Είναι πλέον περισσότερο από προφανές πως το μεγαλύτερο πρόβλημα της ανθρωπότητας σήμερα είναι ο ανθρωποκεντρισμός. Δεν ήταν πάντα το πρόβλημα. Σε διάφορες ιστορικές περιόδους της ανθρωπότητας, η ιδέα...
Είναι πλέον περισσότερο από προφανές πως το μεγαλύτερο πρόβλημα της ανθρωπότητας σήμερα είναι ο ανθρωποκεντρισμός.
Δεν ήταν πάντα το πρόβλημα.
Σε διάφορες ιστορικές περιόδους της ανθρωπότητας, η ιδέα έδωσε χειροπιαστα οφέλη.
Στην παρούσα στιγμή όμως, έρχεται να μας δαγκώσει στον πισινό.
Πριν από τη γραφή και τη φιλοσοφία, η μετάβαση από τη ζωή του κυνηγού-συλλέκτη στη μόνιμη γεωργία άλλαξε ριζικά τη σχέση μας με το περιβάλλον.
Για πρώτη φορά, οι ανθρώπινες κοινωνίες άρχισαν να περιφράσσουν τη γη, να εξημερώνουν ζώα και να τροποποιούν το τοπίο αποκλειστικά για τη δική τους επιβίωση.
Η φύση έπαψε να βιώνεται ως ένας ισότιμος σύντροφος και άρχισε να αντιμετωπίζεται ως ένας χώρος προς καθυπόταξη.
Στην αρχαία Ελλάδα ο Πρωταγόρας, με την περίφημη φράση του «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» όρισε τον άνθρωπο ως το μοναδικό κριτήριο για την αλήθεια και την αξία. Ο Αριστοτέλης, στα Πολιτικά του διατύπωσε ρητά την άποψη ότι η φύση έχει δημιουργήσει τα φυτά για χάρη των ζώων και όλα τα ζώα για χάρη του ανθρώπου.
Εισήγαγε μια ιεραρχία της ζωής όπου ο άνθρωπος βρίσκεται στην κορυφή λόγω της λογικής του.
Η θρησκευτική επικράτηση του Χριστιανισμού στη Δύση ενίσχυσε βαθιά αυτή την κοσμοθεωρία.
Στο βιβλίο της Γένεσης αναφέρεται ότι ο άνθρωπος πλάστηκε «κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν» του Θεού.
Η ρητή θεϊκή εντολή προς τους ανθρώπους να κυριαρχήσουν πάνω στη Γη και να εξουσιάσουν όλα τα υπόλοιπα πλάσματα ερμηνεύτηκε για αιώνες ως ηθική νομιμοποίηση για την απεριόριστη χρήση των φυσικών πόρων.
Κατά το πέρασμα στους νεότερους χρόνους, ο ανθρωποκεντρισμός πήρε την τελική, σκληρή του μορφή. Στην Αναγέννηση ο άνθρωπος απελευθερώθηκε από τη μεσαιωνική θεοκρατία και τοποθετήθηκε ξανά στο επίκεντρο της τέχνης και της σκέψης (Ουμανισμός). Ο Ρενέ Ντεκάρτ τον 17ο αιώνα απογύμνωσε τη φύση από κάθε ιερότητα.
Υποστήριξε ότι τα ζώα δεν έχουν ψυχή ή συνείδηση, αλλά είναι απλές "μηχανές", ανοίγοντας τον δρόμο για την πλήρη εργαλειοποίησή τους.
Κατά την βιομηχανική επανάσταση η φιλοσοφική αυτή βεβαιότητα εξοπλίστηκε με πανίσχυρες μηχανές, μετατρέποντας τον ανθρωποκεντρισμό από θεωρία σε μια παγκόσμια πρακτική εκμετάλλευσης του πλανήτη.
Σήμερα, ζούμε μια οικολογική καταστροφή πέρα από κάθε προηγούμενο.
Αντιμετώζουμε τη φύση ως απλή αποθήκη πόρων.
Ρυπαίνουμε και καταστρέφουμε οικοσυστημάτων για το κέρδος και την "ανάπτυξη". Αδιαφορούμε για την επιβίωση των άλλων μορφών ζωής και κακοποιούμε συστηματικά τα ζώα στα σφαγεία και στα εργαστήρια.
Η πεποίθηση ότι ο άνθρωπος είναι ανώτερος από κάθε άλλον οργανισμό οδηγεί και σε έλλειψη ενσυναίσθησης.
Αδυνατούμε να κατανοήσουμε τις ανάγκες του μη ανθρώπινου κόσμου και αν εμποτίζεσαι σε αυτή την κουλτούρα, δεν θέλει πολύ να αισθάνεσαι έτσι και για τον άνθρωπο, ιδιαίτερα αν είναι αδύναμος και ευάλωτος.
Δεν είναι μόνο η καταστροφή του περιβάλλοντος που απειλεί άμεσα την ανθρώπινη επιβίωση, αλλά και η αποξένωση.
Η αποκοπή του ατόμου από τον φυσικό του χώρο και τις ρίζες του.
Επίσης, η ψευδαίσθηση ελέγχου και υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων μας.
Πώς όμως παλεύεις αυτό το τέρας; Πρώτος το έκανε ο Φρόιντ το 1917, και μια μερίδα φιλοσόφων σήμερα το έχουν κάνει σκοπό της ζωής τους. Περισσότερα, σε ένα επόμενο ποστ :)
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους