Original Post

Πλήρες Κείμενο:

«Πλέοντας προς το Βυζάντιο» — W.B. Yeats Υπάρχει μια στιγμή στη ζωή που ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται πως το σώμα δεν τον υπακούει όπως άλλοτε.

Όχι απότομα· σχεδόν ανεπαίσθητα.

Η νεότητα απομακρύνεται χωρίς θόρυβο, κι εκείνο που κάποτε έμοιαζε ανεξάντλητο αρχίζει να μετριέται.

Από αυτό το σημείο μιλά ο William Butler Yeats στο Πλέοντας προς το Βυζάντιο. «Αυτή δεν είναι χώρα για γέρους», γράφει στον πρώτο κιόλας στίχο.

Δεν εκφράζει πικρία.

Διαπιστώνει μια αλήθεια.

Ο κόσμος ανήκει σε όσους βρίσκονται μέσα στον κύκλο της ζωής: στους ερωτευμένους, στους νέους, στα πουλιά που τραγουδούν, στα ψάρια που γεννούν, σε κάθε πλάσμα που συμμετέχει αβίαστα στη διαδοχή της φύσης.

Όλα βρίσκονται σε μια αδιάκοπη κίνηση γέννησης και φθοράς.

Ο ηλικιωμένος άνθρωπος, όμως, στέκεται στο περιθώριο αυτού του κύκλου.

Δεν ανήκει πια ολοκληρωτικά στον κόσμο της σάρκας, αλλά ούτε έχει ακόμη περάσει πέρα από αυτόν.

Αυτή η ενδιάμεση κατάσταση είναι το πραγματικό θέμα του ποιήματος.

Γι' αυτό ο Yeats φαντάζεται ένα ταξίδι.

Όχι προς το Βυζάντιο ως ιστορική πρωτεύουσα, αλλά προς ένα πνευματικό βασίλειο.

Στη φαντασία του, το Βυζάντιο είναι ο τόπος όπου η τέχνη, η πίστη και η ανθρώπινη σοφία συναντιούνται.

Εκεί όπου τίποτε δεν υπόκειται πλέον στη φθορά της φύσης.

Ο ποιητής δεν επιθυμεί απλώς να ζήσει περισσότερο.

Αναζητά έναν διαφορετικό τρόπο ύπαρξης.

Το σώμα, όσο πολύτιμο κι αν είναι, ανήκει στον χρόνο.

Γερνά, κουράζεται, σβήνει.

Το πνεύμα, όμως, μπορεί να στραφεί προς κάτι που δεν αλλοιώνεται.

Έτσι γεννιέται η πιο παράξενη και συνάμα η πιο διάσημη εικόνα του ποιήματος. Ο Yeats δεν ονειρεύεται έναν παράδεισο ούτε μια δεύτερη ζωή.

Ονειρεύεται να μεταμορφωθεί σε ένα χρυσό μηχανικό πουλί, έργο τέχνης σφυρηλατημένο από βυζαντινούς τεχνίτες.

Ένα πλάσμα που δεν γεννήθηκε από τη φύση και, γι' αυτό ακριβώς, δεν υπόκειται στους νόμους της.

Δεν γερνά, δεν πεθαίνει, δεν αναπαράγεται.

Υπάρχει μόνο για να ψάλλει αδιάκοπα.

Η εικόνα αυτή ξενίζει τον σύγχρονο αναγνώστη.

Κι όμως, κρύβει ολόκληρη τη φιλοσοφία του ποιήματος. Ο Yeats δεν αντιπαραθέτει τη νεότητα στα γηρατειά.

Αντιπαραθέτει τη φύση στην τέχνη.

Από τη μία βρίσκεται ό,τι γεννιέται και φθείρεται· από την άλλη ό,τι δημιουργείται από το ανθρώπινο πνεύμα και μπορεί να επιζήσει του δημιουργού του.

Γι' αυτό και το Βυζάντιο δεν είναι τόπος διαφυγής.

Είναι τόπος μεταμόρφωσης.

Το ποίημα θέτει ένα ερώτημα που γίνεται ολοένα πιο επίμονο όσο περνούν τα χρόνια: Τι απομένει από έναν άνθρωπο όταν η δύναμη του σώματος λιγοστεύει; Η απάντηση του Yeats δεν βρίσκεται στην παρηγοριά ούτε στην άρνηση του χρόνου.

Βρίσκεται στη δημιουργία.

Η τέχνη είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος αντιστέκεται στη φθορά.

Δεν νικά τον θάνατο· αρνείται, όμως, να αφήσει τον χρόνο να έχει τον τελευταίο λόγο.

Ίσως γι' αυτό το Πλέοντας προς το Βυζάντιο εξακολουθεί να συγκινεί έναν αιώνα μετά τη δημοσίευσή του.

Δεν μιλά μόνο για τα γηρατειά.

Μιλά για την αγωνία να μη χαθεί ό,τι ουσιαστικό υπάρχει μέσα μας.

Και αφήνει να αιωρείται μια ερώτηση που αφορά κάθε εποχή: Όταν το σώμα δεν θα μπορεί πια να σε οδηγήσει μπροστά, τι θα έχεις δημιουργήσει που να μπορεί να συνεχίσει το ταξίδι χωρίς εσένα;

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους