Περί μεταλλαγμένων και τον νέο Κανονισμό που ψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Στις 17 Ιουνίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επικύρωσε οριστικά τον νέο Κανονισμό για τις Νέες Γονιδιωματικές...
Περί μεταλλαγμένων και τον νέο Κανονισμό που ψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Στις 17 Ιουνίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επικύρωσε οριστικά τον νέο Κανονισμό για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές1 (NGTs), εγκρίνοντας τη χαλάρωση των κανόνων της ΕΕ για τα φυτά που έχουν υποστεί γονιδιωματική επεξεργασία (όπως με τη μέθοδο CRISPR2). Η ψηφοφορία εξελίχθηκε σε θρίλερ, αντικατοπτρίζοντας τις έντονες πιέσεις των λόμπι.
Οι «Πράσινοι», η «Αριστερά», οι Σοσιαλδημοκράτες (S&D)3 και το κόμμα ακροδεξιών / εθνικιστών4 κατέθεσαν σειρά τροπολογιών ζητώντας την απόρριψη του Κανονισμού και τη διατήρηση υφιστάμενου «αυστηρού πλαισίου». Η «κεντροδεξιά» πλειοψηφία απέρριψε τις τροπολογίες ως προσχηματικές καθυστερήσεις που θα άφηναν τους αγρότες «απροστάτευτους στην κλιματική κρίση». Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία της, οι παραδοσιακές καλλιέργειες πλέον «καταρρέουν» λόγω της ξηρασίας, οπότε η άμεση έγκριση των NGTs είναι αναγκαία για να μπουν γρήγορα στην αγορά νέοι, επιστημονικά τροποποιημένοι σπόροι που θα είναι ανθεκτικοί στις συνθήκες της «κλιματικής αλλαγής». Αλλά και η ευρωπαϊκή αγροτική ένωση συνεταιρισμών Copa - Cogeca5 κινητοποιήθηκε κατά των τροπολογιών.
Οι ευρωβουλευτές του ΚΚΕ τοποθετήθηκαν με κατά στον νέο Κανονισμό (ψήφισαν υπέρ της απόρριψής του). Οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, καθώς και η Λατινοπούλου, συντάχθηκαν με την κεντροδεξιά πλειοψηφία ψηφίζοντας υπέρ του νέου Κανονισμού.
Οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ τον καταψήφισαν, καταγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση «έσπασε» την πάγια, διαχρονική θέση της Ελλάδας κατά των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) - μεταλλαγμένων και ότι δήθεν η ΕΕ έκανε στροφή, αφήνοντας τη λαϊκή κατανάλωση «απροστάτευτη». Τα διαχρονικά διαπιστευτήρια των αστικών κομμάτων στους κανονισμούς των ΓΤΟ Πρόκειται για ένα πολιτικό «παραμύθι», δεδομένου ότι εδώ και δεκαετίες η ΕΕ εισάγει πάνω από 30 εκατομμύρια τόνους ΓΤΟ (κυρίως σόγια6 και καλαμπόκι) από το εξωτερικό7 ετησίως για χρήση κυρίως ως ζωοτροφές.
Το γεγονός ότι το 95% της σόγιας (βασικότερη πηγή πρωτεϊνών στην κτηνοτροφία) προέρχεται από χώρες (Βραζιλία, ΗΠΑ, Αργεντινή) όπου η υιοθέτηση των ΓΤΟ αγγίζει το 100% αποδεικνύει ότι η ευρωπαϊκή κτηνοτροφία - τομέας στον οποίο η ΕΕ αποτελεί την πρώτη παγκόσμια δύναμη - είναι άμεσα εξαρτημένη από τις εισαγωγές μεταλλαγμένων.
Επίσης 94 ΓΤΟ είναι ήδη εγκεκριμένοι8 στην ΕΕ για τη χρήση τους σε τρόφιμα και ζωοτροφές, ενώ 9 εγκρίσεις ΓΤΟ εκκρεμούν.
Σημειώνεται εδώ ότι στο παρελθόν, σε περιόδους έντονων συζητήσεων και νομοθετικών πρωτοβουλιών στην Ευρωπαϊκή Ενωση για το αν θα επιτρεπόταν η εισαγωγή ΓΤΟ - κυρίως από το 2001 μέχρι το 2003 - οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ, της Νέας Δημοκρατίας αλλά και του Συνασπισμού (προδρόμου του ΣΥΡΙΖΑ) είχαν υπερψηφίσει9 όλους τους σχετικούς Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς.
Βέβαια, παρόλο που η ΕΕ επιτρέπει την εισαγωγή και την κατανάλωση μεταλλαγμένων προϊόντων, επέβαλε σχεδόν απαγορευτικούς φραγμούς10 στην καλλιέργειά τους εντός των συνόρων της, επικαλούμενη «περιβαλλοντικούς κινδύνους»11. Γι' αυτό «Πράσινοι» και «Αριστεροί» βγάζουν λάδι τη μέχρι χθες ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ, κάνοντας ότι δεν βλέπουν τις εισαγωγές εκατομμυρίων τόνων μεταλλαγμένων.
Συντηρούν τον μύθο του «καθαρού» πεδίου, ενώ στην πράξη όλοι μας καθημερινά καταναλώνουμε άμεσα ή έμμεσα προϊόντα ΓΤΟ.
Επιπλέον, η καθιερωμένη ρητορική τους περί «κλιματικής αλλαγής» τούς γύρισε «μπούμερανγκ», καθώς η Κεντροδεξιά χρησιμοποίησε ακριβώς αυτά τα επιχειρήματα για να προωθήσει τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs), υποστηρίζοντας ότι αποτελούν τη μόνη άμεση λύση για τη δημιουργία καλλιεργειών ανθεκτικών στη λειψυδρία και στην ξηρασία.
Καπιταλιστικός ανταγωνισμός και ο μύθος της «περιβαλλοντικής ευαισθησίας» της ΕΕ Η αλήθεια είναι ότι η διαχρονική στάση της ΕΕ αναφορικά με τους ΓΤΟ δεν υπαγορεύτηκε από ανησυχίες για το περιβάλλον ή τη δημόσια υγεία, αλλά εξυπηρέτησε αποκλειστικά την προστασία των ευρωενωσιακών μονοπωλίων στον οικονομικό ανταγωνισμό. Η ΕΕ επέλεξε να επενδύσει στην εικόνα της «παραδοσιακής / βιολογικής» υπερδύναμης, παραμένοντας «καθαρή» από καλλιέργειες ΓΤΟ, καθώς είχε χάσει νωρίς το τρένο της «καινοτομίας» από τις αμερικανικές εταιρείες βιοτεχνολογίας, που κυριάρχησαν από τη δεκαετία του 1990, κατοχυρώνοντας πατέντες σε ζωντανούς οργανισμούς και έχοντας ήδη «κλειδώσει» την παγκόσμια αγορά.
Η εισαγωγή σπόρων ΓΤΟ θα σήμαινε την είσοδο των αμερικανικών πατεντών στα ευρωπαϊκά χωράφια.
Τα ευρωπαϊκά μονοπώλια και η ΕΕ ήθελαν να αποφύγουν τον νομικό έλεγχο των αμερικανικών εταιρειών βιοτεχνολογίας πάνω στο ευρωπαϊκό έδαφος.
Βέβαια, η ΕΕ δεχόταν στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου διαρκείς πιέσεις12 ότι οι φραγμοί της στο πολλαπλασιαστικό υλικό συνιστούσαν «αδικαιολόγητους εμπορικούς φραγμούς». Η Οδηγία (ΕΕ) 2015/412 αποτέλεσε μια προσπάθεια αποσυμπίεσης της κατάστασης.
Με αυτήν η Κομισιόν πέταξε το «μπαλάκι» των περιορισμών στα κράτη - μέλη, επιτρέποντάς τους να αποφασίζουν μόνα τους αν θα επιτρέψουν ή θα απαγορεύσουν την καλλιέργεια ΓΤΟ στην επικράτειά τους, ακόμα και αν το προϊόν έχει εγκριθεί σε επίπεδο ΕΕ. Η εξαγορά της «Monsanto» από τη γερμανική «Bayer» το 2018 άλλαξε ριζικά13 τον παγκόσμιο χάρτη στην παραγωγή ΓΤΟ, πυροδοτώντας ένα κύμα συγχωνεύσεων που διαμόρφωσε το σημερινό σκηνικό των μεγάλων πολυεθνικών.
Μέχρι τότε η «Monsanto», ως αμερικανική εταιρεία, ήταν η απόλυτη πρωτοπόρος στα μεταλλαγμένα.
Σήμερα, μετά τις ανακατατάξεις, η αγορά ελέγχεται από ελάχιστους κολοσσούς, τη γερμανική «Bayer», την αμερικανική «Corteva» (που προήλθε από τη συγχώνευση των «Dow» και «DuPont») και την κινεζική «Syngenta» (εξαγορά της γαλλοελβετικής «Syngenta» από την κινεζική κρατική χημική βιομηχανία). Αυτή η συγκέντρωση ισχύος μετέφερε το κέντρο βάρους της βιοτεχνολογίας σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Εχοντας πλέον μια ευρωπαϊκή εταιρεία, την «Bayer», στην κορυφή του ανταγωνισμού, η πίεση προς τις Βρυξέλλες άλλαξε κατεύθυνση.
Το λόμπι14 των ευρωενωσιακών μονοπωλίων δεν παρουσίαζε πια τη γενετική τροποποίηση ως μια ξένη, αμερικανική απειλή, αλλά ως αναγκαίο εργαλείο για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
Νέο πλαίσιο NGT υπό το κριτήριο του κέρδους: Επιστημονικά ερωτηματικά και περιβαλλοντικά ρίσκα Το νέο νομοθετικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs) βασίζεται στον ισχυρισμό ότι οι προκαλούμενες γενετικές αλλαγές είναι πανομοιότυπες με τις φυσικές μεταλλάξεις ή τις παραδοσιακές μεθόδους βελτίωσης.
Πάνω σε αυτήν την υποτιθέμενη «ισοδυναμία με τη φύση» δικαιολογήθηκε η πλήρης απαλλαγή15 αυτών των οργανισμών από τους απαραίτητους προληπτικούς ελέγχους, την ειδική σήμανση και την αξιολόγηση κινδύνου που ίσχυαν μέχρι σήμερα για τους Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς (ΓΤΟ). Ωστόσο, πίσω από αυτό το αφήγημα κρύβονται σοβαρά επιστημονικά ερωτηματικά, περιβαλλοντικοί κίνδυνοι, κίνδυνοι για την υγεία και μια αρνητική προοπτική για τους γεωργούς.
Η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι η χρήση τεχνικών όπως το CRISPR δεν είναι όσο αλάνθαστη παρουσιάζεται.
Υπάρχει μόνιμος κίνδυνος πρόκλησης ακούσιων μεταλλάξεων (off-target effects) σε εντελώς διαφορετικές θέσεις του γονιδιώματος.
Αυτές οι τυχαίες, απρόβλεπτες αλλαγές μπορούν να διαταράξουν τις ενδογενείς λειτουργίες του φυτού, οδηγώντας στην παραγωγή νέων τοξινών ή αλλεργιογόνων, ή σε μειωμένα επίπεδα θρεπτικών συστατικών, οι επιπτώσεις των οποίων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον παραμένουν ουσιαστικά αδιερεύνητες16.
Η πλευρά αυτή, η ανάγκη δηλαδή για πιο διεξοδική εξέταση των χρησιμοποιούμενων κάθε φορά μεθόδων, παραβλέπεται σκόπιμα από το νέο πλαίσιο.
Κρίσιμο είναι το ζήτημα των επιπτώσεων στη φυσική βιοποικιλότητα, όπου η επιμόλυνση των συμβατικών και βιολογικών καλλιεργειών θεωρείται δεδομένη, καθώς η γύρη από τα τροποποιημένα φυτά NGT μπορεί να μεταφέρεται μέσω του ανέμου και των εντόμων σε γειτονικούς αγρούς, μεταφέροντας το τροποποιημένο γενετικό υλικό σε συμβατικές καλλιέργειες ή σε άγριους συγγενείς των φυτών.
Αυτός ο κίνδυνος γίνεται ακόμη πιο έντονος αν ληφθούν υπόψη τα δεδομένα της αγροτικής παραγωγής στην ΕΕ. Σε αντίθεση με τις απέραντες, μονοκαλλιεργητικές εκτάσεις των ΗΠΑ, η ευρωπαϊκή γεωργία χαρακτηρίζεται από έναν έντονο κατακερματισμό.
Ενα τέτοιο περιβάλλον καθιστά την επιμόλυνση των μη-NGT αγρών πρακτικά αναπόφευκτη17.
Ουσιαστικά, πολυεθνικές μετρημένες στα δάχτυλα ενός χεριού θα καθορίζουν τι θα σπέρνεται σε ολόκληρες περιοχές, μειώνοντας την ποικιλομορφία των καλλιεργειών.
Παράλληλα, το καθεστώς των πατεντών (διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας) μετατρέπει τους αγρότες σε μόνιμους δέσμιους των πολυεθνικών ομίλων βιοτεχνολογίας.
Τυπικά ο Κανονισμός ισχυρίζεται ότι αποκλείονται από το πατεντάρισμα τα χαρακτηριστικά που προκύπτουν αυτούσια στη φύση.
Ωστόσο η πραγματικότητα είναι διαφορετική: Επιτρέπεται κανονικά η κατοχύρωση πατεντών για χαρακτηριστικά τα οποία θα μπορούσαν θεωρητικά να εμφανιστούν και με φυσικό τρόπο ή με συμβατική βελτίωση στο μέλλον, αλλά η εμφάνισή τους στην αγορά επιταχύνθηκε τεχνητά μέσω της γενετικής μηχανικής.
Από τον «αμερικανικό μπαμπούλα» των ΓΤΟ στα «πράσινα» ευρωπαϊκά NGTs Η επιλογή της ΕΕ να ανοίξει τώρα την πόρτα αποκλειστικά στις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs) και όχι (έστω και τώρα) στους παραδοσιακούς ΓΤΟ αποτελεί μια καθαρά πολιτική απόφαση με οικονομικά κίνητρα.
Οι παλιοί ΓΤΟ είναι πολιτικά «τοξικοί» για την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη και έχουν ταυτιστεί με τον «μπαμπούλα» της αμερικανικής επιθετικής εμπορικής πολιτικής.
Εως το 2020, περίπου το 55% της συνολικής αρόσιμης γης των ΗΠΑ καλλιεργούνταν με ποικιλίες που διέθεταν τουλάχιστον ένα γενετικά τροποποιημένο (ΓΤ) χαρακτηριστικό18.
Τα πιο διαδεδομένα ΓΤ χαρακτηριστικά είναι η ανεκτικότητα στα ζιζανιοκτόνα και η ανθεκτικότητα στα έντομα.
Η καινοτομία των ΓΤΟ «κάηκε» περιβαλλοντικά και κοινωνικά, επειδή το μοντέλο της χρησιμοποιήθηκε κυρίως ως όχημα για την εκτόξευση των πωλήσεων φυτοφαρμάκων και τη μονοπώληση των σπόρων από τις πολυεθνικές.
Αντί να μειωθούν τα χημικά, όπως ήταν η αρχική υπόσχεση των εισηγητών των μεταλλαγμένων, η παραγωγή σπόρων σχεδιάστηκε έτσι ώστε να εξασφαλίζει και να γιγαντώνει τις πωλήσεις ζιζανιοκτόνων, με κυρίαρχη τη γλυφοσάτη (Roundup) και επακόλουθα τα κέρδη των μονοπωλίων.
Η δημιουργία φυτών ανθεκτικών στα ζιζανιοκτόνα οδήγησε τους αγρότες να ψεκάζουν ολόκληρο το χωράφι χωρίς να καταστρέφεται η σοδειά, εκμηδενίζοντας τα ζιζάνια, τα οποία όμως ανέπτυξαν σε μια πορεία αντοχή στη γλυφοσάτη (superweeds), αναγκάζοντας τους αγρότες να χρησιμοποιούν τελικά ακόμα μεγαλύτερες ποσότητες ή πιο τοξικά, παλαιότερα χημικά.
Ετσι, τα γενετικά τροποποιημένα χαρακτηριστικά μπορεί να έκαναν τις καλλιέργειες ανθεκτικές στα έντομα και να συνέβαλαν στη μείωση της χρήσης ορισμένων εντομοκτόνων, η ταυτόχρονη εκτόξευση των ζιζανιοκτόνων μετέτρεψε αυτά τα χημικά στον απόλυτο κυρίαρχο της αγοράς.
Οι αγρότες παγιδεύτηκαν σε ένα μονοπωλημένο «πακέτο»: Για να καλλιεργήσουν, έπρεπε να αγοράζουν κάθε χρόνο τον πατενταρισμένο σπόρο μαζί με το συγκεκριμένο χημικό / ζιζανιοκτόνο που τον συνόδευε.
Καθώς οι παραδοσιακοί σπόροι αποσύρονταν από την αγορά, οι εταιρείες απέκτησαν τη δύναμη να καθορίζουν μονομερώς τις τιμές, οδηγώντας σε κατακόρυφη αύξησή τους19.
Το μοντέλο αυτό ευνόησε τις μεγάλες, βιομηχανοποιημένες αγροτικές επιχειρήσεις που είχαν τη δυνατότητα να απορροφήσουν αυτά τα τεράστια ετήσια έξοδα.
Αυτές οι επιχειρήσεις ευνοήθηκαν και από την όποια αύξηση20 των αποδόσεων που επέφερε η χρήση των νέων μεθόδων.
Οι μικροί οικογενειακοί κλήροι δεν άντεξαν τον οικονομικό και νομικό πόλεμο21, με αποτέλεσμα πολλοί αγρότες να εγκαταλείψουν τη γη τους, επιταχύνοντας τη συγκέντρωση της αγροτικής παραγωγής.
Με το να επιτρέπει μόνο τις NGTs, η ΕΕ αλλάζει το αφήγημα: Τις παρουσιάζει ως «πράσινα εργαλεία» για την κλιματική αλλαγή, συμβατά με την Πράσινη Συμφωνία22.
Ο «έξυπνος» διαχωρισμός23 από τους υπόλοιπους ΓΤΟ (όπως η κατηγορία NGT-1, χωρίς υποχρεωτική σήμανση) επιτρέπει στα ευρωπαϊκά μονοπώλια να κυριαρχήσουν στην αγορά των πατενταρισμένων σπόρων («Bayer» και «Corteva» ελέγχουν τις νέες πατέντες αιχμής, όπως το CRISPR), προάγοντας την κερδοφορία τους, χωρίς να προκληθεί γενικευμένη κοινωνική αντίδραση για καθολική απελευθέρωση των μεταλλαγμένων.
Αλλωστε, η ικανότητά του CRISPR να επεξεργάζεται γονίδια - στόχους με υψηλή εξειδίκευση και χαμηλό κόστος βελτίωσε σημαντικά την τεχνολογία γονιδιωματικής επεξεργασίας.
Η στροφή της Ευρωπαϊκής Ενωσης προς τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs) δεν μπορεί επίσης να αποκοπεί από το ρευστό διεθνές σκηνικό και τον οξύτατο γεωπολιτικό ανταγωνισμό.
Στην εποχή των ανοιχτών πολεμικών μετώπων και της αναδιάταξης των εφοδιαστικών αλυσίδων, η «επισιτιστική επάρκεια» έχει μετατραπεί σε βασικό πυλώνα της «κρατικής ασφάλειας» των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.
Η κίνηση αυτή αντανακλά την προσπάθεια της ΕΕ να ανταγωνιστεί, σε επίπεδο κάλυψης «στρατηγικών» αναγκών, την αγροτική παραγωγή των ΗΠΑ και της Κίνας.
Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση κατέχει την πρωτοκαθεδρία παγκοσμίως στις εξαγωγές αγροτοδιατροφικών προϊόντων, η «βιτρίνα» αυτή δεν μπορεί να κρύβει για πολύ τις βαθιές δομικές αδυναμίες που καθιστούν την ευρωπαϊκή παραγωγή ευάλωτη στις διεθνείς αναταράξεις.
Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, οι οποίες διαθέτουν μεγάλη αυτάρκεια σε βασικές πρώτες ύλες και καλλιεργήσιμη γη, η ΕΕ εμφανίζει κρίσιμα «ελλείμματα», όπως η εξάρτηση από πρωτεϊνούχες ζωοτροφές, λιπάσματα και άλλες εισροές.
Ενόψει της διαμόρφωσης της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο μετά το 2027, οι Βρυξέλλες αναζητούν εναγωνίως τρόπους «διόρθωσης» αυτών των αδυναμιών.
Η προσπάθεια αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο του οξυμένου ανταγωνισμού με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η ΕΕ, ως το «διευθυντήριο» των ευρωπαϊκών μονοπωλίων, δεν επιδιώκει να αυτονομηθεί για να θωρακίσει τη διατροφή των λαών της, αλλά για να διασφαλίσει ότι τα μονοπώλιά της θα αυξήσουν τα μερίδια αγοράς τους και δεν θα κινδυνεύουν από καταστάσεις «εμπάργκο» κ.ά. Ως ιμπεριαλιστική ένωση, δεν είναι απλώς «ευάλωτη», αλλά προσπαθεί να επιβάλει τους δικούς της όρους.
Η εισαγωγή των NGTs είναι μια «επιθετική άμυνα», δεν πρόκειται απλώς για μια «πολιτική απόφαση», αλλά για νομοτελειακή ανάγκη του μονοπωλιακού καπιταλισμού να διευρύνει το πεδίο κερδοφορίας του.
Το συνεπές και γνήσιο «κατά» του ΚΚΕ Η πολιτική πραγματικότητα του σήμερα επιβεβαιώνει πλήρως και με τον πιο πανηγυρικό τρόπο την ανάλυση που είχε διατυπώσει το ΚΚΕ ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 και τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Το ΚΚΕ ήταν το μοναδικό κόμμα που από την πρώτη στιγμή δεν ευθυγραμμίστηκε με τις περιβαλλοντικές «αυταπάτες» των υπόλοιπων πολιτικών δυνάμεων (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ). Οταν όλοι οι άλλοι πανηγύριζαν για τα δήθεν «αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα», τα «μορατόριουμ» και τις σημάνσεις24 της ΕΕ, το ΚΚΕ αποκάλυπτε25 ότι πίσω από την υποκριτική «περιβαλλοντική ευαισθησία» των Βρυξελλών κρυβόταν ένας σκληρός εμπορικός πόλεμος και ο καπιταλιστικός ανταγωνισμός για το κέρδος.
Δεν σταμάτησε να αναδεικνύει ότι η ασφαλής και ορθολογική χρήση της γενετικής μηχανικής μπορεί να επιτευχθεί μόνο στον σοσιαλισμό, όπου κριτήριο της παραγωγής είναι η ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών.
Στον καπιταλισμό η γενετική μηχανική αξιοποιείται με κριτήριο αποκλειστικά το κέρδος, το οποίο φέρνει σε χειρότερη θέση τους αγρότες και τη λαϊκή κατανάλωση.
Οπως άλλωστε έχει δείξει και η πείρα των ΓΤΟ, που οδήγησαν στον πολλαπλασιασμό των χημικών στο χωράφι και στο δέσιμο των αγροτών με τις πατέντες των πολυεθνικών, η τεχνολογική πρόοδος μετατρέπεται σε εργαλείο ελέγχου της παραγωγής από τα μονοπώλια και όχι σε μέσο για τη βελτίωση της διατροφής και την προστασία του περιβάλλοντος.
Γι' αυτό και το μόνο γνήσιο και συνεπές «κατά» και σε αυτόν τον Κανονισμό (όπως και σε κάθε προηγούμενο) είναι αυτό των ευρωβουλευτών του ΚΚΕ, το οποίο και αποκαλύπτει διαχρονικά την απάτη των ευρωενωσιακών προσχημάτων. Το ΚΚΕ δεν δαιμονοποιεί την επιστημονική πρόοδο και τα επιτεύγματα της ανθρώπινης διάνοιας, όπως σκοπίμως πράττουν διάφοροι κύκλοι, μεταξύ των οποίων πολιτικά κόμματα, ομάδες συμφερόντων και μια πληθώρα Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.
Αυτοί οι φορείς, πίσω από τους οποίους κρύβονται μεγάλα επιχειρηματικά συγκροτήματα με αντικρουόμενα μεταξύ τους οικονομικά συμφέροντα, συχνά εγκλωβίζουν τη λαϊκή συνείδηση σε μια στείρα τεχνοκρατική συζήτηση.
Ομως η επιστήμη και η τεχνολογία δεν είναι ουδέτερες, αλλά το πρόσημό τους καθορίζεται από το ποιος κατέχει τα μέσα παραγωγής και για ποιον σκοπό εργάζεται η επιστημονική κοινότητα.
Ανατρέποντας τη δικτατορία των μονοπωλίων και των λόμπι Η ριζική διέξοδος βρίσκεται στο Πρόγραμμα του ΚΚΕ για την ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος, δηλαδή την κατάργηση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας και την οικοδόμηση μιας νέας, σοσιαλιστικής κοινωνίας.
Μέσω της κοινωνικοποίησης των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής και της οριστικής κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας σε αυτά, ανοίγει ο δρόμος ώστε ο πλούτος και η γνώση να αξιοποιούνται μέσω του Κεντρικού Επιστημονικού Σχεδιασμού, με μοναδικό γνώμονα της παραγωγής να είναι η καθολική ικανοποίηση των διευρυνόμενων κοινωνικών αναγκών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αγροτική παραγωγή αναδιοργανώνεται πλήρως.
Οι βιοπαλαιστές αγρότες θα έχουν στη διάθεσή τους όλες τις απαραίτητες εισροές, τα λιπάσματα, το πολλαπλασιαστικό υλικό και τα εφόδια σε εξαιρετικά χαμηλό κόστος, ενώ θα εξασφαλίζεται πλήρως η σοδειά τους από φυσικές καταστροφές και ασθένειες, έχοντας διαρκή, δωρεάν και έγκυρη επιστημονική καθοδήγηση.
Παράλληλα, το εργατικό κράτος εγγυάται την πλήρη απορρόφηση του συνόλου της παραγωγής τους σε σταθερές, προκαθορισμένες και εγγυημένες τιμές, απαλλάσσοντάς τους από το άγχος της αγοράς και την εκμετάλλευση των μεσαζόντων και των βιομηχανιών.
Βασικό στοιχείο αυτής της ριζοσπαστικής πρότασης είναι ότι ο ίδιος ο λαός, μέσα από τα όργανα της εργατικής - λαϊκής εξουσίας, μετατρέπεται σε πραγματικό πρωταγωνιστή των εξελίξεων.
Οι αποφάσεις δεν θα λαμβάνονται πλέον πίσω από τις κλειστές πόρτες των γραφείων των πολυεθνικών ομίλων και των λόμπι των Βρυξελλών, όπου ο λαός καλείται απλώς να ψηφίσει κάθε τέσσερα χρόνια για το ποια κυβέρνηση θα εφαρμόσει την ίδια αντιλαϊκή πολιτική.
Αντίθετα, οι αποφάσεις θα συζητούνται, θα διαμορφώνονται και θα ελέγχονται άμεσα εκεί όπου χτυπά η καρδιά της παραγωγής: Στις Γενικές Συνελεύσεις στους χώρους δουλειάς, στα εργοστάσια και στους αγροτικούς συνεταιρισμούς.
Η επιστήμη απελευθερώνεται από τα δεσμά του κέρδους και τίθεται στην υπηρεσία της ικανοποίησης των κοινωνικών αναγκών μέσα από τον εργατικό έλεγχο της σχεδιασμένης κοινωνικής παραγωγής.
Οσον αφορά την αξιοποίηση των επιτευγμάτων της γενετικής μηχανικής και της βιοτεχνολογίας, η κατεύθυνση της λαϊκής εξουσίας θα λαμβάνει σοβαρά υπόψη το σύνολο των πιθανών κινδύνων και των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων στην υγεία και στο περιβάλλον.
Θα πραγματοποιείται μια αυστηρή, αντικειμενική και επιστημονική κρίση για το αν και σε ποιες περιπτώσεις είναι πραγματικά αναγκαίο να χρησιμοποιηθούν, με ταυτόχρονη αξιολόγηση κάθε επίπτωσης, μακριά από τις πιέσεις των πατεντών και του εμπορικού ανταγωνισμού, διασφαλίζοντας ότι κάθε βήμα της επιστήμης θα υπηρετεί αποκλειστικά την ευημερία της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Το πιο στέρεο στήριγμα για τον λαό βρίσκεται στην ενίσχυση του ΚΚΕ Οι μεγάλες αγροτικές κινητοποιήσεις του τελευταίου διαστήματος έφεραν στο προσκήνιο με τον πιο δυναμικό τρόπο τα οξυμένα προβλήματα της υπαίθρου, αναδεικνύοντας τις καταστροφικές επιπτώσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της ΕΕ και των διεθνών εμπορικών συμφωνιών τύπου Mercosur26, που υπονομεύουν την εγχώρια παραγωγή και επιδεινώνουν τη θέση των μικρομεσαίων παραγωγών.
Σήμερα, ο κλοιός σφίγγει ακόμα περισσότερο με την προώθηση των Νέων Γονιδιωματικών Τεχνικών (NGTs), η οποία απειλεί να μετατρέψει τους αγρότες σε ομήρους των πατεντών.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η δίκαιη αγανάκτηση όπως εκφράστηκε και με την ορμή των αγροτικών μπλόκων πρέπει να αποκτήσει βαθύτερο πολιτικό περιεχόμενο, οδηγώντας στην απόφαση για συμπόρευση και ισχυροποίηση του ΚΚΕ.
Είναι η μόνη δύναμη που εξαρχής, με συνέπεια, αποκάλυψε και προειδοποίησε για όλα όσα σήμερα γίνονται με οδυνηρό τρόπο εμφανή.
Ολες οι άλλες πολιτικές δυνάμεις - τόσο οι δοκιμασμένες στην κυβέρνηση όσο και εκείνες που εμφανίζονται ως «νέες», εναλλακτικές κ.ο.κ. - δίνουν καθημερινά τα διαπιστευτήριά τους στο κεφάλαιο και στην Ευρωπαϊκή Ενωση, αναζητώντας την «ευρωπαϊκή κανονικότητα». Ομως αυτή ακριβώς είναι η ευρωπαϊκή κανονικότητα που υπερασπίζονται: Η συγκέντρωση της γης και της παραγωγής σε λίγα χέρια και η ασυδοσία των μονοπωλίων.
Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα υπόλοιπα λαϊκά στρώματα που βλέπουν το κόστος ζωής να εκτινάσσεται, ενώ οι συνθήκες διαβίωσης και η ποιότητα της διατροφής τους συνεχώς υποβαθμίζονται.
Η συζήτηση για τον νέο Κανονισμό της ΕΕ σχετικά με τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs) δεν αφορά κάποια αφηρημένη επιστημονική πρόοδο, αλλά το πιο ζωτικό δικαίωμα του λαού: Την πρόσβαση σε ασφαλή, ποιοτική και φτηνή τροφή.
Πίσω από τα εύηχα ευρωενωσιακά συνθήματα περί «πράσινης μετάβασης» και «ανθεκτικότητας της γεωργίας» κρύβεται η σκληρή πραγματικότητα της καπιταλιστικής αγοράς, που μετατρέπει τη διατροφή του ανθρώπου σε πεδίο ασύλληπτης κερδοφορίας για τους μονοπωλιακούς ομίλους της βιοτεχνολογίας και των τροφίμων.
Ηδη η εργατική τάξη, κάτω από το βάρος των καθηλωμένων μισθών και της ακρίβειας, εξαναγκάζεται να στρέφεται σε τρόφιμα χαμηλής διατροφικής αξίας, γεμάτα συντηρητικά και πρόσθετα.
Η ασφάλεια των τροφίμων δεν είναι ζήτημα «καταναλωτικής συνείδησης» ή «lifestyle επιλογών». Είναι ζήτημα πρώτης γραμμής και κριτήριο για διεκδίκηση αλλά και για εξαγωγή πολιτικών συμπερασμάτων.
Η αποφασιστική ισχυροποίηση του ΚΚΕ και στις εκλογές, όποτε κι αν αυτές γίνουν, θα είναι ένα πραγματικό βήμα μπροστά.
Ενα δυνατό ΚΚΕ και στην κάλπη είναι η μόνη επιλογή που θα δώσει ουσιαστική ανάσα στον λαό, θα στριμώξει την όποια αντιλαϊκή κυβέρνηση και τα αστικά κόμματα, και θα αποτελέσει το πιο στέρεο στήριγμα και βοήθεια για την οργάνωση του αγώνα, στην αναγκαία και αναντικατάστατη προοπτική της ανατροπής, του σοσιαλισμού.
Παραπομπές: 1. Οι Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGTs) τροποποιούν το DNA του ίδιου του φυτού, επιφέροντας αλλαγές που θα μπορούσαν να συμβούν και με φυσική μετάλλαξη.
Αντίθετα με τα παλιά μεταλλαγμένα (GMOs - ΓΤΟ), τα NGTs δεν εισάγουν ξένο γενετικό υλικό από άλλους οργανισμούς.
Αυτό ακριβώς αποτέλεσε το κεντρικό επιχείρημα για να περάσει ο κανονισμός. 2. Λειτουργεί σαν ένα «μοριακό ψαλίδι». Επιτρέπει τον εντοπισμό ενός συγκεκριμένου σημείου στο DNA του κυττάρου, το κόψιμο, τη «διόρθωση» και την απενεργοποίηση γονιδίων, αλλάζοντας τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού. 3. Υπήρξε διάσπαση στη συγκεκριμένη ομάδα, καθώς η πολυπληθής ισπανική αντιπροσωπεία «έσπασε» τη γραμμή της ομάδας της και συμμάχησε με τη «δεξιά» πτέρυγα. 4. Χρησιμοποιούν μια κάλπικη ρητορική ότι οι πατέντες των σπόρων απειλούν την εθνική κυριαρχία των κρατών στην παραγωγή τροφίμων και παραδίδουν τον έλεγχο της εγχώριας γεωργίας σε παγκόσμια, «υπερεθνικά κέντρα» και πολυεθνικές εταιρείες. 5. https://corporateeurope.org/en/2026/06/new-gmos-deregulated-betrayal-farmers-consumers-and-science-itself 6. Η ΕΕ εισάγει από τρίτες χώρες το 70% - 90% της σόγιας (βασικότερη πηγή πρωτεϊνών για την εκτροφή ζώων) που χρησιμοποιείται στην κτηνοτροφία. 7. https://www.coceral.com/data/1429715168Factsheet_GMreview_22April2015.pdf 8. https://ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/gmo/search 9. https://www.rizospastis.gr/story.do?id=2121227 10. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:32001L0018 11. Το υπαρκτό ενδεχόμενο ότι η γύρη από μεταλλαγμένα φυτά θα μεταφερόταν στον αέρα και θα «μόλυνε» γειτονικά βιολογικά ή παραδοσιακά χωράφια, καταστρέφοντας την καθαρότητα των καλλιεργειών. 12. https://www.wto.org/english/tratop_e/dispu_e/cases_e/ds291_e.htm 13. https://www.ers.usda.gov/amber-waves/2019/february/mergers-in-seeds-and-agricultural-chemicals-what-happened 14. https://www.bayer.com/en/agriculture/article/europe-stands-at-a-crossroads-in-regulating-ngts 15. Εξαιρούνται φυτά που έχουν τροποποιηθεί για ανοχή σε ζιζανιοκτόνα ή παραγωγή εντομοκτόνων ουσιών. 16. https://www.mdpi.com/2223-7747/11/21/2997 17. https://www.mdpi.com/2673-6284/15/2/30 18. https://www.ers.usda.gov/amber-waves/2023/august/expanded-intellectual-property-protections-for-crop-seeds-increase-innovation-and-market-power-for-companies 19. Υπολογίζεται ότι μεταξύ του 1990 και του 2020, οι τιμές που πλήρωναν οι αγρότες στις ΗΠΑ για σπόρους καλλιεργειών από ΓΤΟ χαρακτηριστικά αυξήθηκαν κατά 463%. Αυτό συγκρίνεται με μια αύξηση 56% στις τιμές των αγροτικών προϊόντων τους. 20. Στην καλλιέργεια καλαμποκιού η υιοθέτηση ΓΤ σπόρων από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 δεν είχε ως αποτέλεσμα αποδόσεις ασυνήθιστα υψηλότερες από τη μακροπρόθεσμη τάση απόδοσης.
Περισσότερα στο: https://www.agry.purdue.edu/ext/corn/news/timeless/yieldtrends.html 21. Για χιλιάδες χρόνια, η παράδοση των αγροτών ήταν να κρατούν ένα μέρος του σπόρου από τη φετινή σοδειά για να το φυτέψουν την επόμενη χρονιά.
Η «Monsanto» το απαγόρευσε αυτό ρητά.
Για να αγοράσει ένας αγρότης τους σπόρους της, έπρεπε να υπογράψει μια «Σύμβαση Τεχνολογίας». Αν ο αγρότης κρατούσε σπόρο για την επόμενη χρονιά αντί να αγοράσει καινούργιο, η «Monsanto» τον πήγαινε στα δικαστήρια για κλοπή της πατενταρισμένης τεχνολογίας της. 22. https://www.bayer.com/sites/default/files/bayer-sustainable-competitiveness-eu-manifesto.pdf 23. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, EFSA, θεωρεί ότι οι γενετικές αλλαγές που επιφέρουν δεν διαφέρουν από τις τυχαίες μεταλλάξεις της παραδοσιακής βελτίωσης των φυτών, γι' αυτό και εισηγήθηκε την απλοποίηση των ελέγχων για την κατηγορία NGT-1. 24. Η ΕΕ χρησιμοποίησε το λεγόμενο μορατόριουμ ως φρένο για να αποκλείσει τους έτοιμους αμερικανικούς σπόρους.
Στη συνέχεια επέτρεψε τις εισαγωγές διατροφικών συστατικών, θεσπίζοντας την υποχρεωτική σήμανση αν αυτά ξεπερνούν το 0,9% του βάρους του τροφίμου. 25. https://www.rizospastis.gr/story.do?id=2334024 26. Συμφωνία που επιτρέπει τις αδασμολόγητες εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη και Βολιβία.
Πολλά από αυτά τα προϊόντα έχουν προκύψει από ΓΤΟ. Τμήμα Αγροτικής Πολιτικής της ΚΕ του ΚΚΕ (από τον Ριζοσπάστη, σελ. 24)
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους