Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Φ ι λ ο σ ο φ ί α ή Π ο ί η σ η ; Δύο αγάπες συνοδοιπόρισσες... Η δ η μ ι ο υ ρ γ ό ς μία... ( Καταβύθιση στο βιβλίο της Μαριάννας Δώδου " Η κίνηση του πάθους στη φιλοσοφία του Kierkegaard ", Θεσσαλονίκη 2012) Όταν, εν έτει 1984, μελετούσα την "Εισαγωγή στη Μεταφυσική" του αμφιλεγόμενου Μάρτιν Χάιτεγκερ (εκδόσεις Δωδώνη, μετάφραση Χρήστου Μαλεβίτση) και την "Έννοια της αγωνίας" του Σαιρέν Κίργκενγκορ (εκδόσεις Δωδώνη, μετάφραση Γιάννη Τζαβάρα), βουτώντας στην Υπαρξιστική Φιλοσοφία, ένιωσα τις δυσκολίες της και πιότερο στον Κίργκενγκορ... Είναι φορές που χαρακτηρίζουμε "ζόρικο" έναν δημιουργό και δη φιλόσοφο κι έτσι θεώρησα τον Δανό διανοητή.

Επέπρωτο, μετά από τέσσερις δεκαετίες και κάτι, να έρθει στα χέρια μου "Η κίνηση του πάθους στη φιλοσοφία του Kierkegaard" και να βουτήξω ξανά στον Υπαρξισμό, τούτη τη φορά με την πένα της Μαριάννας Δώδου... Υπάρχουν βιβλία που σε χαράζουν σαν με σμίλη, γιατί έχουν στη σκευή τους υψηλά πετάγματα, ρηξικέλευθο στοχασμό, άλκιμη γλώσσα.

Ένα τέτοιο ήταν (είναι) οι "Εν-Τοπιο-Γραφίες διπλής γραφής" της Μαριάννας Δώδου, ΠΟΙΗΣΗ με κεφαλαία - να τη μελετάς σκυφτός πάνω στο τραπέζι κι όχι ξαπλωμένος σε παραλίες ή βουνοπλαγιές... Θεωρώ πως στα ποιήματα αυτά έχει μερτικό και η Φιλοσοφία, καθότι το βάθος τους κρύβει στοχασμούς φιλοσοφικούς... Ώρα να μεταβούμε από την Ποίηση στη Φιλοσοφία και από τις "Εν-Τοπιο-Γραφίες" στην "Κίνηση του πάθους". Διδάκτωρ της Φιλοσοφίας η κυρία Δώδου, την έχει μελετήσει ευρέως και ειδικώς, καταφαίνεται αυτό στην τεράστια και υψηλού επιπέδου βιβλιογραφία της στο τέλος του βιβλίου.

Το έργο, μετά από τα "Αντι-στικτικά προλεγόμενα"και την Εισαγωγή, διαιρείται σε έξι μέρη, όπου "πρωταγωνιστεί" το πάθος, με προσεγγίσεις αναλυτικές και εύστοχες.

Ξεδιπλώνονται εδώ, πλάι στο πάθος, η απελπισία, ο θάνατος, το σφάλμα, το αμάρτημα και η ενοχή, η έννοια του Χρόνου, η λήθη, η στιγμή και η διάρκεια, ο Θεός, ο φόβος, η πίστη, το θάρρος και η αυταπάρνηση, η αγωνία, η αισθητική και η ηθική, η αισθησιακή ιδιοφυία, ο έρωτας, η γυναίκα... Οι εφτά σελίδες του Επιλόγου μοιάζουν να εξηγούν ξεκάθαρα, εν περιλήψει, ολάκερο το πόνημα και να κάνουν τον αναγνώστη κοινωνό της Φιλοσοφίας του Κίργκενγκορ, είτε συμφωνεί μαζί του, είτε όχι... Μέσα από τη φιλοσοφική ματιά της Δώδου, ξαναπροσέγγισα την "Έννοια της αγωνίας" πιο συγκεκριμένα, έλυσα απορίες στοιβαγμένες για χρόνια στο νου, θυμήθηκα την πρώτη ανάγνωση εν Ροδόπη... Κατά την προσφιλή μου συνήθεια, σας παραθέτω μερικά αποσπάσματα του βιβλίου, που έχουν γνωμικό χαρακτήρα και που ξεχώρισα για τα Τετράδιά μου : 1. Η μόνη δυνατή προοπτική εδραίωσης της ενότητας μεταξύ θεϊκού και ανθρώπινου, ως ζεύγους ερώντος και ερώμενου, προϋποθέτει την ταπείνωση του ίδιου του Θεού, στο μέτρο που αυτός (ανα)λαμβάνει την πλέον συνάδουσα με το απροσμέτρητο της αγάπης και της αυταπάρνησής του μορφή: αυτή του υπηρέτη.

Μέσω μιας τάξης υπέρτατης αυτοθυσίας, ο Θεός εκφράζει τη βούλησή του για αληθινή εξίσωση με το "μαθητή" του, οικειοποιούμενος την ίδια την οδύνη του θανάτου και τρέποντας ολόκληρη τη ζωή του σε ένα πάθος. 2. Η απαγόρευση είναι εκείνη που διεγείρει μέσα στον Αδάμ την άπειρη δυνατότητα της ελευθερίας. 3. Ο μόνος τρόπος για να αποφύγει ο άνθρωπος τον προσωπικό του όλεθρο είναι να μαθητεύσει στην αγωνία και να τη βιώσει ως βαθιά, εσωτερική εμπειρία ενός ακραίου, "μέχρι θανάτου" συναισθήματος, το οποίο παράγεται από τον ίδιο του τον εαυτό για κάτι που δεν υπάρχει ακόμα. 4. Η υποκειμενικότητα είναι το κατεξοχήν γνώρισμα της αλήθειας, που τη διαφοροποιεί από κάθε αντικειμενική γνώση. Η Μαριάννα Δώδου, εν κατακλείδι, διακονεί ΘΑΥΜΑΣΤΑ : την Ποίηση με το νιώσμα της καρδιάς και την Φιλοσοφία με τον ορθό λόγο του νου... Εύχομαι εκ βαθέων να συνεχίζει αταλάντευτα το συγγραφικό της έργο και ασφαλώς το διδακτικό.. Ευγνώμων στους γονείς της, που πρόσφεραν στον Μουσικό Πολιτισμό της πόλης σπουδαίες δράσεις, ανάμεσά τους και κάποιες στις οποίες συμμετείχαν τα τρία ανίψια μου...

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους