🟥Η Λατρεία των Οστών στην Αρχαία Ελλάδα: Η Ιστορική Αλήθεια πίσω από το «Heroic Relic Cult» Κείμενο του Tempus Invictus Οι Έλληνες αμόρφωτοι νέο Παγανιστές οι οποίοι καλούνται επίσημα στο διαδίκτυο...

Πλήρες Κείμενο:

🟥Η Λατρεία των Οστών στην Αρχαία Ελλάδα: Η Ιστορική Αλήθεια πίσω από το «Heroic Relic Cult» Κείμενο του Tempus Invictus Οι Έλληνες αμόρφωτοι νέο Παγανιστές οι οποίοι καλούνται επίσημα στο διαδίκτυο #Παγανοταλιμπάν ( μπορείτε να το ψάξετε) διαδίδουν με περιφρόνηση ότι οι χριστιανοί λατρεύουμε τα άγια λείψανα ( ενώ στην πραγματικότητα τα τιμούμε, λατρεία έχει μόνο ο ένας Τριαδικός Θεός), μας αποκαλούν οστεολαγνους κτλ και όμως ξεχνούν να πουν ή αποφεύγουν με επιμέλεια να που ότι οι αρχαίοι Έλληνες όχι μόνο λάτρευαν αλλά έδειναν ακόμα και φαγητό στα οστά των ηρώων, σε άλλες περιπτώσεις λάτρευαν οστά μαμούθ γιατί νόμιζαν όταν οστά γιγάντων.

Η αντίληψη ότι η λατρεία των ιερών λειψάνων και η εκταφή οστών αποτελεί αποκλειστικά χριστιανικό φαινόμενο συνιστά ένα από τα μεγαλύτερα ιστορικά παράδοξα.

Στην πραγματικότητα, η πρακτική αυτή έχει βαθύτατες ρίζες στην αρχαία ελληνική θρησκεία.

Οι αρχαίοι Έλληνες όχι μόνο δεν απέφευγαν τα οστά, αλλά ανέπτυξαν ένα εκτεταμένο δίκτυο λατρείας γύρω από αυτά, το οποίο στη σύγχρονη διεθνή ορολογία ονομάζεται «Heroic Relic Cult» (Λατρεία Ηρωικών Λειψάνων). 1. Η Φύση της Ηρωολατρείας Στην αρχαία ελληνική πολυθεϊστική θρησκεία υπήρχε σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στη λατρεία των Ολύμπιων Θεών και στη λατρεία των Ηρώων.Οι Θεοί θεωρούνταν αθάνατοι, άυλοι και δεν άφηναν πίσω τους σωματικά κατάλοιπα.Οι Ήρωες (ημίθεοι, μυθικοί βασιλιάδες ή ιστορικά πρόσωπα που πέτυχαν σπουδαία κατορθώματα) ήταν θνητοί.Μετά τον θάνατό τους, οι αρχαίοι πίστευαν ότι η ψυχή τους βρισκόταν στον Άδη, αλλά η μεταφυσική, προστατευτική τους δύναμη παρέμενε εγκλωβισμένη στα οστά τους.

Η κατοχή των οστών ενός ήρωα από μια πόλη-κράτος αποτελούσε εγγύηση για τη στρατιωτική της ισχύ, την πολιτική της κυριαρχία και την προστασία της από θεομηνίες. 2. «Μετακομιδή Λειψάνων» στην Αρχαιότητα: Τι Λένε τα Αρχαία Κείμενα Αντίθετα με τον σύγχρονο μύθο ότι οι αρχαίοι Έλληνες «δεν άγγιζαν ποτέ τους τάφους», οι ιστορικές πηγές περιγράφουν ολόκληρες κρατικές, διπλωματικές και στρατιωτικές επιχειρήσεις με σκοπό την εκταφή, την κλοπή και τη μεταφορά (μετακομιδή) οστών. Α. Τα οστά του Ορέστη (Σπάρτη) Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο (Ιστορίαι, 1.67-68), κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. οι Σπαρτιάτες έχαναν συνεχώς στους πολέμους εναντίον των Τεγεατών. Το Μαντείο των Δελφών τους έδωσε χρησμό ότι θα νικούσαν μόνο αν μετέφεραν στην πόλη τους τα οστά του Ορέστη, γιου του Αγαμέμνονα. Ένας Σπαρτιάτης με το όνομα Λίχας εντόπισε τον τάφο στην Τεγέα, άνοιξε το φέρετρο, ξέθαψε κρυφά τα οστά και τα μετέφερε στη Σπάρτη.

Το αρχαίο κείμενο (Ηρόδοτος 1.68): «...ὃ δὲ ἐς Τεγέην ἐλθὼν καὶ ἐς χαλκήιον ἐσελθὼν ἐθήετο σίδηρον ἐλαυνόμενον... ὃ δὲ ἐπιφρασάμενος τὸν τάφον ἀνέῳξέ τε καὶ τὰ ὀστέα συλλεξάμενος οἴχετο φέρων ἐς Σπάρτην.» Μετάφραση: «Αυτός (ο Λίχας) αφού πήγε στην Τεγέα, μπήκε σε ένα σιδηρουργείο και παρατηρούσε την κατεργασία του σιδήρου... Αφού κατάλαβε πού ήταν ο τάφος, τον άνοιξε, μάζεψε τα οστά και έφυγε φέρνοντάς τα στη Σπάρτη.» Β. Τα οστά του Θησέα (Αθήνα) Ο Πλούταρχος (Βίοι Παράλληλοι: Κίμων, 8) διασώζει μια παρόμοια πολιτικο-θρησκευτική επιχείρηση.

Το 475 π.Χ., το Μαντείο διέταξε τους Αθηναίους να βρουν και να φέρουν στην Αθήνα τα οστά του εθνικού τους ήρωα, του Θησέα, από το νησί της Σκύρου.

Ο στρατηγός Κίμωνας κατέλαβε το νησί, εντόπισε τον τάφο, πραγματοποίησε εκταφή των οστών (ὀστᾶ) και τα μετέφερε στην Αθήνα με επίσημες θρησκευτικές πομπές.

Το αρχαίο κείμενο (Πλούταρχος, Κίμων 8.6): «...ἔνδοξον ἐποιήσατο τὴν τοῦ τάφου ζήτησιν. ... χαλεπῶς δὲ καὶ μόλις ἐξευρὼν τὸν τάφον, καὶ τὰ ὀστᾶ θεμένος εἰς τὴν ἑαυτοῦ τριήρη, κεκοσμημένα λαμπρῶς κατήγαγεν εἰς τὴν πόλιν.» Μετάφραση: «...έκανε ένδοξη την αναζήτηση του τάφου. ... Και αφού με δυσκολία και κόπο βρήκε τον τάφο, έβαλε τα οστά μέσα στην τριήρη του και στολισμένα λαμπρά τα μετέφερε πίσω στην πόλη.» Γ. Τα οστά του Αρκάδα (Μαντίνεια) Ο γεωγράφος Παυσανίας (Ελλάδος Περιήγησις: Αρκαδικά, 9.3-4) αναφέρει ότι οι κάτοικοι της Μαντίνειας, ακολουθώντας χρησμό των Δελφών, ταξίδεψαν στην πόλη Μαινάλια, ξέθαψαν τα οστά του ήρωα Αρκάδα (του μυθικού γενάρχη τους) και τα μετέφεραν στη δική τους αγορά για να εξασφαλίσουν την προστασία του. 3. Πού Φυλάσσονταν και Πώς ΛατρεύοντανΤα οστά των ηρώων δεν θάβονταν απλώς σε ένα κοινό νεκροταφείο.

Φυλάσσονταν σε ειδικά, πολυτελή μνημεία που ονομάζονταν «Ηρώα», τα οποία χτίζονταν στα πιο κεντρικά σημεία της πόλης (στην Αγορά) ή σε στρατηγικά σημεία στα σύνορα.

Λάρνακες και Θήκες: Τα οστά τοποθετούνταν συχνά σε πολύτιμα κιβώτια ή λάρνακες.

Για παράδειγμα, στην Ολυμπία φυλασσόταν σε ειδικό κιβώτιο η ωμοπλάτη του Πέλοπα (Παυσανίας, Ηλιακών Α', 13.4-6), την οποία οι Έλληνες θεωρούσαν τόσο ιερή, ώστε πίστευαν ότι χωρίς αυτήν δεν θα μπορούσε να πέσει η Τροία. Τελετουργίες: Πάνω από τα οστά οι αρχαίοι Έλληνες πραγματοποιούσαν εναγισμούς (χυσίματα υγρών όπως κρασί, μέλι και αίμα ζώων στο έδαφος) και προσέφεραν θυσίες, ζητώντας από τον ήρωα να μεσολαβήσει για την ευημερία της πόλης. 4. Η Σύνδεση με τα Προϊστορικά Απολιθώματα Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πτυχή της αρχαιοελληνικής λατρείας οστών, η οποία έχει επιβεβαιωθεί από τη σύγχρονη παλαιοντολογία, αφορά τα μεγέθη των οστών που έβρισκαν οι αρχαίοι.Σε πολλές πηγές (όπως στον Ηρόδοτο για τον Ορέστη), αναφέρεται ότι τα οστά που ξεθάφτηκαν είχαν γιγαντιαίο μέγεθος (επτά πήχεις, δηλαδή περίπου 3 μέτρα). Οι αρχαίοι Έλληνες, ερχόμενοι αντιμέτωποι με απολιθώματα προϊστορικών θηλαστικών (όπως μαμούθ, μαστόδοντες ή ρινόκεροι που αφθονούσαν στην ελληνική ύπαιθρο), δεν διέθεταν τις γνώσεις για να τα αναγνωρίσουν.

Θεωρούσαν ακράδαντα ότι επρόκειτο για τους σκελετούς των ηρωικών μορφών του Ομήρου ή των Γιγάντων, τα μετέφεραν με δέος στους ναούς τους και τα μετέτρεπαν σε αντικείμενα λατρείας. 5. Οι Τελετουργίες της Λατρείας και οι Ποινές για την Ιεροσυλία Για να καταλάβουμε πόσο βαθιά θρησκευτική ήταν η σχέση των αρχαίων Ελλήνων με τα οστά των ηρώων, αρκεί να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο τα λάτρευαν, αλλά και την αυστηρότητα των νόμων που προστάτευαν την ακεραιότητά τους. 1. «Εναγισμοί» και Χοές: Πώς λάτρευαν τα οστάΗ λατρεία στα οστά των ηρώων διέφερε ριζικά από τη λατρεία προς τους Ολύμπιους Θεούς.

Ενώ στους Θεούς πρόσφεραν θυσίες πάνω σε ψηλούς βωμούς (θυσία), στους ήρωες πρόσφεραν εναγισμούς.

Η δομή του Ηρώου: Τα οστά φυλάσσονταν συχνά κάτω από το έδαφος, στο κέντρο του Ηρώου.

Πάνω από το σημείο αυτό υπήρχε μια ειδική κατασκευή (ένας χαμηλός βωμός με τρύπα, που ονομαζόταν εσχάρα) ή ένας σωλήνας που οδηγούσε κατευθείαν στο εσωτερικό του τάφου.

Προσφορές αίματος και υγρών: Κατά τη διάρκεια της τελετής, οι αρχαίοι έχυναν μέσα στην τρύπα υγρά όπως κρασί, νερό, γάλα, μέλι, αλλά και το αίμα των σφαγιασμένων ζώων (χοές). Πίστευαν ότι το αίμα και οι προσφορές έπρεπε να «ποτίσουν» τα ίδια τα οστά, ώστε να τραφεί η μεταφυσική ενέργεια του ήρωα και εκείνος να συνεχίσει να προστατεύει την πόλη.

Το γεύμα των οστών (τραπεζώματα): Σε πολλές πόλεις τοποθετούσαν μια πραγματική τράπεζα με φαγητά δίπλα στα λείψανα.

Θεωρούσαν ότι ο ήρωας ήταν πνευματικά παρών και συμμετείχε στο γεύμα. 2. Τυμβωρυχία και Ιεροσυλία: Οι αυστηρές ποινέςΕπειδή τα οστά είχαν τεράστια πολιτική και στρατιωτική αξία, η προστασία τους ήταν ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Η καταστροφή, η βεβήλωση ή η παράνομη εκταφή τους θεωρούνταν Ιεροσυλία και Ασέβεια, εγκλήματα που επέσυραν τις βαρύτερες των ποινών.

Θανατική ποινή και δήμευση περιουσίας: Στο αθηναϊκό δίκαιο, όποιος βεβήλωνε ιερά οστά ή έκανε παράνομη ανασκαφή σε ιερούς τάφους καταδικαζόταν σε θάνατο.

Η περιουσία του δημευόταν από το κράτος και το όνομά του διαγραφόταν από τα μητρώα των πολιτών.

Άρνηση ταφής: Ο μεγαλύτερος φόβος του αρχαίου Έλληνα ήταν να μείνει άταφος.

Ο νόμος προέβλεπε ότι το σώμα του ιερόσυλου τυμβωρύχου, μετά την εκτέλεσή του, πετιόταν έξω από τα σύνορα της πόλης και απαγορευόταν να ταφεί σε αττικό έδαφος.Κατάρα της πόλης: Αν κάποιος έκλεβε οστά ηρώων χωρίς την έγκριση της πόλης (ή χωρίς χρησμό μαντείου, όπως στην περίπτωση του Κίμωνα ή του Λίχα), η πόλη θεωρούσε ότι έπεφτε πάνω της το μίασμα.

Ολόκληρη η οικογένεια του δράστη στιγματιζόταν με αιώνια κατάρα (άγος). 6. Η Κατάρριψη της Νεοπαγανιστικής Ρητορείας Η άρνηση ορισμένων σύγχρονων υποστηρικτών του δωδεκαθεϊσμού να αποδεχτούν τη λατρεία των οστών πηγάζει από μια ιδεολογική εξιδανίκευση της αρχαιότητας, η οποία δεν έχει καμία σχέση με την ιστορική πραγματικότητα.Ο Μύθος της «Μιαρότητας»: Είναι αλήθεια ότι για τους αρχαίους Έλληνες το νεκρό σώμα (πτώμα) προκαλούσε «μίασμα» (πνευματική μόλυνση). Ωστόσο, αυτό ίσχυε για τους πρόσφατους νεκρούς και τους κοινούς θνητούς.

Τα αποξηραμένα οστά των Ηρώων (τα λείψανα) είχαν καθαρθεί από τη φθορά του χρόνου και θεωρούνταν πηγή ιερής δύναμης, όχι μιάσματος. Η Χαώδης Διαφορά με τον Αρχαίο Ιουδαϊσμό Πολλοί σύγχρονοι επικριτές, λόγω άγνοιας τους , θεωρούν λανθασμένα ότι οι πρακτικές της εκταφής και της τιμής των οστών εισήχθησαν στον ευρωπαϊκό πολιτισμό μέσω των Εβραίων.

Η αλήθεια είναι ακριβώς η αντίθετη: Ο αρχαίος Ιουδαϊσμός απέφευγε τα οστά και τους νεκρούς με τρόπο απόλυτο και δογματικό. 1. Το «Μίασμα του Νεκρού» (Tumat Met) στον Ιουδαϊσμό Για τους αρχαίους Εβραίους, το νεκρό ανθρώπινο σώμα και τα οστά του αποτελούσαν την ύψιστη μορφή θρησκευτικής ακαθαρσίας (Tumat Met).Σύμφωνα με τον Νόμο του Μωυσή (Αριθμοί 19:11), «όποιος αγγίξει νεκρό σώμα ανθρώπου, θα είναι ακάθαρτος για επτά ημέρες».Μάλιστα, ο νόμος όριζε ότι αν κάποιος πέθαινε μέσα σε μια σκηνή, οτιδήποτε βρισκόταν μέσα σε αυτήν (άνθρωποι και αντικείμενα) μολυνόταν αυτόματα, χωρίς καν να αγγίξει τον νεκρό.Οι Ιερείς των Εβραίων (Κοέν) απαγορευόταν ρητά να πλησιάσουν νεκρό ή να μπουν σε νεκροταφείο, εκτός αν επρόκειτο για τον πατέρα ή τη μητέρα τους.Συνεπώς, η ιδέα του να ξεθάψουν οστά, να τα μεταφέρουν στην πόλη και να τα προσκυνήσουν (όπως έκαναν οι Αθηναίοι με τον Θησέα) για τους αρχαίους Εβραίους ήταν η απόλυτη βεβήλωση και αμαρτία. 2. Η Απουσία Ηρωολατρείας Στον Ιουδαϊσμό δεν υπήρχε η έννοια του «Ημίθεου» ή του «Ήρωα» που γίνεται προστάτης μιας πόλης μετά θάνατον.

Οι προφήτες και οι βασιλιάδες (όπως ο Μωυσής ή ο Δαβίδ) ήταν απλοί θνητοί.

Μάλιστα, η Αγία Γραφή αναφέρει ότι ο Θεός έκρυψε τον τάφο του Μωυσή (Δευτερονόμιο 34:6) ακριβώς για να μην ξέρει κανείς πού βρίσκεται και να μην μετατραπεί το σώμα του σε αντικείμενο λατρείας ή προσκυνήματος. 3. Η Απουσία Μεταθανάτιας Ζωής και Ανάστασης Για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας τους, οι αρχαίοι Ισραηλίτες δεν πίστευαν σε παράδεισο, κόλαση, μεταθανάτια δικαίωση ή ανάσταση των νεκρών: Ο Σολ (Sheol): Πίστευαν ότι μετά τον θάνατο, όλες οι ψυχές (καλές και κακές) πήγαιναν στον Σολ, έναν σκοτεινό, υπόγειο τόπο λήθης και σιωπής.

Οι νεκροί εκεί δεν ένιωθαν τίποτα, δεν είχαν συνείδηση και δεν μπορούσαν να βοηθήσουν τους ζωντανούς.

Η εμφάνιση της Ανάστασης: Η ιδέα της σωματικής ανάστασης των νεκρών εμφανίστηκε στον Ιουδαϊσμό πάρα πολύ αργά, μόλις τον 2ο αιώνα π.Χ. (κυρίως στο βιβλίο του Δανιήλ 12:2), κάτω από την επίδραση των ελληνιστικών χρόνων και των διωγμών.

Ακόμα και την εποχή του Χριστού, οι Σαδδουκαίοι (η ανώτατη ιερατική τάξη των Εβραίων) απέρριπταν πλήρως την ανάσταση και τη μεταθανάτια ζωή, επειδή αυτές οι ιδέες δεν υπήρχαν στον αρχικό Νόμο του Μωυσή. Η Ιστορική Συνέχεια: Η χριστιανική πρακτική της λατρείας των λειψάνων των Αγίων (η εκταφή, ο τεμαχισμός, η μεταφορά και η τοποθέτησή τους κάτω από την Αγία Τράπεζα των ναών) δεν γεννήθηκε στο κενό.

Αποτελεί άμεση πολιτισμική και θρησκευτική συνέχεια της αρχαίας ελληνικής ηρωολατρείας.

Οι πιστοί της ύστερης αρχαιότητας, έχοντας βαθιά ριζωμένη την αντίληψη ότι τα οστά των σπουδαίων νεκρών προστατεύουν τους ζωντανούς, μετέφεραν αυτή τη λατρεία από τους αρχαίους Ήρωες στους Χριστιανούς Μάρτυρες.

Όταν, λοιπόν, οι Χριστιανοί άρχισαν να λατρεύουν τα οστά των Αγίων και να πιστεύουν ότι οι νεκροί Μάρτυρες προστατεύουν τις πόλεις, δεν αντέγραφαν τον Ιουδαϊσμό, αλλά την αρχαία ελληνική ηρωολατρεία.

Ήταν η ελληνική σκέψη που έβλεπε τα οστά των σπουδαίων νεκρών ως πηγή ιερής δύναμης, σε πλήρη αντίθεση με την εβραϊκή παράδοση που τα θεωρούσε πηγή μιάσματος και εδώ αρχίζει να υπάρχει ο λεγόμενος Ελληνοχριστιανισμος που για κάποιους είναι κόκκινο πανί.

Διεθνής και Ελληνική Βιβλιογραφία Brown, Peter (1981). The Cult of the Saints: Its Rise and Function in Latin Christianity. Chicago: University of Chicago Press.(Το κορυφαίο έργο για το πώς η χριστιανική λατρεία λειψάνων βασίστηκε στις ελληνορωμαϊκές παραδόσεις). Farnell, Lewis Richard (1921). Greek Hero Cults and Ideas of Immortality. Oxford: Clarendon Press.(Κλασική ακαδημαϊκή μελέτη για τη φύση, τις τελετουργίες και τη σημασία των ηρωικών οστών στην αρχαία Ελλάδα). Mayor, Adrienne (2000). The First Fossil Hunters: Dinosaurs, Mammoths, and Myth in Greek and Roman Times. Princeton: Princeton University Press.(Αρχαιολογική και παλαιοντολογική έρευνα που αποδεικνύει τις εκταφές και τη λατρεία γιγαντιαίων οστών από τους αρχαίους Έλληνες). Snodgrass, Anthony (1988). The Archaeology of the Hero-Cult in Archaic Greece. Cambridge: Cambridge University Press.(Ανάλυση των ανασκαφικών δεδομένων που δείχνουν πώς οι αρχαίοι άνοιγαν μυκηναϊκούς τάφους για να λατρέψουν τα οστά). Pfister, Friedrich (1909). Der Reliquienkult im Altertum (Η Λατρεία των Λειψάνων στην Αρχαιότητα). Giessen: Töpelmann.(Η πληρέστερη ιστορική καταγραφή της μετακομιδής και λατρείας οστών στον αρχαίο κόσμο). 📸Στη φωτογραφία Έλληνες αναβιωτες από τον σύλλογο " παραβολάνοι " που αναπαριστούν το γεύμα των οστών σε ηρώο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους