Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΚΛΙΚ ΙΣΤΟΡΙΑΣ* Ο ΜΑΣΤΑΜΠΑΣ... Ο ΧΑΜΕΝΟΣ ΚΗΠΟΣ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Πολλοί γνωρίζουμε τον Μασταμπά ως μία από τις μεγαλύτερες συνοικίες του Ηρακλείου.

Ελάχιστοι όμως γνωρίζουν πώς ήταν πριν από έναν αιώνα και από πού πήρε το όνομά του.

Η επικρατέστερη άποψη είναι ότι η ονομασία «Μασταμπάς» προέρχεται από τον χώρο ταφής Αράβων αγωνιστών που υπήρχε στην περιοχή.

Ο αείμνηστος ιστοριοδίφης Νικόλαος Σταυρινίδης αναφέρει ότι στον Μασταμπά, με εντολή του Σουλτάνου, εκπαιδεύονταν οι τοξότες του οθωμανικού στρατού.

Εκεί δημιουργήθηκε ένας Τεκές μέσα σε έκταση περίπου 510 πλέθρων, ενώ η περιοχή ήταν γνωστή ως «Οκ Μεϊντάν», δηλαδή «Πλατεία των Τοξοτών». Αργότερα, όταν η έκταση μετατράπηκε σε τσιφλίκι, οι τοξότες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον χώρο.

Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, ο Τεκές του Μασταμπά βρισκόταν ανάμεσα στην εκκλησία της Παναγίτσας Μασταμπά και στον σημερινό 4ο Κρατικό Παιδικό Σταθμό.

Στις 7 Μαΐου 1914, η εφημερίδα «ΙΔΗ» δημοσίευσε ένα συγκλονιστικό κείμενο, περιγράφοντας τον Μασταμπά όχι ως συνοικία, αλλά ως έναν καταπράσινο εξοχικό παράδεισο του Ηρακλείου.!!!!! Εορτή του σφριγώντος πρασίνου.

Εορτή της ηβώσης βλαστήσεως.

Ο ήλιος έκλινε χαμηλά πλέον εις τον καταγάλανον ουρανόν.

Η ατμόσφαιρα υπέροχος ήρεμος έμενε ναρκωμένη ακίνητος.

Πυκνή δέσμη καταπρασίνων δένδρων ριγμένη εις το άκρον ενός τοπίου εστερημένου ρομαντικότητος.

Ο κήπος του Μασταμπά.

Δρομίσκοι κήπου κατασκευασμένοι όπως έτυχε σκεπασμένοι όμως από θόλους πρασινάδας.

Τραπεζάκια, καθίσματα και πλήθος αρκετόν.

Ιδίως οικογένειαι.

Εδώ, εκεί, εις τους δρομίσκους, πίσω από γωνίας βλαστήσεως διαφαίνονται διασχίζουσαι την μονοτονίαν του πρασίνου εις ομίλους πολυχρώμους.

Άνδρες και γυναίκες με την ιδιάζουσαν εις τους Ηρακλειώτας δυσύλληπτον απόχρωσιν κάποιας αορίστου ελαφροτάτης μελαγχολίας.

Νεάνιδες και μικραί κόραι, ζώντα άνθη μέσα εις τα δροσερά φυλλώματα.

Φεύγομεν καταδιωκόμενοι από κακόφωνον μουσικήν.

Τίνος η καλλαισθησία την έκρυψεν εκεί διά να χαλάση την υπέροχον ποίησιν της γαληνιώσης εσπέρας μέσα εις την οποίαν είχε ναρκωθή ακίνητη των δένδρων από τα νεαρά φυλλώματα; Η αγροτική οδός με το υπέρυθρον αργιλώδες έδαφος ελίσσεται εις απαλώς ασυμμέτρους καμπύλας.

Αμπελώνες και κηπάρια και ολίγοι αγροί ώριμοι σχεδόν προς θερισμόν, την κρασπεδούσιν εκατέρωθεν.

Αγροτικοί οικίσκοι και μικραί επαύλεις διαδέχονται αλλήλας εις παράταξιν ακανόνιστον.

Ημικεκρυμμέναι εις την βλάστησιν διαγελούν μέσα από τα συχνά ανοίγματα, τα οποία αφήνει το χλοερόν πράσινον.

Εις όλας τας οικίας ζωή, της οποίας όμως ο θόρυβος δεν φθάνει μέχρι της ηρέμου οδού.

Μόνον ο απαλός τόνος ενός μακρινού άσματος.

Οι μόλις ακουόμενοι τόνοι μανδολίνου από μίαν άλλην συστάδα.

Εις την βεράνδαν κομψής επαύλεως δύο νεάνιδες εναγκαλισμέναι χορεύουν βαλς.

Η ηρεμία της εσπέρας ασκεί παράδοξον υποβολήν.

Προχωρούμεν αργά, σιωπηλοί, προσέχοντες ασυναισθήτως να μη ακούωνται τα βήματά μας.

Τρεις εργάται με τα πτυάρια επ’ ώμου, επιστρέφοντες με βήμα βραδύ από την εργασίαν των αγρών, μας χαιρετώσι ψιθυρίζοντες σιγάλα.

Και μέσα εις την απέραντον γαλήνην μόνον αι τελευταίαι απηχήσεις του επί μάλλον και μάλλον απομακρυνομένου ρομαντικού άσματος και οι μόλις διακρινόμενοι πλέον ήχοι του μανδολίνου έρχονται απαλοί και ονειρώδεις να κεντηθώσι επάνω εις την μεγαλοπρεπή σιωπήν των αγρών, την κεκορεσμένην από έν αόριστον άρωμα σφριγώσης βλαστήσεως.

Η οδός βυθίζεται αποτόμως εις έν μικρόν λεκανοπέδιον πλημμυρισμένον από συμπαγείς μάζας πρασίνου.

Ελαιώνες, κήποι, αμπελώνες και δένδρα άγρια ακόμη, συσφίγγονται και συμφύρονται πυκνά, πληρούντα την μικράν κοιλάδα, όπου οι οφθαλμοί επαναπαύονται επάνω εις όλας τας αποχρώσεις του πρασίνου.

Αργυρόχρουν νήμα ύδατος κελαρύζει διαρκώς, ρέον.

Πολυάριθμος ομάς οικογενειών διασκεδάζει μέσα εις ένα κήπον.

Ήχοι μανδολίνου εξέρχονται από κρύπτας φυλλωμάτων.

Έξω ενός μικρού οικίσκου, όστις αιωρείται εις την κορυφήν του λόφου, άλλη ομάς φαίνεται διασκεδάζουσα.

Ο ορίζων ανοίγεται ευρύς, απεριόριστος.

Ο ήλιος έχει δύσει.

Απέναντι ολόκληρη η μακρά οροσειρά του Στρούμπουλα διαγράφεται σκοτεινοκύανος με ισχυράς γραμμάς και σκιάσεις εις τον φωτοβολούντα ουρανόν της δύσεως.

Η θάλασσα, πελωρία λίμνη ακύμαντος, εκτείνεται κάτω εκεί ναρκωμένη, κολπούται προς τα βουνά και παρυφοί την πεδιάδα γεμάτη αναλαμπάς γαλακτοχρώους, μαγευτικόν κάτοπτρον ρευστού αργύρου.

Και κάτω από τους πόδας μας η πεδιάς με τα τετράγωνα των αγρών της, τους ελαιώνας, τας συστάδας των δένδρων, τους αμπελώνας, τας αγροικίας, ευρεία έως εις την θάλασσαν και τα βουνά.

Λεπτότατος πέπλος λεπτεπιλέπτου ομίχλης επικάθηται εφ’ ολοκλήρου της εικόνος ως διαφανές όνειρον.

Μία γοητεία αόριστος πλανάται εις τον κοιμώμενον αέρα μέσα εις το λαμπρόν λυκόφως.

Εις το εκεί εξοχικόν κέντρον ερημία.

Δύο μόνο οικογένειαι φαίνονται καθήμεναι.

Δύο παιδιά σκηρτούν δρέποντα άνθη εις τα εκατέρωθεν της οδού πρανή.

Κάτω εκεί δύο αρραβωνιασμένοι αλληλοκρατούνται εις έκστασιν χαράς.

Και προχωρούμεν εις την πόλιν ενώ αι σκιαί πυκνούνται και η γοητεία διαλύεται μικρόν κατά μικρόν.

Εις την καμπήν της οδού βαρύς, σκοτεινός ο όγκος του φρουρίου με την ευρείαν πληγήν ήν ήνοιξε εις το μέτωπόν του η απόπειρα του ρήγματος. Εγείρεται εκεί εμπρός μας, πελώριος εφιάλτης, σκιώδης θρομβότης και σκότος. Χαίρε Πρωτομαγιά!»

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους