Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο Λένιν κατά του Νίτσε και του Ίψεν, κατά του ατομικισμού και του αναρχισμού, "Ένα βήμα μπρός, δύο βήματα πίσω" προς το συγκεντρωτικό κόμμα-κράτος.

Η απάντηση της Ρόζας Λούξεμπουργκ Όπως κάθε ολοκληρωτική ιδεολογία και κάθε θρησκευτική μισαλλοδοξία στο ελεύθερα σκεπτόμενο άτομο, που δεν μπαίνει καλούπια αναγνωρίζει τον κυριώτερο εχθρό. Ο Λένιν στο βιβλίο του "Ένα βήμα μπρός, δύο βήματα πίσω" (εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2021) , που κυκλοφόρησε το 1904, επιτίθεται στον ατομικισμό και στον αναρχισμό των διανοούμενων.

Αντίθετα οι προλετάριοι επειδή πέρασαν απο το "μεγάλο σχολείο του εργοστασίου, της φάμπρικας" μπορούν να αποδεχθούν την αυστηρή πειθαρχία μέσα στο κόμμα.

Γράφει: "την πειθαρχία και την οργάνωση, που τις δέχεται τόσο δύσκολα ο αστός διανοούμενος, τις αφομοιώνει πολύ εύκολα το προλεταριάτο, ακριβώς χάρη σ΄αυτό το εργοστασιακό "σχολειό" "(σελ. 240). Ο Λένιν στο καπιταλιστικό εργοστάσιο θαυμάζει την "πειθαρχία στηριγμένη στην απο κοινού εργασία που την ενοποίησαν οι όροι μιας πολύ αναπτυγμένης τεχνικά παραγωγής"(σελ.240). Γράφει λοιπόν ο Λένιν για τον Νίτσε και τον Ίψεν: "Η φιλοσοφία του Νίτσε, με τη λατρεία της του υπερανθρώπου, για τον οποίο το παν είναι να εξασφαλίσει τη πλήρη ανάπτρυξη της προσωπικότητας του, για τον οποίο κάθε υποταγή του ατόμου του σ' οποιονδήποτε μεγάλο κοινωνικό σκοπό φαίνεται χυδαία και αξιοκαταφρόνητη, η φιλοσοφία αυτή είναι η πραγματική κοσμοαντίληψη του διανοούμενου που τον κάνει τελείως ακατάλληλο για συμμετοχή στην ταξική πάλη του προλεταριάτου". Δίπλα στον Νίτσε, επιφανής εκπρόσωπος της κοσμοαντίληψης των διανοούμενων, κοσμοαντίληψης που ανταποκρίνεται στις διαθέσεις της, είναι ο Ίψεν.

Ο δικός του δόκτορας Στόκμαν (στο δράμα Εχθρός του λαού) δεν είναι σοσιαλιστής, όπως νόμισαν πολλοί, αλλά ο τύπος του διανοούμενου που αναπόφευκτα θα έρθει σε σύγκρουση με το προλεταριακό κίνημα και γενικά με κάθε λαϊκό κίνημα, μόλις επιχειρήσει να δράσει μέσα σ΄αυτό.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι βάση του προλεταριακού, όπως κσι κάθε δημοκρατικού κινήματος είναι ο σεβασμός προς την πλειονότητα των συντρόφων.

Ο τυπικός διανοούμενος ala Στόκμαν βλέπει στη "συμπαγή πλειονότητα" ένα τέρας που πρέπει να ανατραπεί"(σελ. 158,159). Θα προσθέσει όμως τα θετικά στοιχεία του διανοούμενου είναι "που βάδιζε στη γραμμή χωρίς μεμψιμοιρίες, δούλευε σ΄οποιαδήποτε θέση τον όριζαν, υπέτασσε εξ ολοκλήρου τον εαυτό του στη μεγάλη μας υπόθεση και περιφρονούσε τα μυξοκλάματα για την καταπίεση της προσωπικότητας του, μυξοκλάματα που τα ακούμε συχνά από τους διανοούμενους που γαλουχήθηκαν με το πνεύμα του Ίψεν και του Νίτσε"(σελ. 159). Τελικά ο Λένιν απαιτεί κάτι πολύ περισσότερο από την αποδοχή της μειοψηφίας στην πλειοψηφία: την απόλυτη υποταγή στην κομματική ηγεσία.

Άλλωστε αφού θα εξυμνήσει επί μακρόν την πειθαρχία, θα αποδοκιμάσει κάθε κομματική απόκλιση και θα ταυτίσει την δημοκρατία με τον αναρχισμό θα μιλήσει στο τέλος για την "στρατιά της εργατικής τάξης"(σελ.269). Γι αυτό το έργο ο Τρότσκι θα γράψει ότι η τάση που εγκαινιάζει το έργο αυτό θα οδηγήσει στην δικτατορία πανω στο προλεταριάτο. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ ορθά επισημαίνει ότι ο δυτικός διανοούμενος που προβάλει την «λατρεία του Εγώ» δεν εκπροσωπεί γενικά την αστική διανόηση, αλλά και πολλοί Ρώσοι διανοούμενοι όπως οι ναροντικιστές καλούσαν την ρωσική διανόηση «να χαθεί μέσα στην αγροτική μάζα». Αντίθετα «αν δεχτούμε την άποψη που διεκδικεί για δική του ο Λένιν και φοβόμαστε την επιρροή των διανοούμενων στο προλεταριακό κίνημα, τότε δεν μπορούμε να φαντασθούμε μεγαλύτερο κίνδυνο για το ρωσικό κόμμα από το οργανωτικό πλάνο του Λένιν.

Τίποτα δεν θα υποδουλώσει πιο σίγουρα το νεαρό εργατικό κίνημα σε μια διανοούμενη ελίτ διψασμένη για εξουσία, απ’ αυτόν το γραφειοκρατικό ζουρλομανδύα, που θ’ ακινητοποιήσει το κίνημα και θα το μετατρέψει σ’ ένα ρομπότ χειραγωγούμενο από μια κεντρική επιτροπή» . Τελικά «τα λάθη που γίνονται από ένα αληθινά επαναστατικό κίνημα είναι απείρως πιο καρποφόρα από το αλάθητο της εξυπνότερης κεντρικής επιτροπής» . Μερικά χρόνια αργότερα η Ρόζα Λούξεμπουργκ επισημαίνει εύστοχα: "Είναι φανερό ότι ο σοσιαλισμός, από την ίδια του τη φύση, δεν μπορεί να παραχωρηθεί, δεν μπορεί να εγκαθιδρυθεί με ουκάζια . Πνίγοντας την πολιτική ζωή σε όλη τη χώρα, είναι μοιραίο να παραλύει ολοένα περισσότερο η ζωή σε αυτά τα ίδια τα σοβιέτ.

Χωρίς γενικές εκλογές, απεριόριστη ελευθερία του Τύπου και των συγκεντρώσεων, ελεύθερη πάλη των ιδεών, η ζωή ξεψυχάει σε όλους τους δημόσιους θεσμούς, γίνεται μια ζωή επιφανειακή, όπου η γραφειοκρατία μένει το μόνο ενεργό στοιχείο ». Και εν κατακλείδι: «Η ελευθερία μόνο για τους οπαδούς της κυβέρνησης και μόνο για τα μέλη του κόμματοςόσο πολυάριθμα κι αν είναι αυτά- δεν είναι ελευθερία.

Η ελευθερία νοείται πάντοτε ως ελευθερία γι΄ αυτόν που σκέφτεται διαφορετικά»(Ρ.Λούξεμπουργκ, Ρώσικη Επανάσταση, μετάφραση Α.Στίνα, εκδόσεις Ύψιλον, σελ.68,69).

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους