Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η Εκδίκηση των Γεγονότων Από τα non-papers, τις διαρροές και τα τηλεοπτικά δικαστήρια, στην ετυμηγορία των θεσμών και του χρόνου.

Υπάρχουν ορισμένες δικαστικές αποφάσεις που υπερβαίνουν κατά πολύ τα όρια μιας προσωπικής δικαίωσης.

Δεν αφορούν αποκλειστικά τον πολίτη που προσέφυγε στη Δικαιοσύνη ούτε μόνο τους θεσμούς που κρίθηκαν.

Αποτελούν γεγονότα με ευρύτερη πολιτική, θεσμική και ιστορική σημασία.

Λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι, ακόμη και στις πιο φορτισμένες περιόδους της δημόσιας ζωής, το Κράτος Δικαίου διαθέτει μηχανισμούς αυτοπροστασίας.

Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, με την οποία καταδικάστηκε η Ελληνική Δημοκρατία για παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων που σχετίζονται με το τεκμήριο αθωότητας και τη δίκαιη δίκη στην υπόθεση του Βαγγέλη Μαρινάκη, δεν συνιστά απλώς μία ακόμη δικαστική εξέλιξη.

Συνιστά μια ηχηρή υπενθύμιση ότι οι δημοκρατικοί θεσμοί δεν λειτουργούν με βάση πολιτικές επιθυμίες, επικοινωνιακές σκοπιμότητες ή δημόσιες εντυπώσεις.

Λειτουργούν με βάση αποδείξεις, διαδικασίες και κανόνες.

Το τεκμήριο αθωότητας δεν αποτελεί τεχνική λεπτομέρεια της νομικής επιστήμης.

Είναι ένας από τους πυλώνες του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Η παραβίασή του δεν πλήττει μόνο τον κατηγορούμενο.

Πλήττει την ίδια τη Δημοκρατία.

Διότι όταν κυβερνήσεις, πολιτικοί παράγοντες ή κρατικοί μηχανισμοί εμφανίζονται να προδικάζουν την ενοχή πολιτών, τότε η Δικαιοσύνη παύει να είναι ανεξάρτητος θεσμός και κινδυνεύει να μετατραπεί σε προέκταση πολιτικών σχεδιασμών.

Η υπόθεση Μαρινάκη υπήρξε μία από τις πλέον πολυσυζητημένες υποθέσεις της τελευταίας δεκαετίας.

Για χρόνια, το όνομά του βρέθηκε στο επίκεντρο ενός πρωτοφανούς πολιτικού, επικοινωνιακού και επιχειρηματικού πολέμου.

Κατηγορίες, υπαινιγμοί, διαρροές, non-papers, δημόσιες τοποθετήσεις και ατελείωτες τηλεοπτικές συζητήσεις δημιούργησαν ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο η διάκριση μεταξύ πολιτικής αντιπαράθεσης και δικαστικής διαδικασίας γινόταν ολοένα και πιο δυσδιάκριτη.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι σε μεγάλο μέρος της δημόσιας σφαίρας η ετυμηγορία φαινόταν να έχει εκδοθεί πολύ πριν αποφανθούν τα δικαστήρια.

Ο δημόσιος λόγος συχνά αντιμετώπιζε την κατηγορία ως απόδειξη και την υπόνοια ως τεκμήριο.

Η λογική της δικαστικής διερεύνησης υποχωρούσε μπροστά στη λογική της πολιτικής εκμετάλλευσης.

Στην εξέλιξη αυτή σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε και ένα τμήμα του μιντιακού συστήματος.

Ορισμένα μέσα ενημέρωσης, ιστοσελίδες, τηλεοπτικοί σταθμοί και ενημερωτικές εκπομπές αφιέρωσαν επί σειρά ετών τεράστιο μέρος της δραστηριότητάς τους στην αναπαραγωγή κατηγοριών, υπονοιών και αφηγημάτων γύρω από το πρόσωπο του Βαγγέλη Μαρινάκη.

Δεν είναι έργο της δημοσιογραφίας να αθωώνει ή να καταδικάζει.

Είναι έργο της να ερευνά, να ελέγχει και να ενημερώνει.

Όταν όμως η δημοσιογραφική λειτουργία συγχέεται με την πολιτική ή επιχειρηματική αντιπαράθεση, τότε ο κίνδυνος είναι προφανής: τα τηλεοπτικά πάνελ μετατρέπονται σε δικαστικές αίθουσες, οι τίτλοι σε κατηγορητήρια και οι σχολιαστές σε αυτόκλητους δικαστές. Η Ιστορία έχει δείξει επανειλημμένα ότι οι οργανωμένες εκστρατείες δυσφήμισης διαθέτουν πάντοτε ένα κοινό χαρακτηριστικό.

Επιδιώκουν να διαμορφώσουν την κοινή γνώμη πριν μιλήσουν οι θεσμοί.

Επενδύουν στην ταχύτητα της εντύπωσης, διότι γνωρίζουν ότι η Δικαιοσύνη κινείται με βραδύτερους αλλά πολύ πιο αυστηρούς ρυθμούς.

Τελικά, όμως, οι θεσμοί μίλησαν.

Απαλλακτικά βουλεύματα, αθωωτικές αποφάσεις, δικαιώσεις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και πλέον η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου συνθέτουν μια εικόνα εντελώς διαφορετική από εκείνη που για χρόνια επιχειρήθηκε να παγιωθεί στη δημόσια συνείδηση.

Η πραγματικότητα που προέκυψε από τις δικαστικές διαδικασίες απέχει σημαντικά από την πραγματικότητα που επί χρόνια περιγραφόταν σε πολιτικές δηλώσεις, τηλεοπτικές/ραδιοφωνικές εκπομπές και δημοσιογραφικά αφηγήματα.

Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο δίδαγμα της υπόθεσης.

Οι δημοκρατίες δεν κρίνονται από τον τρόπο που μεταχειρίζονται τους αρεστούς.

Κρίνονται από τον τρόπο που προστατεύουν τα δικαιώματα εκείνων που βρίσκονται στο στόχαστρο. Το Κράτος Δικαίου δεν υπάρχει για τις εύκολες περιπτώσεις.

Υπάρχει ακριβώς για τις δύσκολες.

Η δικαίωση του Βαγγέλη Μαρινάκη δεν αποτελεί μόνο προσωπική δικαίωση.

Αποτελεί μια υπενθύμιση ότι κανένα πολιτικό αφήγημα, καμία επικοινωνιακή καμπάνια και καμία συντονισμένη προσπάθεια διαμόρφωσης εντυπώσεων δεν μπορεί να υποκαταστήσει επ’ αόριστον τη δικαστική αλήθεια.

Οι κυβερνήσεις αλλάζουν.

Τα πρωτοσέλιδα ξεχνιούνται.

Οι τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις/δίκες χάνονται στο αρχείο των καναλιών.

Κάποτε οι κατηγορίες παρουσιάζονταν ως γεγονότα.

Σήμερα τα γεγονότα στέκονται ως απάντηση στις κατηγορίες.

Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη ειρωνεία της Ιστορίας: Εκείνοι που πίστεψαν ότι διαμόρφωναν την αλήθεια, κατέληξαν να χαστουκίζονται από τα ίδια τα γεγονότα.

Διότι τα ψεύδη χρειάζονται θόρυβο για να επιβιώσουν.

Η αλήθεια χρειάζεται μόνο χρόνο.

Και ο χρόνος είναι ο μόνος δικαστής που δεν εκβιάζεται, δεν χειραγωγείται και δεν ξεγελιέται. Αργεί.

Σχεδόν πάντα αργεί.

Αφήνει τους συκοφάντες να πανηγυρίζουν, τα αφηγήματα να κυκλοφορούν ως βεβαιότητες και τις σκιές να παριστάνουν το φως.

Όταν όμως φτάνει η ώρα της κρίσης, η πραγματικότητα απαιτεί τον λόγο.

Και τότε δεν καταρρέει απλώς ένα ψέμα.

Καταρρέει ολόκληρη η εποχή που χτίστηκε πάνω σε αυτό. Γιατί η ετυμηγορία του χρόνου δεν είναι απλώς οριστική. Είναι η ταφόπλακα κάθε κατασκευασμένου ψεύδους.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους