Ένα πολύ όμορφο άρθρο που μιλάει για τη Ζωή που δεν ζήσαμε από τον Ιούλιος Μ. Ευλάμπιος - Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας Το Πένθος για τη Ζωή που Δεν Ζήσαμε Ένα από τα μεγαλύτερα πένθη που βιώνουμε...

Πλήρες Κείμενο:

Ένα πολύ όμορφο άρθρο που μιλάει για τη Ζωή που δεν ζήσαμε από τον Ιούλιος Μ. Ευλάμπιος - Συμβουλευτική Ψυχικής Υγείας Το Πένθος για τη Ζωή που Δεν Ζήσαμε Ένα από τα μεγαλύτερα πένθη που βιώνουμε έχει να κάνει με τις εκδοχές του εαυτού μας που αναγκαστήκαμε να αφήσουμε πίσω Γράφει ο Ιούλιος Μ. Ευλάμπιος Η σκέψη έρχεται συνήθως απροειδοποίητα.

Είμαστε κολλημένοι στην κίνηση, περιμένουμε στην ουρά του σούπερ μάρκετ ή για να πάρουμε το παιδί από το φροντιστήριο και ξαφνικά τρυπώνει στο μυαλό μας απρόσκλητη: «Πώς θα ήταν η ζωή μου αν είχα πάρει εκείνη την απόφαση;». Αν είχα δεχτεί εκείνη τη δουλειά στο εξωτερικό.

Αν είχα μείνει σε εκείνη τη σχέση.

Ή αν είχα φύγει νωρίτερα.

Συνήθως ταυτίζουμε το πένθος αποκλειστικά με τον θάνατο.

Στην πραγματικότητα, ένα από τα μεγαλύτερα πένθη που βιώνουμε, ειδικά όσο πλησιάζουμε τη μέση ηλικία, έχει να κάνει με τις εκδοχές του εαυτού μας που αναγκαστήκαμε να αφήσουμε πίσω. Ο Βρετανός ψυχαναλυτής Adam Phillips, στο εξαιρετικό του βιβλίο Missing Out: In Praise of the Unlived Life, γράφει κάτι αποκαλυπτικό: «Μοιραζόμαστε τη ζωή μας με τους ανθρώπους που δεν καταφέραμε να γίνουμε». Αυτές οι ‘παράλληλες ζωές’ μάς στοιχειώνουν, όχι επειδή θα ήταν απαραίτητα καλύτερες, αλλά γιατί τις βλέπουμε μέσα από το πρίσμα της εξιδανίκευσης. Η Πλάνη του Εναλλακτικού Σεναρίου Το πρόβλημα με τη ζωή που δεν ζήσαμε είναι ότι μας φαίνεται τέλεια. Αψεγάδιαστη.

Υποκύπτουμε, δηλαδή, σε ένα εγγενές γνωστικό σφάλμα: συγκρίνουμε την τωρινή μας πραγματικότητα, με τη φθορά της, τους απλήρωτους λογαριασμούς και τη ρουτίνα της με ένα υποθετικό σενάριο, ένα παράλληλο σύμπαν όπου όλα εξελίχθηκαν τέλεια.

Εδώ, η γνωστική ψυχολογία έρχεται να μας εξηγήσει αυτή την παγίδα: Έρευνες από το Πανεπιστήμιο Cornell (Gilovich & Medvec, 1995) πάνω στην ψυχολογία της μεταμέλειας (regret) έδειξαν ότι μακροπρόθεσμα, οι άνθρωποι μετανιώνουν πολύ περισσότερο για τα πράγματα που δεν έκαναν, παρά για τα λάθη που έκαναν. Γιατί; Επειδή οι συνέπειες μιας λάθος απόφασης είναι διαχειρίσιμες.

Αντίθετα, η συνέπεια της αδράνειας είναι η φαντασίωση, η οποία φυσικά δεν έχει όρια. Ο Daniel Gilbert, καθηγητής ψυχολογίας στο Harvard, μέσα από τις μελέτες του για τη «συναισθηματική πρόβλεψη» (affective forecasting), υποστηρίζει ότι είμαστε βιολογικά ανίκανοι να προβλέψουμε σωστά πώς θα νιώθαμε σε ένα εναλλακτικό σενάριο.

Ξεχνάμε, βολικά ίσως, ότι και εκείνη η «άλλη» ζωή θα είχε τις δικές της τοξικές δυναμικές, τις δικές της βαρετές στιγμές και το δικό της, ίσως βαρύτερο, τίμημα. Το Υπαρξιακό Κόστος της Επιλογής Όσο πλησιάζουμε στη μέση ηλικία, η ψευδαίσθηση της...αθανασίας και των άπειρων επιλογών της νεότητας μας υποχωρεί και τα «φαντάσματα» των χαμένων ευκαιριών στέκονται πλέον ξεκάθαρα δίπλα μας.

Ο κορυφαίος υπαρξιακός ψυχίατρος Irvin Yalom γράφει: Κάθε σημαντικό «ναι» που λέμε στη ζωή, εμπεριέχει νομοτελειακά ένα τεράστιο «όχι» σε άλλες πιθανότητες.

Κάθε απόφασή μας είναι ένας μικρός ‘θάνατος’ των εναλλακτικών επιλογών μας.

Η ελευθερία της επιλογής, λοιπόν, προϋποθέτει τον ‘θάνατο’ των άλλων εκδοχών του εαυτού μας.

Αυτό, μας προκαλεί πόνο και άγχος.

Μέσα από το πρίσμα της ψυχοθεραπείας, στόχος δεν είναι να παθολογικοποιήσουμε αυτή τη νοσταλγία, ούτε να την καταπιέσουμε με τοξική θετικότητα του τύπου «όλα έγιναν για κάποιο λόγο». Ο στόχος είναι να την ενσωματώσουμε στο δικό μας παρόν.

Φτιάχνοντας ένα Ψυχικό «Μνημονολόγιο» Αντί να προσπαθούμε, δηλαδή, να διώξουμε ή να καταπιέσουμε αυτές τις σκέψεις, έχει μεγάλη κλινική χρησιμότητα να τις καταγράψουμε νοητικά.

Το να δώσουμε όνομα στα φαντάσματα μας μάς επιτρέπει να τιμήσουμε τους εαυτούς που αφήσαμε πίσω: μια ανεκπλήρωτη αγάπη ή μια ημιτελή σχέση, μια καριέρα που απορρίψαμε, χωρίς ταυτόχρονα να τα μετατρέπουμε σε τεκμήρια προσωπικής αποτυχίας.

Το ότι αλλάξαμε πορεία, δεν σημαίνει ότι ηττηθήκαμε.

Η «άλλη» ζωή παραμένει τέλεια και αψεγάδιαστη ακριβώς επειδή δεν έχει τριβή με την πραγματικότητα.

Δεν απογοητεύει, επειδή δεν υπάρχει.

Η ζωή που ζούμε, με την ακαταστασία που την χαρακτηρίζει, είναι η μόνη πραγματική.

Το να πενθήσουμε συνειδητά τη ζωή που δεν ζήσαμε είναι, τελικά, η απαραίτητη προϋπόθεση για να δημιουργήσουμε τον ψυχικό χώρο ώστε να κατοικήσουμε ενσυνείδητα τη ζωή που επιλέξαμε. 📝 Ο Ιούλιος Ευλάμπιος είναι Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας με σπουδές σε εξέλιξη στην Ανασυνδυασμένη - Εκλεκτική Συμβουλευτική.

Έχει εργαστεί επί σειρά ετών ως δημοσιογράφος, συγγραφέας και μεταφραστής και έχει εκδώσει την ποιητική συλλογή «Μνημονολόγιο» (εκδ. poema, 2024)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους