατά του Ελευθερίου Βενιζέλου, αποδίδοντάς του σημαντικό μέρος της ευθύνης για την εθνική τραγωδία.Η ειρωνεία της ιστορίας είναι πως μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα ο ίδιος υπήρξε ένας από τους πλέον αφοσιωμένους στρατιωτικούς του βενιζελικού στρατοπέδου.
Πολέμησε στο πλευρό του, υπηρέτησε πιστά την κυβέρνηση της Εθνικής Άμυνας και συνέβαλε αποφασιστικά στην επικράτηση της βενιζελικής παράταξης.
Η μεταστροφή του δεν ήταν η πρώτη ούτε η τελευταία αντίθετα, προανήγγειλε τη μετέπειτα πολιτική του πορεία, κατά την οποία οι συμμαχίες και οι ιδεολογικές σταθερές συχνά υποχωρούσαν μπροστά στις επιδιώξεις της εξουσίας.
Με αφορμή αυτή την άτυπη επέτειο, αξίζει να θυμηθούμε μια προσωπικότητα που εξακολουθεί να διχάζει τους ιστορικούς και την κοινή γνώμη. Ο Γεώργιος Κονδύλης δεν υπήρξε ούτε ένας αψεγάδιαστος ήρωας ούτε μια μονοδιάστατη σκοτεινή μορφή.
Υπήρξε ένας από τους πιο ικανούς αλλά και πιο αμφιλεγόμενους στρατιωτικούς και πολιτικούς της νεότερης Ελλάδας, του οποίου η διαδρομή αντανακλά όσο λίγων τις αντιφάσεις του Εθνικού Διχασμού και του Μεσοπολέμου.Αν θέλουμε να κατανοήσουμε πραγματικά τον Κονδύλη, πρέπει να δούμε ολόκληρη την πορεία του και ως τιμωρό των αιμοβόρων Τσετών, αλλά και ως δυνάστη των Ελλήνων αντιφρονούντων, και στο τέλος ως πολιτικό αμοραλιστή που άλλαζε στρατόπεδα κατά το δοκούν. Ο Γεώργιος Κονδύλης (1879–1936) ξεκίνησε την πορεία του ως αξιωματικός με περιορισμένη μόρφωση και χωρίς ανώτερες σπουδές στη Σχολή Πολέμου.
Η αποφασιστικότητά του στο πεδίο, σε συνδυασμό με την ένταξή του στο βενιζελικό στρατόπεδο και στο Κίνημα της Εθνικής Άμυνας (1916), του εξασφάλισαν ταχεία προαγωγή.
Το 1915 έγινε ταγματάρχης, και στους Βαλκανικούς, τον Α΄ Παγκόσμιο και την ατυχή εκστρατεία στην Κριμαία υπηρέτησε υπό ανωτέρους, χωρίς να αναλάβει ανεξάρτητες στρατηγικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας.
Η φήμη του δεν στηρίχθηκε σε στρατηγική ιδιοφυΐα, αλλά στη σκληρότητα, την αποφασιστικότητα και την ικανότητά του να επιβάλλεται.
Αυτά τα στοιχεία, άλλοτε αναγκαία στο πεδίο της μάχης, άλλοτε υπερβολικά, σφράγισαν τη διαδρομή του.
Το καλοκαίρι του 1919, μετά τις σφαγές των Τσετών στην περιοχή του Αϊδινίου – βιασμούς, εμπρησμούς, παλουκώματα και κατακρεουργήσεις – ο Κονδύλης ηγήθηκε μερικών χιλιάδων Θεσσαλών στρατιωτών σε εκκαθαριστική επιχείρηση στον Μαίανδρο.
Οι μαρτυρίες μιλούν για αιφνιδιαστική επίθεση την ώρα που οι Τσέτες γιόρταζαν τα «κατορθώματά» τους, για εξόντωση εκατοντάδων ενόπλων, αλλά και για σφαγές τουρκικών χωριών που είχαν στηρίξει ή ανεχθεί τις θηριωδίες.
Η αποφασιστικότητά του έφερε τριετή ηρεμία στην περιοχή, και για τον ελληνικό πληθυσμό της Ιωνίας το όνομά του έμεινε συνώνυμο με την εκδίκηση και τη λύτρωση, εξού και το προσωνύμιο Κεραυνός.
Εδώ βρίσκεται η φωτεινή πλευρά του Κονδύλη ήταν ο αξιωματικός που, με όπλο τη βία, έδωσε απάντηση σε μια άλλη, ακόμη πιο άγρια βία.
Όμως η ίδια αμείλικτη σκληρότητα εκδηλώθηκε και αλλού λίγα χρόνια πιο πριν, αυτή τη φορά κατά Ελλήνων. Στη Χαλκιδική, τον Σεπτέμβριο του 1916, ο Κονδύλης στάλθηκε από την «Εθνική Άμυνα» να επιβάλει επιστράτευση.
Αντί όμως να πείσει, κατέλυσε τις τοπικές αρχές, διαπόμπευσε προκρίτους με πινακίδες «προδότης», εκτέλεσε χωρίς δίκη επίστρατους, απαγχόνισε τον δάσκαλο Γρηγόριο Συνάπαλο στη Βάβδο, ακόμη και τον ιερέα της περιοχής και άλλους κατοίκους, και έθεσε επικηρύξεις με δημεύσεις περιουσιών.
Οι γυναίκες συγγενών επιστράτων συνελήφθησαν ως όμηροι, ενώ υπάρχουν μαρτυρίες για σκληρά βασανιστήρια ώστε να αποκαλύψουν τις κρυψώνες των ανδρών τους.
Η γαλλική διοίκηση της Θεσσαλονίκης, που παρακολουθούσε, αναγκάστηκε να τον αποσύρει.
Η φήμη του, όμως, είχε ήδη διαμορφωθεί δεν ήταν μόνο ο αμείλικτος εχθροκτόνος, αλλά και ο δυνάστης που δεν λογάριαζε ούτε δίκαιο ούτε έλεος.Αξιζεί να σημειωθεί ότι περίπου την ίδια εποχή, λίγο αργότερα, η βενιζελική πλευρά διέπραξε ένα ακόμη μεγαλύτερο έγκλημα τη σφαγή της Απείρανθου στη Νάξο.
Εκεί, περισσότεροι από 30 κάτοικοι δολοφονήθηκαν και άλλοι 15 τραυματίστηκαν σοβαρά, σε μια επίθεση που σημάδεψε βαθιά τη μνήμη του νησιού.
Τα γεγονότα αυτά δείχνουν πως η βία του Διχασμού δεν περιορίστηκε μόνο σε στρατιώτες, αλλά έπληξε και τον άμαχο πληθυσμό.
Εν συνεχεία μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, ο Κονδύλης έστρεψε την ενέργειά του στην πολιτική.
Συμμετείχε στην Επανάσταση του 1922, στήριξε τη Β΄ Ελληνική Δημοκρατία, αλλά σύντομα αποκάλυψε τον πραγματικό του χαρακτήρα αμοραλιστής και καιροσκόπος, έτοιμος να μετακινηθεί όπου τον ωφελούσε.
Το 1935, ήταν εκείνος που ανέτρεψε το δημοκρατικό πολίτευμα και επανέφερε τον βασιλιά Γεώργιο Β΄ στον θρόνο, ακυρώνοντας ό,τι είχε υπερασπιστεί μια δεκαετία πριν.Η εξουσιομανία του κορυφώθηκε με την ανάληψη της πρωθυπουργίας και της δικτατορικής εξουσίας το ίδιο έτος.
Ο θάνατός του το 1936, λίγο πριν την αναληψη της εξουσίας από τον Ιωάννη Μεταξά, έβαλε τέλος σε μια πορεία γεμάτη αντιφάσεις.
Η μνήμη του Γεωργίου Κονδύλη παραμένει αμφιλεγόμενη.
Για τους Μικρασιάτες, ήταν ο σκληρός εκδικητής που εξόντωσε τους Τσέτες.
Για τους Επιστράτους της Χαλκιδικής, ήταν ο αδίστακτος καταπιεστής.
Για την πολιτική ιστορία, ήταν ένας τυπικός στρατηγός-πολιτικός του μεσοπολέμου, που θυσίαζε αρχές στον βωμό της εξουσίας.Βεβαιά δεν ήταν ο μόνος δίπλα του υπήρξαν κι άλλοι, όπως ο Παύλος Γύπαρης το πρωτοπαλίκαρο του Βενιζέλου κ.ο.κ.Άνδρες σαν τον Κονδύλη και τον Γύπαρη ήταν εργαλεία απολύτως ικανά, αλλά με τον λάθος χειρισμό και βαθύτατα επικίνδυνα.
Το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει τελικά δεν είναι αν ήταν «ήρωες» ή «δυνάστες», αλλά ποιος και πώς τους χρησιμοποίησε.
Καταλήγοντας ο Γεώργιος Κονδύλης δεν ήταν ούτε ήρωας ούτε δαίμονας αλλά ήταν προϊόν της εποχής του, μιας Ελλάδας διχασμένης, βίαιης, ικανής για μεγαλουργία αλλά όπως αποδείχθηκε με τον ειδεχθεστερό τρόπο και για αυτοκαταστροφή.
Ο «Κεραυνός» έδειξε πώς η ίδια δύναμη που έσωζε σε ένα πεδίο, μπορούσε να καταστρέφει σε ένα άλλο.
Γι’ αυτό και η μνήμη του μένει ως δίκοπο ξίφος επιβλητικό, αλλά συνάμα και επικίνδυνο. ✍ Στυλ. Καβάζης 📷Σεπτέμβριος 1933, Γεωργίος Κονδύλης τότε υπουργός στρατιωτικών και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Παναγή Τσαλδάρη
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους