Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της κεφαλαιοκρατίας πέρα από την εγγενή παραγωγή εξαθλίωσης και πολέμου που είναι γνωστή σε όλους μας, είναι η όλο και εκτατότερη και εναντικότερη αποπροσωποποίηση των κοινωνικών σχέσεων.

Στην ανταλλακτική — και την συνοδεύουσα νομική, αστικο-δικαϊκή σχέση — οι δύο συμβαλλόμενοι είναι αδιάφοροι ο ένας προς τον άλλο από όλες της απόψεις εκτός από την ανταλλακτική και δικαΐκή σχέση: σου δίνω χρήματα, μου δίνεις τσιγάρα (εμπόρευμα)· σου δίνω εργασιακή δύναμη, μου δίνεις χρήματα (γενικό ισοδύναμο, επίσης εμπόρευμα). Σου δίνω εμπόρευμα μου δίνεις χρήμα.

Μία πραγματικά σοβαρή μαρξιστική προσέγγιση των κεφαλαιοκρατικών σχέσεων εντοπίζει και προβληματίζεται για την απρόσωπη κι αφηρημένη σχέση — καθώς αφαιρούνται όλοι οι προσδιορισμοί των προσώπων εκτός από τους ανταλλακτικούς-δικαϊκούς — και πως αυτό διαχέεται σε όλες πτυχές του κοινωνικού.

Είσαι συνάδελφος, είσαι συμφοιτητής, είσαι συναγωνιστής, είσαι ασθενής/γιατρός, είσαι ψυχοθεραπευτής, είσαι δάσκαλος, είσαι babysitter, είσαι πολίτης, είσαι οπαδός, είσαι φροντιστής ηλικιωμένων, είσαι μάγειρας, κωμικός, ηθοποιός ή μπασκετμπολίστας, είσαι οτιδήποτε, όμως όλοι οι προσδιορισμοί του προσώπου αφαιρούνται εκτός από τον έναν αυτό προσδιορισμό που συγκροτεί την ανταλλακτική ή θεσμική σχέση.

Το πρόσωπο τρυπώνει εκεί που η αφηρημένη σχέση κάπως ραγίζει· όμως πάντα, αντικειμενικά μιλώντας, είναι υπηγμένη και κατά συμβεβηκός, σπάνια εγγενής, ποτέ κυρίαρχη.

Στην κεφαλαιοκρατική κοινωνία, της οποίας η κοινωνική αναπαραγωγή διασφαλίζεται από αφηρημένες, απρόσωπες, μονομερείς ανταλλακτικό-δικαϊκές σχέσεις, βλέπεις έναν «ιμπεριαλισμό» του ανταλλακτικού-δικαϊκού παντού.

Οι τόποι που μπορεί ένα πρόσωπο να είναι ο εαυτός του ως πλήρες πρόσωπο, ολιστικά, είναι αντικειμενικά περιορισμένοι, αλλά εκεί που υποτίθεται ότι διασφαλίζονται, στην φιλία, στον έρωτα, στην οικογένεια, και εκεί αποικίζονται από τον φορμαλισμό-αφαιρετικότητα των απρόσωπων σχέσεων.

Η προσωπική σχέση, η αγάπη που καταργεί προοδευτικά το υπο όρους για γίνει όσο πιο άνευ όρων μπορέσει, εκφυλίζεται σε ανταλλαγή ισοδυνάμων.

Πόσες ερωτικές ή φιλικές σχέσεις δεν είναι συμβόλαιο ανταλλαγής αμοιβαίας ευχάριστης; Πόσοι φίλοι υπάρχουν που δεν έμαθαν ποτέ τι συμβαίνει στις ζωές των φίλων τους, που δεν έμαθαν ποτέ τις πιο προσωπικές τους σκέψεις που τους συγκλονίζουν ή βασανίζουν ή απλώς απασχολούν; Πόσες οικογένειες διαλύονται γιατί λειτουργούν με όρους ανταλλαγής ισοδυνάμων, και οι κακοί λογαριασμοί δεν κάνουν καλούς φίλους; Πόσοι ενώνονται γύρω από την πολιτική ή την τέχνη ή την μπάλα ή την έξοδο για ποτό χωρίς στην πραγματικότητα να γνωρίζονται παρά μόνο για αυτόν τον ένα, άντε δύο σκοπούς που ενώνονται; Πόσα ζευγάρια σταματούν να είναι ζευγάρια ακριβώς εκείνη την στιγμή που η αμοιβαία σεξουαλική επιθυμία ατονεί και το συμβόλαιο αμοιβαίας απόλαυσης διαλύεται; Μόνο μία μη-μαρξιστική θεώρηση θα ήταν ανίκανη να συλλάβει την αφαιρετικότητα και μονομέρεια των σχέσεων ως παραγόμενη από την εμπορευματική-χρηματική κοινωνία.

Ο μαρξισμός υποτίθεται ότι αντιλαμβάνεται πως ο τρόπος παραγωγής διαμεσολαβεί την κοινωνική ολότητα.

Θα έπρεπε να κατανοεί ότι ένας άνθρωπος δεν είναι απλώς ένας, άντε δύο-τρεις γενικοί προσδιορισμοί στους οποίους υπάγεται.

Δεν είναι απλώς μία υποπερίπτωση μερικών γενικών εννοιών, όπως ας πούμε συνάδελφος ή συμφοιτητής ή συναγωνιστής ή φίλος-για-μπάλα, αλλά και πρόσωπο ως ολότητα, πλούσια και ανεξάντλητη, από τις παιδικές αναμνήσεις και τις έγνοιες της καθημερινής ζωής μέχρι τις σκέψεις της στιγμής, τα σχέδια της ημέρας και την αγαπημένη γεύση παγωτό.

Το να φερόμαστε ο ένας στον άλλο σαν να ήταν απλώς ένα σύνολο προσδιορισμών, οι οποίοι συγκροτούν την σχέση και υπό τους οποίους συναλλάσσομαι με έναν αφηρημένο ρόλο απλώς είναι ένα είδος αλληλοακρωτηριασμού, τον οποίο φυσικά έχουμε συνηθίσει ακριβώς γιατί γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε μέσα σε αυτό.

Όλο ακούμε φράσεις όπως «Όλοι μαζί και όλοι μόνοι». Δεν υπάρχουν άνθρωποι τριγύρω να μιλήσεις σε μία πόλη εκατομμυρίων σαν την Αθήνα; Τι είναι αυτό που κάνει ανθρώπους που βλέπουν πόσους ανθρώπους και μιλάνε σε άλλους τόσους ανθρώπους καθημερινά να νιώθουν μοναξιά παρόλα αυτά; Και είναι βαθύτατα αντι-μαρξιστικό κατά την γνώμη μου να μην αντιστέκεται κανείς σε αυτήν την όλο και πιο διεισδυτική και εκτεταμένη απροσωποποίηση προσπαθώντας να εγκαθιδρύσει προσωπικές σχέσεις εκεί όπου ενώνεται μόνο από έναν κοινό σκοπό, ένα συμφέρον, έναν θεσμό, μία μοίρα, ένα ενδιαφέρον, κάποια αμοιβαία ωφέλεια ή ακόμα και την περιστασιακότητα και την τύχη.

Άλλο πράγμα οι κοινότητες προσώπων και άλλο πράγμα οι μικροκοινωνίες ρόλων.

Ο κομμουνισμός δεν είναι μονάχα ζήτημα αναδιανομής ή ανασυγκρότησης της παραγωγικής διαδικασίας, ούτε μονάχα δικαιοσύνη, είναι και ριζικός μετασχηματισμός των κοινωνιών σχέσεων, είναι επαναπροσωποποιησή τους.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους