Από το νέο μου βιβλίο Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και το εσωτερικό μέτωπο (1917-1920) Α΄ Τόμος: η αντιβενιζελική εμπειρία (1917-1919). Αθήνα 1919: οι αντιβενιζελικοί αξιωματικοί, οι παρακολουθήσεις και η...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ήδη από τα τέλη του 1917 είχαν συγκεντρωθεί στην Αθήνα πολλοί μεσαίοι απόστρατοι αντιβενιζελικοί αξιωματικοί που έπνεαν μένεα κατά της νέας κυβέρνησης, ενώ αρκετοί από αυτούς σε κλειστές μυστικές συναντήσεις τους προσπαθούσαν να οργανώσουν μια δυναμικότερη αντίδραση.

Έτσι, πολύ σύντομα εξυφάνθηκε και συνωμοσία υπό τον (αντιβενιζελικό) απόστρατο υποστράτηγο Θεόδωρο Λιμπρίτη για την ανατροπή της κυβέρνησης και την δολοφονία σημαντικών πολιτευτών της, χωρίς όμως να έχει σημαντική δυναμική. Ο Λιμπρίτης ήταν γνωστός βασιλόφρων αξιωματικός, παλαιός αγωνιστής των επαναστάσεων της Κρήτης, υπουργός Στρατιωτικών το 1903 και πολλές φορές εκλεγμένος βουλευτής πριν το 1909.

Εκλέχτηκε για πρώτη φορά βουλευτής το 1895 και επανεκλέχτηκε τα έτη 1898, 1902, 1905, 1906 και 1915.

Είχε αυξημένο γόητρο μεταξύ των αντιβενιζελικών, ενώ είχε εκλεγεί βουλευτής στην Βουλή του Δεκεμβρίου του 1915 που καταργήθηκε με την ανάσταση της Βουλής των Λαζάρων.

Ο ίδιος είχε επιβλητικό παρουσιαστικό, και αν και προχωρημένης ηλικίας, ήταν ιδιαίτερα κινητικός και οξυδερκής.

Το σχέδιο των επίδοξων κινηματιών προέβλεπε την κατάληψη των κτηρίων της Χωροφυλακής και του Υπουργείου Στρατιωτικών, την επίθεση στου Θων και το Τάγμα Ασφαλείας με ταυτόχρονη ανατίναξη σημείων στην πόλη και την σύλληψη των Ζυμβρακάκη και Γρίβα.

Το κίνημα αυτό δεν εκδηλώθηκε ποτέ, καθώς αφενός δεν είχε καμία πιθανότητα επιτυχίας κάτι που γνώριζαν πρώτοι οι συνωμότες, αφετέρου οι Αρχές ήταν ενήμερες για τις ζυμώσεις, παρακολουθούσαν στενά τους συνωμότες και τους συνέλαβαν σχεδόν όλους το καλοκαίρι του 1919 όταν ακόμη οι σχετικές συζητήσεις ήταν σε πλατωνικό επίπεδο.

Οι περισσότεροι συνωμότες συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν, ενώ οι συγγενείς τους κρατήθηκαν στην Χωροφυλακή και ανακρίθηκαν.

Κάποιοι άλλοι, όπως οι απόστρατοι Τηλέμαχος Κουρμούλης και Π. Καραπατέας εξαφανίστηκαν και απέφυγαν τις συλλήψεις, φυγοδίκησαν και κρυφτήκαν από φίλους και ομοϊδεάτες τους.

Ακόμη και από το ίδιο το πόρισμα των ανακρίσεων, που παρεμπιπτόντως μοιάζει με βενιζελικό πολιτικό μανιφέστο, αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι συνωμότες δεν σκόπευαν τελικά να προβούν σε κάποια ενέργεια, καθώς δεν υπήρχαν ρεαλιστικές πιθανότητες επιτυχίας.

Κατά την δίκη που ακολούθησε τον Μάρτιο του 1920, από τις καταθέσεις φάνηκε ότι οι συνωμότες πολιτικολογούσαν και εύχονταν να γίνει κάτι, αλλά απείχαν αρκετά από την υλοποίηση οποιασδήποτε ενέργειας. Ο Βασιλικός Επίτροπος ζήτησε την καταδίκη σε θάνατο των Λιμπρίτη, Κάκαβου και Δερλερέ, όμως ήταν φανερό ότι και τα πειστήρια ήταν λίγα, αλλά και η ποινή έμοιαζε υπερβολική ως τιμωρία μόνο προθέσεων και όχι πράξεων κάτι στο οποίο συμφώνησε απρόσμενα και ο ίδιος.

Η απόφαση του δικαστηρίου επέβαλλε ισόβια δεσμά στους επικεφαλής Λιμπρίτη, Δερλερέ, Κάκαβο και Καραπατέα και μικρότερες ποινές στους υπόλοιπους βασικούς συνωμότες, ενώ αθωώθηκαν 20 κατηγορούμενοι.

Μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο αντιβενιζελικός Τύπος ζήτησε να δοθεί χάρη στον Λιμπρίτη λόγω του προχωρημένου της ηλικίας του, αλλά αυτό δεν συνέβη. Ο Λιμπρίτης μεταφέρθηκε στις φυλακές του Ιτζεδίν υπό άθλιες συνθήκες μέχρι τις εκλογές του του 1920, αλλά σύμφωνα με μαρτυρίες δεν επηρεάστηκε η υγεία του ούτε το ηθικό του που περιέργως παρέμεινε ακμαίο σε όλη αυτή την περιπέτεια που είχε.

Στις 25 Σεπτεμβρίου 1920 συζητήθηκε η αίτηση ανάκληση της απόφασης για την καταδίκη του, αλλά απορρίφθηκε από το Α΄ Στρατοδικείο.

Η συνωμοσία Λιμπρίτη δεν απείλησε σοβαρά την κυβέρνηση με ανατροπή, ούτε καν με διασάλευση της δημόσιας τάξης.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, η συνωμοσία Λιμπρίτη αποτελούσε μια σαφή ένδειξη αντιβενιζελικής διάθεσης για εξέγερση, κάτι που είχε ανησυχήσει την κυβέρνηση, ενώ την κίνηση γνώριζε και το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας των αντιβενιζελικών στην Αθήνα που δεν έδειχνε να την αποδοκιμάζει ως κίνηση, αλλά να την αναβάλλει για ύστερο χρόνο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους