«Κάλλιστον ἐντάφιον ἡ βασιλεία»👑⚔️ ✝️Στη μνήμη της αυτοκράτειρας Θεοδώρας η οποία μια ημέρα σαν την χθεσινή † 28 Ιουνίου του 548 μ.Χ περνά στην αιωνιότητα σε ηλικία περίπου 50 ετών πολύ πιθανόν από...
«Κάλλιστον ἐντάφιον ἡ βασιλεία»👑⚔️ ✝️Στη μνήμη της αυτοκράτειρας Θεοδώρας η οποία μια ημέρα σαν την χθεσινή † 28 Ιουνίου του 548 μ.Χ περνά στην αιωνιότητα σε ηλικία περίπου 50 ετών πολύ πιθανόν από καρκίνο του μαστού.Σύμφωνα με ιστορικές πηγές και ιατρικές αναφορές, η νόσος της αποτελεί μία από τις παλαιότερες καταγεγραμμένες περιπτώσεις διάγνωσης καρκίνου.
Η ιστορία δεν θυμάται τους ανθρώπους από την καταγωγή τους αλλά από το αποτύπωμα που άφησαν πάνω στον χρόνο και σίγουρα ελάχιστες γυναίκες άφησαν βαθύτερο αποτύπωμα από τη Θεοδώρα στην παγκόσμια ιστορία όλων των εποχών.. Δεν γεννήθηκε στην πορφύρα.
Δεν ανήκε σε αρχαίο γένος.
Δεν είχε ισχυρούς προγόνους ούτε αριστοκρατικές διασυνδέσεις.
Ήταν κόρη του Ακάκιου, αρκουδιάρη του Ιπποδρόμου της Κωνσταντινούπολης, και μιας γυναίκας που πιθανότατα εργαζόταν στο θέατρο.
Μεγάλωσε μέσα στη φτώχεια, στα παρασκήνια του Ιπποδρόμου, εκεί όπου η βυζαντινή αριστοκρατία έβλεπε μόνο ανθρώπους δεύτερης κατηγορίας.Οι αντίπαλοί της, κυρίως ο ιστορικός Προκόπιος στην περίφημη «Απόκρυφη Ιστορία» του τη διέβαλαν όσο καμία άλλη αυτοκράτειρα.
Την παρουσίασαν ως γυναίκα ελαφρών ηθών, ως ηθοποιό και εταίρα, με περιγραφές που ακόμη και σήμερα προκαλούν εντύπωση.
Όμως οι περισσότεροι σύγχρονοι ιστορικοί αντιμετωπίζουν αυτές τις διηγήσεις με μεγάλη επιφύλαξη, καθώς γνωρίζουν ότι ο Προκόπιος έγραψε ένα έργο λίβελο γεμάτο εμπάθεια και πολιτική σκοπιμότητα.Γεγόνος που σίγουρα στην εποχή μας δεν μας ξενίζει αφού υπάρχει πλήθος "ιστορικών απογόνων" του Προκοπίου που ξαναγράφουν την ιστορία κατά παραγγελία εξυπηρετώντας κατά το δοκούν συμφέροντα και ιδεολογικές εμμονές.
Ωστόσο εκείνο που δεν αμφισβητείται από κανέναν είναι η λαϊκή της καταγωγή και αυτό είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ζωής της.Διότι στην αυγή του 6ου αιώνα μ.Χ , σε μια εποχή όπου από την γέννηση και την καταγωγή σχεδόν προδιέγραφοταν ολόκληρη η ζωή ενός ανθρώπου, μια γυναίκα των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων κατόρθωσε να ανέλθει στον υψηλότερο θρόνο της οικουμένης.
Ακόμη περισσότερο δεν έγινε απλώς σύζυγος του αυτοκράτορα αλλά συναυτοκράτειρα και αυτό από μόνο του αποτελεί μαρτυρία του υψηλού επιπέδου πολιτικής οργάνωσης της Αυτοκρατορίας της Ρωμανίας.
Διότι όσο κι αν πολλοί σήμερα επιχειρούν να διαβάλλουν και να παρουσιάσουν το "Βυζάντιο" ως έναν σκοτεινό και ανελεύθερο κόσμο, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη και εκ διαμέτρου αντίθετη.Πού αλλού, τον 6ο αιώνα, θα μπορούσε μια γυναίκα ταπεινής καταγωγής να συμμετέχει ενεργά στη διακυβέρνηση μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας;Πού αλλού θα μπορούσε να υποδέχεται ξένους πρέσβεις, να συναποφασίζει για τη νομοθεσία, να επηρεάζει την εξωτερική πολιτική και να συμμετέχει ισότιμα στις σημαντικότερες αποφάσεις του κράτους;Στη Δύση, τα γερμανικά βασίλεια βρίσκονταν ακόμη υπό διαμόρφωση αλλά ακόμη και στην πλήρη ακμή τους δεν υπήρχε καμία σύγκριση.Στην Περσία, η εξουσία ήταν αυστηρά ανδροκρατούμενη ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη, οι γυναίκες δύσκολα ξεπερνούσαν τα όρια του οίκου.
Για τον Αραβικό κόσμο και τις μουσουλμανικές χώρες μεταγενέστερα δεν χρειάζεται να κάνω αναφορά μιας και τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται. Στην Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη, όμως, μια γυναίκα λαϊκής καταγωγής μπορούσε να γίνει το δεύτερο(επίσημα γιατί ανεπίσημα μάλλον ήταν το πρώτο)ισχυρότερο πρόσωπο της αυτοκρατορίας.
Αυτό μας δείχνει ξεκάθαρα πως η βυζαντινή αυτοκρατορία διέθετε μηχανισμούς κοινωνικής ανέλιξης και θεσμούς που δύσκολα συναντούσε κανείς αλλού όχι μόνο εκείνη την εποχή αλλά και για αιώνες αργότερα.Η Θεοδώρα δεν ήταν κάποιο διακοσμητικό πρόσωπο.Ο αυλικός Ιωάννης ο Λυδός έγραφε πως «υπερείχε σε ευφυΐα από οποιονδήποτε άνδρα της αυλής» και η ιστορία φαίνεται να τον δικαιώνει απόλυτα.
Η κορυφαία στιγμή ήρθε το 532. Η Στάση του Νίκα.
Η πρωτεύουσα καιγόταν.
Η παλαιά Αγία Σοφία είχε καταστραφεί.
Οι στασιαστές είχαν ανακηρύξει αυτοκράτορα ήδη τον Υπάτιο.Ο Ιουστινιανός ήταν έτοιμος να εγκαταλείψει την Κωνσταντινούπολη.
Τότε η Θεοδώρα σηκώθηκε και είπε τα λόγια που άλλαξαν την πορεία της ιστορίας: «Κάλλιστον ἐντάφιον ἡ βασιλεία.» Καλύτερα να πεθάνει κανείς βασιλιάς παρά να ζήσει ως φυγάς.Εκείνη η απόφαση έσωσε τον θρόνο και μαζί του ίσως έσωσε και τον ίδιο τον βυζαντινό πολιτισμό.Ακολούθησε η ανοικοδόμηση της Αγίας Σοφίας.Η ολοκλήρωση του Ιουστινιάνειου Κώδικα.Οι επικές εκστρατείες του Βελισάριου και του Ναρσή.Η τελευταία μεγάλη προσπάθεια ανασύστασης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ενώ στο εσωτερικό, η Θεοδώρα άφησε επίσης έντονο κοινωνικό αποτύπωμα.
Προστάτευσε γυναίκες που εξαναγκάζονταν στην πορνεία.Ίδρυσε καταφύγια για όσες ήθελαν να εγκαταλείψουν αυτή τη ζωή.
Ενίσχυσε τα περιουσιακά και κληρονομικά δικαιώματα των γυναικών.
Αυστηροποίησε τις ποινές για τους βιαστές.
Διεύρυνε τη νομική προστασία της γυναίκας σε μια εποχή που στον περισσότερο γνωστό κόσμο η γυναίκα αντιμετωπιζόταν κυρίως ως αντικείμενο οικογενειακής ή οικονομικής συναλλαγής.
Ήταν μια εξαιρετικά ισχυρή γυναίκα που χρησιμοποίησε τη θέση της για να βελτιώσει τη θέση άλλων γυναικών.Βεβαίως, δεν υπήρξε αλάνθαστη.Η προσήλωσή της στον Μονοφυσιτισμό, μια διδασκαλία που είχε ήδη καταδικαστεί από την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας, υπήρξε ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό και θεολογικό της σφάλμα.
Η προστασία που παρείχε σε μονοφυσίτες επισκόπους και μοναχούς συνέβαλε στη διατήρηση των θρησκευτικών εντάσεων μέσα στην αυτοκρατορία και πολλές φορές έφερε σε δύσκολη θέση ακόμη και τον ίδιο τον Ιουστινιανό, ο οποίος προσπαθούσε να διαφυλάξει την εκκλησιαστική ενότητα.Οι μεγάλοι άνθρωποι, άλλωστε ποτέ δεν είναι αλάνθαστοι.Ακριβώς γι' αυτό άλλωστε είναι και μεγάλοι επειδή, παρά τα λάθη τους, αλλάζουν την πορεία της ιστορίας. Η Θεοδώρα απεβίωσε περιπού τέτοιες μέρες στα τέλη του Ιουνίου το 548.
Η αυτοκρατορία συνέχισε. Η Αγία Σοφία στέκει ακόμη. Ο Ιουστινιάνειος Κώδικας επηρέασε ολόκληρο το ευρωπαϊκό δίκαιο.Το όνομά της εξακολουθεί να διδάσκεται δεκαπέντε αιώνες αργότερα.
Και αυτό ίσως είναι η μεγαλύτερη δικαίωση μιας γυναίκας που γεννήθηκε χωρίς τίτλους, χωρίς πλούτο και χωρίς προνόμια.Γιατί τελικά δεν την έκανε μεγάλη ούτε η ομορφιά της, ούτε η καταγωγή της, ούτε καν ο γάμος της με τον Ιουστινιανό.Το μεγαλείο της οφειλόταν στην αποφασιστικότητα, στην πολιτική της ευφυΐα και στην ακλόνητη πίστη ότι ο ηγεμόνας οφείλει να μένει όρθιος ακόμη και όταν όλα γύρω του καταρρέουν.Γι' αυτό και η ιστορία δεν θυμάται σήμερα τις συκοφαντίες των αντιπάλων της που τους σάρωσε ο χρόνος. Θυμάται μόνο τα λόγια που έσωσαν μια αυτοκρατορία. «Κάλλιστον ἐντάφιον ἡ βασιλεία.»👑✝️✨ ✍ Στυλ. Καβάζης
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους