Κολοσσοί Τα παρακάτω είναι κατά κάποιο τρόπο συνέχεια της ανάρτησης για την γαλλική Mistral που με τη σειρά της ήταν συνέχεια εκείνης για τις προσπάθειες τις Γαλλίας να κινηθεί προς τεχνολογική...

Πλήρες Κείμενο:

Κολοσσοί Τα παρακάτω είναι κατά κάποιο τρόπο συνέχεια της ανάρτησης για την γαλλική Mistral που με τη σειρά της ήταν συνέχεια εκείνης για τις προσπάθειες τις Γαλλίας να κινηθεί προς τεχνολογική ανεξαρτησία (σύνδεσμοι στα σχόλια). Θέλω εδώ να πω περισσότερα για ένα AI Datacenter που έχει ξεκινήσει να χτίζει η Mistal στη Σουηδία και που όταν τελειώσει θα είναι το μοναδικό αυτού του είδους και κλίμακας που θα υπάρχει σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Για να γίνει όμως κατανοητό το θέμα κι η σημασία του, πρέπει να πάμε πρώτα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και να καταλάβουμε ποια είναι η κατάσταση εκεί.

Καταρχήν τι είναι τα AI Datacenter.

Είναι τεράστιες μονάδες με χιλιάδες σερβερ που διαθέτουν GPU, τα ειδικά αυτά chip της Nvidia, που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση και τη λειτουργία των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (δεν θα μπω σε τεχνικές λεπτομέρειες γιατί το κείμενο προορίζεται για ένα ευρύτερο κοινό). Η ταχεία εξάπλωση του των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων έχει δημιουργήσει τεράστιες ανάγκες τέτοιων υποδομών.

Οι παραδοσιακοί πάροχοι τους είναι οι πάροχοι των cloud υπηρεσιών: Amazon, Microsoft, Google.

Σ' αυτούς τους μεγάλους παίκτες αποφάσισε να μπει σφήνα ο Έλον Μασκ, για χάρη του Grok, του δικού του μεγάλου γλωσσικού μοντέλου.

Έτσι το 2024 δρομολόγησε την κατασκευή ενός τεράστιου Datacenter που λόγω του μεγέθους του, πήρε το όνομα Colossus.

Ένα ενδεικτικό τεχνικό χαρακτηριστικό: - 100.000 NVIDIA H100 GPUs Μπορεί αυτά το νούμερο να μην λέει πολλά στους πολλούς, αυτό που θα τους πει όμως κάτι είναι ότι ενώ η πρόβλεψη για τη δημιουργία του Κολοσσού ήταν 18-24 μήνες, ο Μασκ κατόρθωσε να το θέσει σε λειτουργία σε μόλις 122 μέρες! Σαν να μην έφτανε αυτό, στις αρχές του 2025 διπλασίασε τη δυναμικότητα σε 200.000 GPU μέσα σε 92 μέρες από την έναρξη λειτουργίας, κι έχει στόχο να φτάσει το ένα εκατομύριο Το Μάρτιο του 2025, ο Μασκ αγόρασε και δεύτερη τοποθεσία και στις αρχές του 2026 το νέο compute Gigafactory Colossus II τέθηκε σε λειτουργία.

Η πρόθεση του Μασκ ήταν τα δυο datacenter να χρησιμοποιηθούν από το Grok.

Όμως το Colossus I αποδείχτηκε ακατάλληλο για τον Grok που μετακόμισε στο ΙΙ, κι έτσι το τεράστιο datacenter έγινε ξαφνικά διαθέσιμο προς ενοικίαση.

Με δυο συμβόλαια μαμούθ, ενοικιάστηκε στις Anthropic και Google για να τρέχουν τα συστήματα τους, έναντι ετήσιου τιμήματος 15 και 11 δις αντίστοιχα! Κι η εκτίμηση είναι ότι το περιθώριο κέρδους από αυτά τα δύο deal μπορεί και να φτάνει το 80%! Πρόκειται για απίστευτη επιτυχία του Μασκ κι ήταν ένας από τους λόγους που εκτόξευσαν την εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο (όλες αυτές οι μονάδες έχουν περιέλθει ιδιοκτησιακά στην SpaceX). Το -εκ των υστέρων- περίεργο είναι πως οι κύριοι χρήστες τέτοιων υπηρεσιών (OpenAI που τρέχει πάνω σε Microsoft Azure, και Anthropic που τρέχει σε Amazon,Google και NVidia), δεν σκέφτηκαν έγκαιρα να φτιάξουν δικά τους datacenter παρότι και κεφάλαια και ανάγκη είχαν.

Το σκέφτηκαν όμως τελικά κάποια στιγμή κι η OpenAI έχει δρομολογήσει το project Stargate (περίπου μισό τρις, με συμμετόχους Oracle, Nvidia, Softbank κ.α.) ενώ η Anthropic το δικό της με 50 δις και συνεργάτη την Fluidstack.

Κι ενώ αυτά συμβαίνουν στις ΗΠΑ όπου πολλοί αμφισβητούν την βιωσιμότητα τέτοιων εγχειρημάτων, χώρια το περιβαλλοντικό κόστος και την επιβάρυνση των δικτύων ενέργειας, η Κίνα υλοποιεί αντίστοιχα σχέδια με βασική διαφορά ότι όλα γίνονται με την αιγίδα του κράτους, τη συμμετοχή όλων των μεγάλων εταιριών (Alibaba, Tencent, Baidu, Huawei) και με τσιπ Κινεζικής παραγωγής (οπότε καμία στρατηγική εξάρτηση). Δεν υπάρχουν στοιχεία για τις δυναμικότητες αλλά όλες οι εκτιμήσεις μιλάνε για κάτι αντίστοιχο των αμερικάνικών gigafactories.

Που στέκει η Ευρώπη σ' αυτόν τον ανταγωνισμό; Περίπου όπου κι ο υπόλοιπος κόσμος: πίσω.

Κι εδώ μπαίνει η Mistal , η μοναδική εταιρία στην Ευρώπη που έχει δρομολογήσει κατασκευή Gigafactory.

Έχει δεσμεύσει γι αυτό το σκοπό 1.4 δις και το εργοστάσιο, που θα χτιστεί στη Σουηδία λόγω φτηνής ενέργειας και ψυχρού κλίματος που μειώνει τις ανάγκες ψύξης, αναμένεται να περατωθεί μέσα στο 2027.

Γιατί όμως το κάνει αυτό η Mistral; Οι κύριοι λόγοι είναι δυο: 1. Ο βασικός επενδυτής της είναι η Ολλανδική ASML, κομβική εταιρία στην αλυσίδα παραγωγής των τσιπ της NVidia, αλλά και γενικά των τσιπ αιχμής, καθώς με τις φωτολιθογραφικές μηχανές της μπορούν να κατασκευαστούν τσιπ με διακριτότητα τρανσίστορ στα 4 νανόμετρα, σχεδόν σε μέγεθος ατόμου δηλαδή. Η ASMLκαταλαβαίνει ότι για να συνεχίσει να κρατάει τη θέση της χρειάζεται βοήθεια από AI, αλλά καταλαβαίνει επίσης ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τους γνωστούς Αμερικανικούς παρόχους για λόγους προστασίας της τεχνολογίας της. Για Κινέζικους δε, ούτε λόγος.

Έτσι, ποντάρει στο χαρτί Mistal , που με τα ανοιχτά μοντέλα της μπορεί να φέρει τα συστήματα στα δικά της μέτρα. 2. Ο δεύτερος λόγος έχει σχέση με το business model της Mistral.

Ναι, ανοιχτά μοντέλα.

Αλλά πως βγάζεις λεφτά αν πάρει ο άλλος το μοντέλο σου τσάμπα και το τρέξει σε δικές του ή νοικιασμένες υποδομές; Απάντηση: προσφέρεις τις υποδομές, ειδικά σ' αυτούς που έχουνε λόγους να μην θέλουν να εμπλέξουν Αμερικάνικες εταιρίες (πχ τα ευρωπαϊκά κράτη που θέλουν εθνικά συστήματα AI). Αν στο μέλλον δούμε κάποιο εθνικό AI στην Ελλάδα, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα μέρος του να τρέχει εκεί.

Όταν ξεκινάει συζήτηση για το τι μέλλον μπορεί να έχει μια σχετικά μικρή (για το συγκεκριμένο χώρο) νέα εταιρία που και δεν συγκατελέγεται στους παραγωγούς μοντέλων αιχμής και δεν διαθέτει κεφάλαια αντίστοιχα της Αμερικής, συνήθως δεν αποδίδεται η δέουσα προσοχή στην ανάγκη της αγοράς που πάει να εξυπηρετήσει, την αγορά που στην ουσία η ίδια συντέλεσε να δημιουργηθεί, αυτή των sovereign models.

Κι εκεί η Mistal είναι πολύ καλά τοποθετημένη κι έχει υποστήριξη από την Γαλλία και την ΕΕ αντίστοιχη αυτής που λαμβάνουν οι Κινέζικες εταιρίες από τη χώρα τους.

Υπάρχει όμως ένα αδύνατο σημείο στο σχέδιο της και αυτό δεν έχει σχέση με τα μοντέλα.

Είναι τα τσιπ της NVidia που θα χρησιμοποιηθούν για το datacenter που φτιάχνει.

Σε ένα ενδεχόμενο εμπορικό ή άλλο πόλεμο, η Αμερική μπορεί να κόψει τις εξαγωγές προς Ευρώπη. Τι μπορεί να κάνει γι αυτό στην παρούσα φάση; Τίποτα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους