Δημόσιο χρέος: Η αλήθεια πίσω από τους αριθμούς – Γιατί μειώνεται ως ποσοστό αλλά παραμένει πάνω από 360 δισ. ευρώ Newpost.gr Η συζήτηση για το δημόσιο χρέος της Ελλάδας επανέρχεται συχνά στον...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Από τη μία πλευρά προβάλλεται η εντυπωσιακή μείωση του χρέους ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Από την άλλη, επισημαίνεται ότι το συνολικό χρέος σε ευρώ παραμένει υψηλότερο από την περίοδο που η χώρα οδηγήθηκε στα μνημόνια.

Η πραγματικότητα βρίσκεται στους αριθμούς.

Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής και της Eurostat, το ακαθάριστο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης ανέρχεται σήμερα στα 362,9 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχώντας στο 146,1% του ΑΕΠ.

Παράλληλα, το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης κυμαίνεται μεταξύ 389 και 400,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, ανάλογα με τον χρόνο καταγραφής και τον τρόπο συνυπολογισμού των ενδοκυβερνητικών υποχρεώσεων.

Η μεγάλη εικόνα: Από το 22% στο 146% του ΑΕΠ Το ελληνικό χρέος δεν έγινε πρόβλημα μέσα σε μία νύχτα.

Το 1980 βρισκόταν περίπου στο 22,6% του ΑΕΠ.

Μέσα σε μία δεκαετία σχεδόν τριπλασιάστηκε και το 1993 ξεπέρασε για πρώτη φορά το 100% του ΑΕΠ.

Το 2009, όταν ξέσπασε η δημοσιονομική κρίση, το χρέος είχε φτάσει τα 299 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχώντας στο 127% του ΑΕΠ.

Έναν χρόνο αργότερα, με την είσοδο της χώρας στον μηχανισμό στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, είχε εκτοξευθεί στα 330 δισεκατομμύρια ευρώ, ή στο 146% του ΑΕΠ.

Το παράδοξο είναι ότι δεκαπέντε χρόνια αργότερα το ποσοστό του χρέους βρίσκεται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με εκείνο της εισόδου στο πρώτο μνημόνιο, ενώ ο απόλυτος αριθμός είναι ακόμη μεγαλύτερος.

Η σύγκριση που προκαλεί συζήτηση Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: Έτος Χρέος (δισ. ευρώ) % ΑΕΠ 2009 299 127% 2010 330 146% 2025 362,9 146,1% Με απλά λόγια, η Ελλάδα σήμερα έχει περίπου 33 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερο χρέος από ό,τι όταν μπήκε στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Αν η σύγκριση γίνει με το 2009, πριν από την κρίση και τα μνημόνια, η διαφορά αγγίζει τα 64 δισεκατομμύρια ευρώ.

Πρόκειται για μια διαπίστωση που συχνά χρησιμοποιείται από όσους υποστηρίζουν ότι η χώρα πλήρωσε βαρύ οικονομικό και κοινωνικό κόστος χωρίς να επιτύχει ουσιαστική μείωση του συνολικού χρέους.

Γιατί τότε μιλούν όλοι για επιτυχία; Η απάντηση βρίσκεται στον δείκτη χρέους προς ΑΕΠ.

Οι οικονομολόγοι δεν αξιολογούν μόνο το πόσο μεγάλο είναι το χρέος σε ευρώ, αλλά και πόσο εύκολα μπορεί να το εξυπηρετήσει μια οικονομία.

Το 2021, λόγω της πανδημίας και της απότομης πτώσης του ΑΕΠ, το ελληνικό χρέος εκτινάχθηκε στο ιστορικό ρεκόρ του 213% του ΑΕΠ.

Από τότε μέχρι σήμερα έχει υποχωρήσει στο 146,1%, καταγράφοντας μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις που έχουν σημειωθεί στην Ευρώπη.

Η αποκλιμάκωση αυτή δεν οφείλεται μόνο στη δημοσιονομική προσαρμογή.

Οφείλεται επίσης: στην ανάπτυξη της οικονομίας, στον πληθωρισμό που αύξησε ονομαστικά το ΑΕΠ, στα πρωτογενή πλεονάσματα, και στις πρόωρες αποπληρωμές δανείων που βελτίωσαν τη δομή του χρέους. Το PSI και το μεγάλο ερώτημα Το 2012 πραγματοποιήθηκε το μεγαλύτερο «κούρεμα» κρατικού χρέους στην παγκόσμια οικονομική ιστορία, γνωστό ως PSI.

Θεωρητικά, η κίνηση αυτή θα έπρεπε να μειώσει δραστικά το χρέος της χώρας.

Πράγματι, το χρέος υποχώρησε προσωρινά, όμως η βαθιά ύφεση που ακολούθησε, η ανάγκη νέων δανείων για τη στήριξη του τραπεζικού συστήματος και η συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας περιόρισαν σημαντικά το τελικό όφελος.

Έτσι, παρά το PSI και τα τρία μνημόνια, η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί ένα από τα υψηλότερα δημόσια χρέη στον κόσμο ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Ο παράγοντας που σπάνια αναφέρεται: Ο πληθωρισμός Υπάρχει όμως μία ακόμη διάσταση που συχνά απουσιάζει από τη δημόσια συζήτηση.

Η εντυπωσιακή μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν οφείλεται αποκλειστικά στη δημοσιονομική διαχείριση ή στην οικονομική ανάπτυξη.

Ένα σημαντικό μέρος της βελτίωσης συνδέεται με τον πληθωρισμό των τελευταίων ετών.

Από το 2021 έως σήμερα, το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας αυξήθηκε κατά περίπου 80 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ωστόσο, σύμφωνα με οικονομικές εκτιμήσεις, σχεδόν τα μισά από αυτά τα επιπλέον δισεκατομμύρια δεν προήλθαν από νέα παραγωγή πλούτου αλλά από την αύξηση των τιμών στην οικονομία.

Με απλά λόγια, ο πληθωρισμός «φούσκωσε» το ΑΕΠ και συνέβαλε καθοριστικά στη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.

Αν η Ελλάδα είχε την ίδια ανάπτυξη αλλά χωρίς το κύμα ανατιμήσεων που ακολούθησε την πανδημία και την ενεργειακή κρίση, ο δείκτης χρέους δεν θα βρισκόταν σήμερα στο 146,1% αλλά πιθανότατα κοντά ή και πάνω από το 175% του ΑΕΠ.

Αυτό δεν αναιρεί την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, δείχνει όμως ότι ένα μέρος της βελτίωσης προέρχεται από τη διόγκωση του παρονομαστή του κλάσματος και όχι από ουσιαστική μείωση του ίδιου του χρέους, το οποίο εξακολουθεί να υπερβαίνει τα 360 δισεκατομμύρια ευρώ.

Το συμπέρασμα Οι δύο πλευρές της συζήτησης έχουν ταυτόχρονα δίκιο.

Όσοι υποστηρίζουν ότι η χώρα έχει πετύχει σημαντική πρόοδο μπορούν να επικαλεστούν τη μείωση του χρέους από το 213% στο 146,1% του ΑΕΠ και τη βελτίωση της βιωσιμότητάς του.

Όσοι όμως επισημαίνουν ότι το συνολικό χρέος παραμένει στα 362,9 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή υψηλότερο από το 2009 και το 2010, επίσης στηρίζονται σε πραγματικά δεδομένα.

Η ουσία είναι ότι η Ελλάδα έχει σήμερα ένα χρέος πιο διαχειρίσιμο από ό,τι πριν λίγα χρόνια, αλλά εξακολουθεί να κουβαλά ένα βάρος άνω των 360 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα συνεχίσει να επηρεάζει τις οικονομικές επιλογές της χώρας για πολλά χρόνια ακόμη.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους